Có thể một số bạn đã biết, chính sách dành cho người nước ngoài tại Nhật Bản đang bước vào một giai đoạn chuyển giao vô cùng lớn. Trong phiên họp nội các vừa qua, chính phủ Nhật Bản đã chính thức quyết định ban hành sắc lệnh điều chỉnh lệ phí cấp thị thực (visa) cho người nước ngoài, cũng như các khoản phí liên quan đến thủ tục cư trú nội địa.
Đợt sửa đổi luật lần này là một tin tức đặc biệt quan trọng, gây ảnh hưởng trực tiếp cả về mặt chi phí lẫn lộ trình thời gian, không chỉ đối với những ai đang lên kế hoạch đến Nhật, mà còn đối với toàn thể cộng đồng người nước ngoài đang làm việc tại đây, cùng các doanh nghiệp đang tiếp nhận họ.
Trong bài viết này, dưới góc nhìn của một chuyên gia, tôi xin giải thích chi tiết về nội dung cụ thể, bối cảnh của đợt điều chỉnh lệ phí này, cũng như những điểm chúng ta cần lưu ý khi tiến hành các thủ tục trong thời gian tới.
1. Bắt đầu từ tháng 7 năm 2026! Đợt điều chỉnh lớn về lệ phí cấp thị thực (visa) và bối cảnh đằng sau
Điểm mấu chốt nhất trong thông báo lần này là việc lệ phí cấp visa cho người nước ngoài sẽ tăng mạnh, gấp 5 lần so với mức hiện tại.
Cụ thể, lệ phí đối với "Visa nhập cảnh một lần (Single Visa)" sẽ tăng từ 3,000 Yên lên 15,000 Yên. Bên cạnh đó, đối với "Visa nhập cảnh nhiều lần (Multiple Visa)" - cho phép ra vào Nhật Bản nhiều lần trong thời hạn hiệu lực - mức phí cũng sẽ điều chỉnh tăng vọt từ 6,000 Yên lên thẳng 30,000 Yên. Mức giá mới này sẽ được áp dụng toàn diện cho tất cả các hồ sơ nộp từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 trở đi.
Trên thực tế, đây là lần đầu tiên sau 48 năm (kể từ năm 1978 - năm Chiêu Hòa thứ 53), Nhật Bản mới tiến hành điều chỉnh lệ phí visa cho người nước ngoài. Trong suốt gần nửa thế kỷ qua, mức phí này luôn được giữ nguyên mà không có bất kỳ sự thay đổi nào.
Chính vì vậy, khi so sánh với các quốc gia khác, lệ phí của Nhật Bản nằm ở mức thấp đến đáng ngạc nhiên. Ví dụ, phí xin visa của Mỹ thông thường khoảng 185 USD (khoảng 29,000 Yên), Anh là 127 Bảng (khoảng 26,000 Yên), hay khu vực Châu Âu (Visa Schengen) cũng khoảng 90 Euro (khoảng 16,000 Yên). Do đó, mức phí từ 3,000 đến 6,000 Yên của Nhật Bản trước đây được xem là "siêu rẻ" trên phạm vi toàn cầu.
Tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng trượt giá trên toàn thế giới cùng sự biến động mạnh của tỷ giá hối đoái liên tục diễn ra, khiến chi phí hành chính cho việc cấp và xét duyệt visa cũng tăng lên theo từng năm. Chính phủ giải thích rằng việc quyết định thay đổi sang mức giá hợp lý lần này nhằm ứng phó với thực tế kinh tế nêu trên, đồng thời cân bằng với các quốc gia tiên tiến khác. Với đợt điều chỉnh này, chính phủ dự kiến sẽ tăng nguồn thu thêm hơn 100 tỷ Yên trong năm tài chính 2026. Nguồn ngân sách này được kỳ vọng sẽ dùng để tăng cường hệ thống quản lý xuất nhập cảnh và xây dựng quy trình xét duyệt mượt mà hơn trong tương lai.
