ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (在留資格) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် 行政書士 က ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
"ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ လက်ထပ်ပြီး 配偶者ビザ နဲ့ နေထိုင်နေတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခုတလော ဇနီးမောင်နှံ အဆင်မပြေဖြစ်ပြီး သီးခြားစီ ခွဲနေကြပါတယ်။ ဒီအတိုင်းဆိုရင် နောက်တစ်ခါ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ မရတော့ဘူးလား?" "永住者 ဗီဇာရှိတဲ့ ခင်ပွန်းဖြစ်သူနဲ့ 離婚調停 (ကွာရှင်းဖို့ ညှိနှိုင်းနေဆဲ) ကာလမှာ အခုရှိနေတဲ့ ဗီဇာနဲ့ပဲ ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရနိုင်မလား?"
ဒီလို စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေရှိနေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ 配偶者ビザ (日本人の配偶者等 ဒါမှမဟုတ် 永住者の配偶者等) ရဲ့ သက်တမ်းတိုးခြင်းဆိုတာ စာရွက်စာတမ်းပေါ်မှာ လက်ထပ်ထားရုံ (戸籍 ဒါမှမဟုတ် 証明書 ရှိရုံ) နဲ့တင် အဆင်ပြေပြေ ခွင့်ပြုပေးတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ ဇနီးမောင်နှံဆက်ဆံရေးဟာ လက်တွေ့မှာ "ပျက်ပြားသွားပြီ" (破綻 ဖြစ်သွားပြီ) လို့ သတ်မှတ်ခံရရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ ရ၊ မရ ဆိုတဲ့အချက်နဲ့ 入管 က ဘယ်လိုအချက်တွေကို ကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်သလဲဆိုတာကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ 配偶者ビザ ရဲ့ အနှစ်သာရက "တကယ်တမ်း လင်မယားအဖြစ် နေထိုင်ခြင်း" ရှိဖို့ပါ
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 入管法 အရ 配偶者ビザ ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းဖို့ဆိုရင် စာရွက်စာတမ်းပေါ်မှာ လက်ထပ်ထားရုံတင်မကဘဲ "လင်မယားအဖြစ် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုတွေ" ရှိနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
"လင်မယားအဖြစ် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှု" ဆိုတာကတော့ အရိုးရှင်းဆုံးပြောရရင် ဇနီးမောင်နှံအဖြစ် တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကူညီဖေးမပြီး အတူတူ ပေါင်းသင်းနေထိုင်နေတဲ့ လက်တွေ့အခြေအနေကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒါကြောင့် စာရွက်ပေါ်မှာ လင်မယားဖြစ်နေပေမဲ့ အတူတူမနေထိုင်တော့ဘဲ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ပြန်လည်ပေါင်းထုပ်ဖို့ ဆန္ဒလုံးဝမရှိတော့တဲ့ အခြေအနေ (ဒါကို ဥပဒေစကားနဲ့ 破綻 လို့ခေါ်ပါတယ်) ဖြစ်သွားရင်တော့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ အရမ်းခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။
၂။ "破綻" (ပျက်ပြားခြင်း) ရှိ၊ မရှိ ဆုံးဖြတ်တဲ့ စံနှုန်းများ
入管 (出入国在留管理局) ဟာ အောက်ပါအချက်တွေကို ကြည့်ပြီး ဗီဇာသက်တမ်းတိုးပေးသင့်၊ မပေးသင့်ကို ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။
-
အတူတူနေထိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ (同居): အခြေခံအားဖြင့် ခိုင်လုံတဲ့အကြောင်းပြချက် (အလုပ်ကိစ္စကြောင့် ခေတ္တခွဲနေရတာ ဒါမှမဟုတ် လူနာပြုစုရတာ စတာမျိုး) မရှိဘဲ သီးခြားစီနေထိုင်နေရင် လင်မယားအစစ်အမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ သံသယဝင်ခံရနိုင်ပါတယ်။
-
တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကူညီထောက်ပံ့မှု ရှိ၊ မရှိ: နေထိုင်စရိတ်တွေ ထောက်ပံ့ပေးတာ၊ ပုံမှန်အဆက်အသွယ်ရှိတာနဲ့ အခက်အခဲရှိရင် ကူညီကြတာမျိုးတွေ ရှိ၊ မရှိကို စစ်ဆေးပါတယ်။
-
