Chuyên gia về các loại 在留資格 (VISA) tại Nhật Bản - 行政書士 sẽ giải đáp thắc mắc cho bạn.
"Tôi đang sống tại Nhật bằng 配偶者ビザ nhưng dạo này vợ chồng cơm chẳng lành canh chẳng ngọt nên đang sống ly thân. Liệu lần tới tôi có thể gia hạn được Visa nữa không?" "Tôi đang trong quá trình 離婚調停 với chồng là người có vĩnh trú (永住者), liệu tôi có thể tiếp tục ở lại Nhật với Visa hiện tại không?"
Có rất nhiều bạn đang sinh sống tại Nhật gặp phải những nỗi lo lắng tương tự. Thực tế, việc gia hạn 配偶者ビザ (cho đối tượng là 日本人の配偶者等 hoặc 永住者の配偶者等) không đơn giản chỉ là việc bạn có tên trên 戸籍 hay có 証明書 kết hôn là sẽ được chấp nhận.
Hôm nay, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu dưới góc độ chuyên môn về việc có thể gia hạn Visa hay không trong trường hợp mối quan hệ vợ chồng được coi là đã "tan vỡ trên thực tế" (破綻).
1. Bản chất của 配偶者ビザ là phải có "Thực chất cuộc sống vợ chồng"
Theo luật của 入管法, để duy trì được 配偶者ビザ, bạn không chỉ cần có đăng ký kết hôn trên giấy tờ mà quan trọng hơn hết là phải duy trì "các hoạt động với tư cách là vợ chồng".
Nói một cách đơn giản, "hoạt động với tư cách vợ chồng" nghĩa là hai người phải cùng chung sống, giúp đỡ và hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống hàng ngày. Vì vậy, dù về mặt hình thức vẫn là vợ chồng, nhưng nếu cuộc sống chung không còn, hai bên không còn ý định hàn gắn (trong luật gọi trạng thái này là 破綻), thì việc gia hạn Visa sẽ trở nên cực kỳ khó khăn.
2. Tiêu chí để 入管 phán đoán mối quan hệ đã "破綻" hay chưa
入管 (出入国在留管理局) sẽ nhìn vào các điểm khách quan sau đây để quyết định có cho phép bạn gia hạn Visa hay không:
-
Việc sống chung: Về cơ bản, nếu hai người sống ly thân mà không có lý do chính đáng (như đi công tác xa, chăm sóc người thân...), 入管 sẽ nghi ngờ rằng cuộc sống vợ chồng thực sự không còn tồn tại.
-
Sự hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau: Họ sẽ kiểm tra xem hai bạn có chu cấp sinh hoạt phí cho nhau, có liên lạc thường xuyên hay giúp đỡ nhau trong cuộc sống hay không.
-
Khả năng hàn gắn: Dù hiện tại quan hệ có đang căng thẳng nhưng nếu việc ly thân chỉ là tạm thời để cả hai bình tĩnh lại (冷却期間) và vẫn có ý định quay lại sống chung trong tương lai, thì vẫn có khả năng được gia hạn.
Ngược lại, nếu một bên đã nộp đơn 離婚調停, hoặc chỉ liên lạc qua luật sư, hay đang sống chung với một người khác giới khác... thì sẽ bị coi là "không còn khả năng cứu vãn" và rất khó gia hạn.
3. Đừng quên "配偶者に関する届出" trong vòng 14 ngày sau khi ly hôn hoặc người phối ngẫu qua đời
Nếu việc ly hôn đã hoàn tất hoặc chẳng may người chồng/vợ qua đời, bạn bắt buộc phải nộp "配偶者に関する届出" cho 入管 trong vòng 14 ngày. Nếu quên việc này, bạn không chỉ gặp bất lợi cho lần xin Visa tới mà còn có nguy cơ bị xét vào diện 在留資格取消 (hủy tư cách lưu trú).
Ngoài ra, nếu muốn tiếp tục ở lại Nhật sau khi ly hôn, bạn không thể giữ nguyên 配偶者ビザ. Bạn cần nhanh chóng xem xét các phương án khác như chuyển sang Visa 定住者 hoặc chuyển sang Visa lao động.
4. Chuyên mục Q&A: Những điều bạn đang thắc mắc
Q1. Vợ chồng cãi nhau nên tôi bỏ nhà đi và đã ly thân được 1 tháng. Liệu tôi có bị hủy Visa ngay lập tức không?
A1. Rất hiếm khi Visa bị hủy ngay lập tức chỉ vì 1 tháng ly thân. Tuy nhiên, nếu thời điểm gia hạn đang đến gần thì bạn cần lưu ý. Nếu bạn có thể giải trình rõ ràng rằng đây chỉ là việc ly thân tạm thời để cả hai cùng suy nghĩ lại và vẫn có ý định chung sống, thì vẫn còn cơ hội để gia hạn.
Q2. Tôi bị đối phương ngoại tình và đang ly thân, nhưng tôi không muốn ly hôn. Nếu đối phương nói "sẽ không hợp tác gia hạn Visa" thì tôi phải làm sao?
A2. Thông thường, gia hạn 配偶者ビザ cần có 身元保証書 từ người phối ngẫu. Tuy nhiên, nếu có lý do chính đáng khiến đối phương không hợp tác (như đối phương ngoại tình, bạo hành...), bạn có thể nộp kèm 理由書 giải thích chi tiết sự việc cùng các chứng cứ liên quan. Khi đó, 入管 có thể xem xét đặc cách cho bạn gia hạn. Đừng bỏ cuộc mà hãy tham khảo ý kiến chuyên gia nhé.
Q3. Tôi đã quyết định ly hôn. Visa hiện tại vẫn còn thời hạn 2 năm, tôi có thể ở lại cho đến khi hết hạn không?
A3. Không, điều này rất nguy hiểm. Sau khi ly hôn, nếu bạn không thực hiện "hoạt động của người phối ngẫu" (sống cuộc sống vợ chồng) quá 6 tháng mà không có lý do chính đáng, bạn sẽ trở thành đối tượng bị 在留資格取消 dù Visa vẫn còn hạn. Nguyên tắc vàng là phải nhanh chóng làm thủ tục chuyển đổi sang loại Visa khác ngay sau khi ly hôn.
5. Tổng kết: Đừng lo lắng một mình!
Việc gia hạn 配偶者ビザ liên quan mật thiết đến các vấn đề riêng tư của vợ chồng, và 入管 sẽ kiểm tra rất kỹ "sự thật đằng sau những trang hồ sơ".
Nếu bạn cảm thấy bất an như "Tình trạng hiện tại có gia hạn được không?" hay "Đang ly thân nhưng vẫn muốn ở lại Nhật", hãy liên hệ sớm với 行政書士 chuyên về Visa. Chúng tôi sẽ tư vấn cho bạn cách chuẩn bị các loại 説明書類 và chứng cứ phù hợp nhất với hoàn cảnh riêng của bạn.