Trong cuộc họp báo, Bộ trưởng phụ trách của 外務省 cũng bày tỏ quan điểm: "Đây là sự điều chỉnh về mức phù hợp dựa trên xu hướng giá cả và thực tế của các nước khác, vì vậy nó không phải là thứ sẽ ngay lập tức gây ra tác động tiêu cực đến xu hướng của khách lữ hành hay doanh nghiệp (Inbound)".
2. Sự khác biệt giữa "Thị thực (Visa)" và "在留資格" mà bạn cần biết
Tại đây, với tư cách là một chuyên gia, tôi xin làm rõ lại sự khác biệt giữa "Visa" và "在留資格" - hai khái niệm mà rất nhiều người thường xuyên nhầm lẫn trong thực tế. Nếu không hiểu đúng điều này, bạn sẽ không thể nắm bắt chính xác đợt tăng giá lần này có liên quan đến bản thân mình như thế nào.
-
Visa là gì? Là thứ do Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Nhật Bản tại nước ngoài (thuộc quyền quản lý của 外務省) cấp, có thể coi như một "thư tiến cử" xác nhận rằng bạn nhập cảnh vào Nhật Bản là không có vấn đề gì. Tờ tem dán vào hộ chiếu chính là thứ này. Đối tượng chính của các tin tức về việc "tăng phí từ 3,000 Yên lên 15,000 Yên" chính là lệ phí xin visa tại nước ngoài này.
-
在留資格 là gì? Là "tư cách pháp lý" cần thiết để người nước ngoài đặt chân lên nước Nhật, lưu trú và thực hiện các hoạt động (như làm việc, du học, kết hôn, v.v.). Tư cách này do 出入国在留管理局 (thường gọi là 入管, thuộc quyền quản lý của 法務省) tại nội địa Nhật Bản quản lý, và khi được cấp phép, bạn sẽ nhận được một 在留カード.
Theo phương châm của chính phủ liên quan đến đợt sửa đổi luật lần này, không chỉ "lệ phí cấp visa" tại nước ngoài tăng, mà các khoản phí đi kèm với 在留資格の変更許可申請 hay 在留期間の更新許可申請 thực hiện tại các 入管 trong nước cũng đã được chốt phương án tăng theo tương tự. Các nội dung này sẽ được đưa vào gói giải pháp kinh tế tổng hợp sắp được soạn thảo và sẽ lần lượt được điều chỉnh trong thời gian tới.
3. Ảnh hưởng đối với các thủ tục trong nước (Thay đổi/Gia hạn 在留資格) và mức phí hiện tại
Đối với các bạn du học sinh đang sinh sống tại Nhật muốn chuyển đổi sang các tư cách như 技術・人文知識・国際業務 để đi làm (在留資格の変更許可申請), hay những bạn đang làm việc muốn kéo dài thời gian lưu trú (在留期間の更新許可申請), thì cũng cần hết sức chú ý đến các động thái tiếp theo.
Hiện tại, lệ phí cho các thủ tục chính tại 出入国在留管理庁 (mức phí hiện hành) như sau:
-
在留資格変更許可：4,000 Yên
-
在留期間更新許可：4,000 Yên
-
永住許可：8,000 Yên
-
再入国許可：3,000 Yên (Một lần) ／ 6,000 Yên (Nhiều lần)
Lệ phí của các thủ tục nội địa này cũng đang được điều chỉnh theo hướng tăng lên trong tương lai nhằm phản ánh tình trạng tăng giá cả, chi phí nhân công, cũng như chi phí vận hành và bảo trì hệ thống hành chính suốt thời gian qua. Tuy chúng ta cần chờ thông báo chính thức từ các cơ quan công quyền như 出入国在留管理庁 để biết chi tiết về thời gian sửa đổi cụ thể cũng như mức phí mới, nhưng nhìn từ xu hướng lệ phí visa nước ngoài tăng gấp 5 lần, các bạn cũng nên chuẩn bị tâm lý cho việc chi phí thủ tục trong nước sẽ tăng ở một mức độ nhất định.
