नमस्ते। म जापानमा आवासीय अनुमति (VISA) सम्बन्धी काम गर्ने विशेषज्ञ 行政書士 हुँ।
जापानमा बस्ने धेरै 留学生 र 家族滞在 भिसा भएका व्यक्तिहरू आफ्नो कलेजको शुल्क र खर्च जुटाउन पार्ट-टाइम काम (Arubaito) गर्नुहुन्छ। तर, के तपाईंलाई थाहा छ? यदि तपाईंले गरिरहनुभएको काम कुनै पनि हिसाबले नियम विपरीत (不法就労) छ भने यसको परिणाम कति भयानक हुन्छ?
"थोरै समय त बढी काम गरेको हो, केही हुँदैन" वा "सबैले गरिरहेका छन्, कसैले थाहा पाउँदैन" भन्ने जस्ता सोचले जापानमा तपाईंको भविष्य बर्बाद पार्न सक्छ। यस पटक, म एक कानुनी विशेषज्ञको रूपमा, अन्जानमा हुनसक्ने 資格外活動 को नियम उल्लंघन र त्यसपछि भोग्नुपर्ने कडा कारबाहीका बारेमा विस्तृत जानकारी दिनेछु।
१. वास्तवमा 資格外活動 भनेको के हो?
जापानको भिसा (在留資格) तपाईंले गर्ने गतिविधिको आधारमा बाँडिएको हुन्छ। 留学生 को मुख्य उद्देश्य 'पढ्नु' हो भने 家族滞在 को उद्देश्य 'परिवारसँग बस्नु' हो। यी भिसाहरू जापानमा काम गर्नका लागि बनाइएका होइनन्।
त्यसैले, यस्ता भिसा भएका व्यक्तिहरूले काम गर्नका लागि पहिले नै 入管 बाट 資格外活動許可 लिनुपर्छ। यो अनुमति लिएपछि मात्र सामान्यतया "हप्ताको २८ घण्टा भित्र" काम गर्न पाइन्छ।
यदि तपाईंले यो अनुमति बिना काम गर्नुभयो वा नियम पालना गर्नुभएन भने, त्यसलाई "अवैध काम" (不法就労) मानिन्छ र तपाईं कडा कारबाहीको भागिदार बन्नुहुनेछ।
२. अनुमति बिना वा नियम उल्लंघन गर्दा हुने '४ ठूला नोक्सानहरू'
नियम पालना नगर्दा भोग्नुपर्ने नोक्सानहरू तपाईंले सोचेभन्दा धेरै गम्भीर छन्। मुख्यतया यी ४ जोखिमहरू रहन्छन्:
१) भिसा थप्न वा परिवर्तन गर्न नमिल्ने (अस्वीकृत हुने) सबैभन्दा डरलाग्दो कुरा भनेको अर्को पटक भिसा थप्दा (Renewal) वा काम गर्ने भिसामा परिवर्तन गर्दा अस्वीकृत हुनु हो। नियम उल्लंघन गरेमा 入管 ले तपाईंको व्यवहार राम्रो नभएको मान्दछ। यस्तो अवस्थामा कलेज सकिएर कम्पनीबाट कामको अफर (Naitei) आउँदा पनि भिसा नपाएर नेपाल फर्कनुपर्ने हुनसक्छ।
२) हालको भिसा रद्द हुने "अर्को पटक भिसा थप्ने बेलासम्म थाहा नभए त भइहाल्यो नि" भन्ने सोच्नु गलत हो। यदि तपाईंले आफ्नो मुख्य काम (पढाइ आदि) नगरेर काममा मात्र ध्यान दिएको थाहा भएमा, हाल भइरहेको भिसा पनि रद्द हुनसक्छ। भिसा रद्द हुनु भनेको तुरुन्तै जापानमा बस्ने अधिकार गुमाउनु हो।
३) आपराधिक सजाय (जेल वा जरिवाना) यो नियम उल्लंघन गर्नु भनेको केवल एउटा गल्ती मात्र नभई 'अपराध' हो।
-
धेरै काम गर्नेहरूका लागि: ३ वर्षसम्मको जेल वा ३० लाख येनसम्म जरिवाना।
-
थोरै नियम तोड्नेहरूका लागि: १ वर्षसम्मको जेल वा २० लाख येनसम्म जरिवाना। यसमा जेल र जरिवाना दुवै पनि हुनसक्छ र यो तपाईंको पुलिस रेकर्डमा सधैँ रहनेछ।
४) देश निकाला (強制送還) यदि गल्ती धेरै गम्भीर छ वा जेल सजाय भयो भने, तपाईंलाई जापानबाट जबर्जस्ती नेपाल पठाइनेछ। एक पटक यसरी नेपाल पठाइएपछि ५ वर्षदेखि १० वर्षसम्म (वा कहिल्यै पनि) जापान फर्कन पाइँदैन।
३. 【महत्त्वपूर्ण】 केवल "२८ घण्टा" मात्र होइन! अन्य लुकेका नियमहरू
