Khi sinh sống tại Nhật, chúng ta sẽ trải qua những cột mốc quan trọng như kết hôn, chuyển nhà hay chào đón thành viên mới trong gia đình. Cảm giác vui mừng là không thể tránh khỏi, nhưng đi kèm với đó là những nỗi lo như: "Mình phải đến đâu để làm thủ tục?", "Liệu thủ tục có quá phức tạp không?".
Đặc biệt, việc chuẩn bị giấy tờ bằng tiếng Nhật hay quản lý thời hạn nộp hồ sơ là một rào cản khá lớn. Bài viết này, dưới góc độ là một 行政書士, mình sẽ giải thích thật dễ hiểu các bước cần làm đối với 3 trường hợp: "Sinh con", "Kết hôn" và "Chuyển nhà" để các bạn yên tâm thực hiện nhé.
1. Khi có em bé: Những thủ tục "Sinh con" cần ưu tiên hàng đầu
Việc có em bé là một niềm hạnh phúc lớn, nhưng bố mẹ cũng sẽ khá bận rộn với các thủ tục hành chính. Tuy nhiên, nếu bạn nắm rõ "thời hạn" và "giấy tờ cần thiết", mọi việc sẽ trở nên đơn giản hơn nhiều.
① Thông báo sinh (出生届) tại tòa thị chính (Trong vòng 14 ngày) Đây là thủ tục để khai báo thông tin của bé vào 台帳 của Nhật Bản.
-
Thời hạn: Trong vòng 14 ngày kể từ ngày bé chào đời.
-
Giấy tờ cần thiết: 出生証明書 (do bệnh viện cấp), 母子健康手帳.
-
Lưu ý: Nếu quá hạn, bạn có thể bị phạt. Sau khi sinh, sức khỏe mẹ còn yếu, nên các ông bố có thể thay mặt đi làm thủ tục này. Hãy chuẩn bị sớm nhé.
② Đăng ký quốc tịch tại Đại sứ quán/Lãnh sự quán (大使館・領事館) Không phải cứ sinh tại Nhật là bé mặc nhiên có quốc tịch Nhật. Quốc tịch của bé thường theo quốc tịch của bố mẹ. Vì vậy, hãy liên hệ với Đại sứ quán/Lãnh sự quán của nước bạn để đăng ký khai sinh và làm hộ chiếu cho bé. Việc này rất quan trọng nếu sau này bạn muốn đưa bé đi du lịch nước ngoài.
③ Xin cấp 在留資格 (Trong vòng 30 ngày) Đây là bước quan trọng nhất. Để bé có thể tiếp tục sống tại Nhật, bé cần phải có 在留資格.
-
Thời hạn: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày sinh.
-
Địa điểm: 地方出入国在留管理局 (入管) quản lý khu vực bạn đang sinh sống.
-
Lưu ý: Nếu quá 30 ngày mà chưa làm thủ tục, bé có thể rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp. Nếu quá bận rộn, hãy chủ động liên hệ trước với 入管 gần nhất để được hướng dẫn.
Góc giải đáp: Những điều các bạn quan tâm (Q&A)
Q1: Bé không được cấp quốc tịch Nhật sao?
A: Về nguyên tắc, nếu cả bố và mẹ đều là người nước ngoài, bé sinh tại Nhật cũng không có quốc tịch Nhật. Tuy nhiên, có những trường hợp ngoại lệ như khi bố mẹ là 特別永住者. Hãy kiểm tra thông tin cụ thể cho từng trường hợp nhé.
Giải đáp từ 行政書士: Sinh con tại Nhật, làm sao để con có 国籍 và ビザ hợp pháp?
Q2: Tôi có thể lấy giấy tờ thủ tục ở đâu?
A: 出生届 thường có sẵn tại cửa sổ hành chính của thành phố hoặc bệnh viện. Giấy tờ xin cấp 在留資格 có thể tải trên trang web của 法務省. Nếu thấy quá khó khăn, bạn hoàn toàn có thể tìm đến các chuyên gia như 行政書士 chúng mình.
Q3: Nếu làm thủ tục chậm trễ thì sao?
A: Nếu chậm trễ trong việc xin 在留資格, bé sẽ không có quyền cư trú hợp pháp tại Nhật. Ngoài ra, việc tham gia 健康保険 cũng sẽ bị chậm, dẫn đến nguy cơ bạn phải tự chi trả toàn bộ chi phí y tế khi bé đi khám. Hãy ghi chú lại thời hạn và thực hiện đúng nhé!
2. Thủ tục khi kết hôn tại Nhật
Nếu hai người nước ngoài muốn đăng ký kết hôn theo luật Nhật Bản, bạn cần nộp 婚姻届 tại cơ quan hành chính. Lưu ý quan trọng nhất là 婚姻要件具備証明書 (Giấy xác nhận đủ điều kiện kết hôn). Đây là giấy tờ chứng minh bạn đang độc thân và đủ điều kiện kết hôn theo luật pháp nước bạn. Nếu không có giấy này, thủ tục sẽ không được chấp nhận. Ngoài ra, nếu sau khi kết hôn mà tên (họ) của bạn thay đổi, hãy nhớ thông báo cho 法務省 trong vòng 14 ngày.
Kết hôn với người Nhật: Cách xin 婚姻要件具備証明書 và lưu ý từ 行政書士
3. Thủ tục khi chuyển nhà
Khi chuyển nhà trong nội địa Nhật Bản, quy trình cơ bản như sau:
-
転出届: Xin tại nơi bạn đang sống (nếu chuyển sang thành phố khác).
-
転入届: Nộp tại nơi bạn chuyển đến (trong vòng 14 ngày).
-
Thay đổi địa chỉ trên 在留カード: Hãy thực hiện thủ tục đổi địa chỉ tại cơ quan hành chính nơi ở mới. Đây là thủ tục bắt buộc để cập nhật địa chỉ mới lên mặt sau của thẻ 在留カード.
Lời kết và lời khuyên từ chuyên gia
Thủ tục hành chính tại Nhật rất nghiêm ngặt, nhưng chỉ cần bạn nắm rõ quy tắc, mọi việc hoàn toàn có thể tự mình thực hiện. Những mốc thời hạn như "14 ngày" hay "30 ngày" chính là sợi dây bảo vệ quyền lợi cư trú của bạn tại Nhật.
Nếu bạn đang gặp khó khăn vì "không hiểu cách viết giấy tờ", "không có thời gian đến 入管" hay "không biết cách chuẩn bị giấy tờ từ nước mình", đừng ngần ngại tìm đến chuyên gia. Chúng mình luôn ở đây để hỗ trợ bạn có một cuộc sống an tâm và ổn định tại Nhật Bản.