4. Biện pháp thực tế mà người nước ngoài và doanh nghiệp tuyển dụng cần thực hiện ngay
Lệ phí tăng mạnh đồng nghĩa với việc gánh nặng chi phí đối với cả cá nhân lẫn doanh nghiệp đều sẽ tăng lên. Đặc biệt, các công ty đang sử dụng nhiều nhân lực nước ngoài hoặc các đơn vị đang có kế hoạch tuyển dụng quy mô lớn trong thời gian tới nên lưu ý các điểm sau để đưa ra biện pháp xử lý:
① Đẩy sớm lộ trình nộp hồ sơ (Chuẩn bị cho làn sóng nộp dồn dập né tăng phí)
Nếu bạn đang có kế hoạch bảo lãnh nhân sự từ nước ngoài (xin visa), giải pháp khôn ngoan là cố gắng hoàn thành việc nộp hồ sơ lên Đại sứ quán, Lãnh sự quán tại nước sở tại hoặc các cơ quan đại lý ủy thác trước ngày 30 tháng 6 năm 2026. Tuy nhiên, vào khoảng cuối tháng 6 ngay trước khi tăng phí, lượng hồ sơ nộp dồn dập tại các Đại sứ quán Nhật trên toàn thế giới dự kiến sẽ tăng vọt, khiến các quầy tiếp nhận trở nên vô cùng đông đúc. Điều này kéo theo rủi ro thời gian xét duyệt có thể bị kéo dài hơn thông thường. Do đó, hãy bắt tay vào chuẩn bị giấy tờ càng sớm càng tốt.
② Làm rõ quy định nội bộ về việc chi trả chi phí
Vấn đề chi phí cho việc thay đổi hay gia hạn 在留資格 là "do công ty chi trả hay cá nhân tự túc" là một điểm cực kỳ dễ phát sinh tranh chấp trong thực tế làm việc. Theo quy định của pháp luật, không có điều khoản bắt buộc rõ ràng bên nào phải trả khoản phí (tiền mua 収入印紙) nộp cho 入管. Thế nhưng, để giữ chân nhân tài xuất sắc và duy trì mối quan hệ lao động tốt đẹp, việc ghi rõ quy định "Công ty sẽ hỗ trợ toàn bộ (hoặc một phần) lệ phí thủ tục cư trú và thù lao cho 行政書士" trong nội quy lao động hoặc hợp đồng lao động là điều hết sức quan trọng. Chính vì chi phí sắp tới sẽ tăng lên, đây là thời điểm thích hợp để các bên cùng rà soát và xác nhận lại quy định này.
5. 【Có thể bạn chưa biết】Q&A về việc điều chỉnh lệ phí visa
Dưới đây là phần giải đáp cho 3 câu hỏi thực tế mà tôi thường nhận được nhiều nhất, xoay quanh những điểm mà mọi người thường thắc mắc liên quan đến đợt điều chỉnh lệ phí lần này.
Q1. Nếu hồ sơ nằm vắt ngang qua ngày thay đổi phí (ngày 1 tháng 7), thì mức phí cũ hay mới sẽ được áp dụng?
A1. Tiêu chuẩn đánh giá không dựa vào "ngày có kết quả", mà hoàn toàn dựa vào "ngày hồ sơ được tiếp nhận (thụ lý)". Ví dụ, nếu hồ sơ xin visa của bạn được Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Nhật Bản ở nước ngoài chính thức tiếp nhận vào ngày 29 tháng 6 năm 2026, thì ngay cả khi quá trình xét duyệt diễn ra và visa được cấp vào hộ chiếu của bạn vào ngày 5/7, mức phí áp dụng vẫn là "mức phí cũ trước khi sửa đổi (3,000 Yên đối với visa một lần)". Ngược lại, nếu bạn nộp giấy tờ tại quầy từ ngày 1/7 trở đi, mức phí mới (15,000 Yên) sẽ được áp dụng đồng loạt. Nếu nộp qua bưu điện hoặc qua các cơ quan đại lý, hãy chắc chắn kiểm tra trước xem ngày hồ sơ đến nơi và được thụ lý là ngày nào.
