"Học ở trường hiện tại không hợp", "Mình muốn chuyển sang trường khác có thế mạnh về luyện thi lên đại học hơn"... Có lẽ không ít bạn du học sinh đang học tập tại Nhật Bản từng có ý định muốn chuyển trường (転校 - chuyển trường/nhập học giữa chừng) vì những lý do như vậy.
Tuy nhiên, việc chuyển trường tiếng Nhật có tính chất rất khác so với việc chuyển giữa các trường đại học hay chuyên môn. Nếu bạn hành động một cách tùy tiện mà không tìm hiểu kỹ, rủi ro lớn nhất là có thể dẫn đến việc "bị thu hồi tư cách lưu trú (Visa)", gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai của bạn tại Nhật.
Trong bài viết này, 行政書士 chuyên về Visa tại Nhật Bản sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về các quy định pháp luật và những điểm quan trọng khi 入管 xét duyệt hồ sơ chuyển trường.
1. Về cơ bản, du học sinh có được phép "chuyển trường" tiếng Nhật không?
Câu trả lời là: Về mặt luật pháp, việc chuyển trường không bị cấm. Tuy nhiên, thực tế đây là một việc "khá khó khăn".
Hầu hết các trường tiếng Nhật đều xây dựng giáo trình với lộ trình học tập xuyên suốt cho đến khi tốt nghiệp. Do đó, rất nhiều trường không mặn mà, thậm chí là gây khó dễ khi học sinh muốn nghỉ giữa chừng để chuyển sang trường khác.
Những điểm mấu chốt bạn cần lưu ý:
-
Cần sự đồng ý của trường cũ: Dù bạn đã tìm được trường mới, nhưng nếu trường hiện tại không đồng ý cho bạn "thôi học" (退学), các thủ tục tiếp theo sẽ không thể tiến hành được.
-
Cảnh giác với "khoảng trống" thời gian: Nếu từ khi nghỉ trường cũ đến khi nhập học trường mới mà bạn không đi học quá 3 tháng, Visa du học của bạn có nguy cơ bị thu hồi (theo Khoản 6, Điều 22-4, Luật Kiểm soát nhập cảnh).
2. Tầm quan trọng của "適正校" – Coi chừng không gia hạn được Visa!
Khi định chuyển trường, điều đầu tiên bạn bắt buộc phải kiểm tra là trường đó có phải là 適正校 (Trường quản lý tốt - Class A) hay không.
入管 phân loại các trường dựa trên mức độ quản lý du học sinh chặt chẽ và đúng quy định.
-
Kiến thức bổ trợ từ 行政書士: 適正校 là những trường có tỷ lệ học sinh cư trú bất hợp pháp trong 1 năm qua dưới mức quy định (thường là từ 3% đến 5%).
Nếu bạn chuyển từ một trường 適正校 sang một trường 非適正校 (trường đang bị giám sát chặt chẽ), việc xét duyệt của 入管 sẽ trở nên cực kỳ khắt khe. Nguy cơ bị từ chối gia hạn Visa lần tới là rất cao. Vì vậy, hãy chắc chắn kiểm tra xếp hạng của trường định chuyển đến.
3. Quy trình thực tế và những lưu ý khi làm thủ tục chuyển trường
Để việc chuyển trường diễn ra thuận lợi, bạn cần thực hiện các bước sau một cách cẩn trọng:
-
Tìm trường mới trước: Rất ít trường chấp nhận học sinh chuyển ngang (編入), vì vậy việc tìm được nơi tiếp nhận là ưu tiên hàng đầu.
-
Thảo luận với trường hiện tại: Đừng tự ý bỏ học. Hãy đưa ra lý do chính đáng (như nội dung học không phù hợp định hướng, khoảng cách đi lại...) để nhận được sự đồng thuận từ phía nhà trường.
-
Chuẩn bị hồ sơ: Bạn cần xin trường cũ cấp 在籍証明書 và 出席・成績証明書. Nếu không có hai loại giấy tờ này, bạn không thể làm thủ tục nhập học trường mới.