के तपाईंलाई "२८ घण्टा भित्र जे काम गरे पनि हुन्छ" जस्तो लाग्छ? वास्तवमा 入管 र श्रम मन्त्रालयले अन्य केही कामहरूमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएको छ:
-
अश्लील वा भड्किलो व्यवसाय (Pachinko, Bar आदि) मा काम गर्न पूर्ण रोक क्याबारे, स्न्याक बार (जहाँ ग्राहकसँग बसेर सेवा दिइन्छ), पाचिन्को, माजोङ पार्लर जस्ता ठाउँमा सरसफाइ वा भाँडा माझ्ने काम गर्न पनि पाइँदैन। यस्ता ठाउँमा १ मिनेट मात्र काम गरे पनि तपाईं कडा कारबाहीमा पर्नुहुनेछ।
-
दुई वा सोभन्दा बढी ठाउँमा काम गर्दाको समय यदि तपाईंले दुई ठाउँमा काम गर्नुहुन्छ भने, दुवै ठाउँको समय जोडेर हप्ताको २८ घण्टा भन्दा बढी हुनुहुँदैन। उदाहरणका लागि, एउटा ठाउँमा २० घण्टा र अर्को ठाउँमा १० घण्टा काम गर्नुभयो भने कुल ३० घण्टा हुन्छ, जुन नियम विपरीत हो।
-
कलेज छोडेपछि वा बिदा (休学) लिएपछिको काम यदि तपाईंले कलेज छोड्नुभयो वा कलेजबाट निकालिनुभयो भने तपाईंको 資格外活動許可 तुरुन्तै खारेज हुन्छ। कलेज नगई काम मात्र गरिरहनु पूर्ण रूपमा अवैध हो।
४. विशेषज्ञको जवाफ: तपाईंका केही जिज्ञासाहरू (Q&A)
प्रश्न १: "जाडो वा गर्मीको लामो बिदामा धेरै काम गर्न पाइन्छ, होइन र?" उत्तर: हो, तर यसको पनि सीमा छ। कलेजले आधिकारिक रूपमा तोकेको लामो बिदाको समयमा दिनको ८ घण्टा र हप्ताको ४० घण्टासम्म काम गर्न पाइन्छ। तर, तपाईं आफैले बिदा लिएको समयमा यो नियम लागू हुँदैन। सधैँ कलेजको क्यालेन्डर चेक गर्नुहोस्।
प्रश्न २: "तलब हातैमा (Cash) लियो भने त 入管 लाई थाहा हुँदैन नि, होइन?" उत्तर: आजकल केही पनि लुकाउन सम्भव छैन। 入管 ले ट्याक्स अफिस र नगरपालिका सँग जानकारी आदानप्रदान गर्छ। साथै, कम्पनीको रेकर्ड र My Number प्रणाली मार्फत तपाईंले कहाँ कति कमाउनुभयो भन्ने कुरा सजिलै थाहा हुन्छ। "नगद लिए सुरक्षित हुन्छ" भन्ने सोच धेरै जोखिमपूर्ण छ।
प्रश्न ३: "転職活動中 (काम खोजिरहेको बेला) पार्ट-टाइम काम गर्न पाइन्छ?" उत्तर: यसका लागि छुट्टै अनुमति लिनुपर्छ। काम गर्ने भिसा भएको व्यक्तिले काम छोडेर नयाँ काम खोज्दा सिधै पार्ट-टाइम काम गर्न मिल्दैन। यसका लागि "Individually" 資格外活動許可 आवेदन दिनुपर्छ। अनुमति बिना काम गरेमा नयाँ कम्पनी फिक्स भए पनि भिसा नपाउने सम्भावना रहन्छ।
५. निष्कर्ष: जापानमा आफ्नो सपना सुरक्षित राख्नुहोस्
जापानमा पढ्ने, कमाउने र बस्ने तपाईंको सपना एउटा सानो हेलचेक्र्याइँले गर्दा समाप्त हुनसक्छ।
-
सधैँ 資格外活動許可 लिनुहोस्।
-
हप्ताको २८ घण्टाको नियम कडाइका साथ पालना गर्नुहोस्।
-
प्रतिबन्धित ठाउँहरूमा काम नगर्नुहोस्।
तपाईंको भविष्य सुरक्षित राख्न यी आधारभूत नियमहरू हुन्। यदि तपाईंलाई "मेरो काम गर्ने तरिका सही छ कि छैन?" वा "अहिलेको अवस्थामा काम गर्न मिल्छ कि मिल्दैन?" भन्ने द्विविधा छ भने, एक्लै नबस्नुहोस्। 入管 को परामर्श केन्द्र वा हामी जस्ता विशेषज्ञ 行政書士 सँग सल्लाह लिनुहोस्।
सहि जानकारी राख्नुहोस् र जापानमा सुरक्षित जीवन बिताउनुहोस्!