Q2. Nếu tôi đã nộp hồ sơ xin visa nhưng kết quả bị từ chối (không được cấp), khoản lệ phí mới đã nộp (như 15,000 Yên) có được hoàn lại không?
A2. Về nguyên tắc, nếu visa không được cấp, khoản 査証発給手数料 phải nộp cho 外務省 sẽ không bị thu. Theo quy định cơ bản của 外務省, lệ phí thường chỉ được thu tại thời điểm bạn nhận lại hộ chiếu khi visa "đã được cấp thành công" (hoặc cơ chế đóng trước nhưng nếu trượt sẽ được trả lại). Vì vậy, bạn sẽ không bị mất trắng khoản lệ phí nộp cho nhà nước. Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là trường hợp bạn nộp hồ sơ thông qua các "Trung tâm đại lý xin visa" được Đại sứ quán chỉ định. Khoản "phí dịch vụ (phí hành chính)" trả cho các trung tâm tư nhân này thông thường sẽ không được hoàn lại bất kể kết quả xét duyệt thế nào. Hãy lưu ý điều này để tránh hiểu lầm.
Q3. Lệ phí gia hạn hoặc thay đổi 在留資格 thực hiện tại nội địa Nhật Bản sẽ được nộp khi nào và bằng cách nào?
A3. Đối với các thủ tục tại 出入国在留管理局 (入管) trong nước, lệ phí không nộp lúc nộp hồ sơ, mà sẽ nộp "sau khi có kết quả chấp thuận, tại thời điểm bạn nhận 在留カード mới". Cách thức thanh toán không phải bằng tiền mặt, mà bạn phải mua 収入印紙 có giá trị tương đương, sau đó dán vào một tờ giấy chuyên dụng gọi là 手数料納付書 để nộp tại quầy của 入管. Trong trường hợp hồ sơ bị từ chối (không được chấp thuận), bạn sẽ không được cấp 在留カード mới, do đó bạn cũng không cần phải trả khoản lệ phí này (như mức 4,000 Yên hiện tại). Có thể thấy, thủ tục tại 入管 của Nhật Bản vận hành theo cơ chế thu phí giống như kiểu "thành công mới trả tiền".
6. Tóm tắt và lời khuyên từ chuyên gia
Đợt điều chỉnh lệ phí liên quan đến visa và 在留資格 lần đầu tiên sau 48 năm này đã hoàn toàn phá vỡ quan niệm bấy lâu nay rằng "Visa Nhật Bản mặc định là rẻ".
Việc số tiền tăng lên gấp 5 lần chắc chắn sẽ mang lại những ảnh hưởng tài chính không hề nhỏ đối với người nước ngoài đến Nhật cũng như các doanh nghiệp đang sử dụng nhiều lao động nước ngoài. Tuy nhiên, nhìn nhận ở một góc độ khác, việc thu mức phí hợp lý tương đương với các nước tiên tiến có thể giúp tăng số lượng cán bộ xét duyệt nhập cảnh và đẩy mạnh số hóa hệ thống. Điều này mở ra khả năng tốc độ xét duyệt của 入管 - vốn luôn bị phàn nàn là "chậm" hay "gây lo lắng vì mãi chưa có kết quả" - sẽ được cải thiện rõ rệt trong tương lai.
Là các 行政書士, chúng tôi luôn cập nhật những thay đổi luật pháp và động thái hành chính mới nhất để tư vấn phương án tối ưu, giúp thủ tục của khách hàng được hoàn thành mượt mà với chi phí thấp nhất.
Nếu quý doanh nghiệp hoặc cá nhân đang có nhu cầu "muốn tranh thủ hoàn thành thủ tục nhanh chóng trước khi lệ phí thay đổi", "muốn tính toán thử chi phí gia hạn cho nhân viên nước ngoài của công ty", hay "muốn giao toàn bộ việc chuẩn bị hồ sơ phức tạp và việc trình diện tại 入管 cho chuyên gia", xin vui lòng liên hệ với văn phòng chúng tôi để được tư vấn thoải mái.