-
Thông báo cho 入管: Sau khi chuyển trường, trong vòng 14 ngày, bạn bắt buộc phải nộp 所属機関に関する届出 cho Cục quản lý xuất nhập cảnh. Nếu quên bước này, nó sẽ ảnh hưởng xấu đến việc xin vĩnh trú hoặc đổi sang Visa lao động sau này.
4. Vấn đề học phí: Có lấy lại được tiền không?
Rất nhiều bạn hỏi rằng: "Em đã đóng học phí cả năm rồi, giờ nghỉ trường có trả lại tiền không?".
Thực tế rất phũ phàng: Một khi đã bắt đầu kỳ học, việc đòi lại học phí đã đóng là cực kỳ khó. Trong điều khoản hợp đồng của hầu hết các trường đều ghi rõ "không hoàn trả học phí nếu học sinh tự ý thôi học". Dù có một vài tiền lệ pháp lý yêu cầu hoàn tiền nếu hủy ngay trước khi kỳ học bắt đầu, nhưng nếu bạn đã lên lớp học rồi thì khả năng lấy lại tiền gần như bằng không.
5. Giải đáp thắc mắc "Đúng điều bạn đang lo" (Q&A)
Q1: Chuyển trường có làm Visa của em bị ngắn lại không?
A1: Việc chuyển trường không làm Visa hiện tại của bạn hết hạn ngay lập tức. Tuy nhiên, ở lần gia hạn tiếp theo, 入管 sẽ kiểm tra rất kỹ "Tại sao bạn lại chuyển trường?". Nếu tỷ lệ chuyên cần thấp hoặc lý do chuyển trường không thuyết phục, bạn có thể bị từ chối gia hạn hoặc chỉ được cấp Visa ngắn hạn (ví dụ 3 tháng).
Q2: Em nói lý do là "Vì em ghét trường hiện tại" có được không?
A2: Tuyệt đối không. Chỉ vì "ghét" hay "không thích" sẽ không thuyết phục được cả trường lẫn 入管. Bạn cần một lý do tích cực và hướng tới tương lai, ví dụ: "Em muốn học tiếng Nhật thương mại chuyên sâu để xin việc" hoặc "Trường mới có lộ trình luyện thi lên chuyên môn phù hợp với ngành em chọn".
Q3: Trong thời gian chờ chuyển trường, em có được đi làm thêm (資格外活動) không?
A3: Đây là điểm cực kỳ quan trọng! Trong thời gian "trống" từ lúc nghỉ trường cũ đến lúc vào trường mới, về nguyên tắc bạn KHÔNG ĐƯỢC ĐI LÀM THÊM. Visa du học cho phép làm thêm với điều kiện bạn "đang thực hiện hoạt động học tập". Nếu bạn đã thôi học mà vẫn đi làm (dù dưới 28 tiếng), bạn có thể bị coi là lao động bất hợp pháp và có nguy cơ bị trục xuất.
Lời kết: Đừng để hối hận về sau
Chuyển trường tiếng Nhật là một quyết định lớn ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của bạn tại Nhật Bản. Thay đổi môi trường để tốt hơn là điều đáng khuyến khích, nhưng nếu lờ đi các quy định về Visa, bạn có thể đánh mất tất cả.
-
Đừng để tỷ lệ đi học và thành tích giảm sút (Đây là "vũ khí" bảo vệ bạn tốt nhất!).
-
Phải tìm được trường mới trước khi nghỉ trường cũ.
-
Luôn nhớ nộp đơn báo cáo cho 入管.
Nếu bạn vẫn cảm thấy lo lắng không biết trường hợp của mình có chuyển trường được không, hoặc không biết cách giải trình với 入管 sao cho thuyết phục, đừng ngần ngại liên hệ với các chuyên gia về tư cách lưu trú như chúng tôi để được tư vấn kỹ lưỡng nhé!