ပြန်လည်သင့်မြတ်နိုင်ခြေ ရှိ၊ မရှိ: လောလောဆယ် စိတ်ဆိုးပြီး ခဏခွဲနေတာ (冷却期間) မျိုးဖြစ်ပြီး နောင်မှာ ပြန်ပေါင်းဖို့ ဆန္ဒရှိတယ်ဆိုရင်တော့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခွင့် ရနိုင်ခြေရှိပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်က 離婚調停 (ကွာရှင်းဖို့ တရားရုံးမှာ လျှောက်ထားခြင်း) လုပ်ထားတာ၊ ရှေ့နေကတစ်ဆင့်ပဲ အဆက်အသွယ်လုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် တခြားသူတစ်ယောက်နဲ့ အတူနေနေတာမျိုးဆိုရင်တော့ "ပြန်လည်သင့်မြတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး" လို့ သတ်မှတ်ခံရပြီး ဗီဇာတိုးဖို့ ခက်ခဲပါလိမ့်မယ်။
၃။ ကွာရှင်းတာ ဒါမှမဟုတ် အိမ်ထောင်ဖက် ဆုံးပါးသွားရင် "၁၄ ရက်အတွင်း အကြောင်းကြားဖို့" မမေ့ပါနဲ့
တကယ်လို့ ကွာရှင်းပြတ်စဲမှု ပြီးမြောက်သွားတာ ဒါမှမဟုတ် အိမ်ထောင်ဖက် ဆုံးပါးသွားတာမျိုး ရှိခဲ့ရင် ၁၄ ရက်အတွင်းမှာ 入管 ကို "配偶者に関する届出" (အိမ်ထောင်ဖက်ဆိုင်ရာ အကြောင်းကြားစာ) တင်ရပါမယ်။ ဒါကို ပျက်ကွက်ခဲ့ရင် နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာလျှောက်တဲ့အခါ အခက်အခဲရှိနိုင်သလို အဆိုးဆုံးအနေနဲ့ 在留資格取消 (နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ ပယ်ဖျက်ခြင်း) အထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ကွာရှင်းပြီးနောက်မှာလည်း ဂျပန်မှာ ဆက်နေချင်တယ်ဆိုရင် 配偶者ビザ အတိုင်း ဆက်နေလို့မရပါဘူး။ "定住者" ဗီဇာကို ပြောင်းတာ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ဗီဇာ (就労ビザ) ပြောင်းတာ စတဲ့ နည်းလမ်းတွေကို အမြန်ဆုံး စဉ်းစားပြင်ဆင်ရပါမယ်။
၄။ သိထားသင့်တဲ့ Q&A ကဏ္ဍ
Q1. ရန်ဖြစ်ပြီး အိမ်ပေါ်ကဆင်းလာတာ ၁ လလောက်ရှိပါပြီ။ ဒါနဲ့တင် ဗီဇာအပယ်ခံရနိုင်သလား?
A1. ၁ လလောက် ခွဲနေရုံနဲ့ ဗီဇာချက်ချင်းအပယ်ခံရတာမျိုးက အဖြစ်နည်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းကုန်ခါနီးရင်တော့ သတိထားရပါမယ်။ ဒါဟာ ခဏတာ စိတ်အေးသွားအောင် ခွဲနေတာဖြစ်ပြီး ပြန်ပေါင်းဖို့ ဆန္ဒရှိကြောင်း သေချာရှင်းပြနိုင်ရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ ရနိုင်ပါတယ်။
Q2. အိမ်ထောင်ဖက်က ဖောက်ပြန်လို့ ခွဲနေတာပါ။ ကျွန်မကတော့ မကွာချင်ပါဘူး။ အိမ်ထောင်ဖက်က "ဗီဇာတိုးဖို့ ကူညီမှာမဟုတ်ဘူး" လို့ ပြောလာရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ?
A2. ပုံမှန်အားဖြင့် 配偶者ビザ သက်တမ်းတိုးဖို့ အိမ်ထောင်ဖက်ရဲ့ 身元保証書 (ထောက်ခံစာ) လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အိမ်ထောင်ဖက်ဘက်က အမှားရှိလို့ (ဖောက်ပြန်တာ၊ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်တာ စသဖြင့်) မကူညီနိုင်တဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်ရှိရင်တော့ ဖြစ်စဉ်တွေကို ရေးသားထားတဲ့ 理由書 နဲ့ အထောက်အထားတွေ တင်ပြပြီး 入管 ကနေ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးပေးတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အားမလျှော့ဘဲ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ကြည့်ပါ။
Q3. ကွာရှင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါပြီ။ ဗီဇာသက်တမ်းက ၂ နှစ် ကျန်သေးတယ်ဆိုရင် သက်တမ်းကုန်တဲ့အထိ ဂျပန်မှာ နေလို့ရမလား?
A3. မရပါဘူး။ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ကွာရှင်းပြီးနောက် ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ၆ လထက်ကျော်ပြီး "လင်မယားအဖြစ် နေထိုင်မှု" မရှိဘူးဆိုရင် ဗီဇာသက်တမ်း ကျန်နေသေးရင်တောင် 在留資格取消 (ဗီဇာပယ်ဖျက်ခြင်း) ခံရနိုင်ပါတယ်။ ကွာရှင်းပြီးရင် အမြန်ဆုံး တခြားဗီဇာတစ်ခုခုကို ပြောင်းဖို့ လျှောက်ထားတာက အကောင်းဆုံးပါ။
၅။ နိဂုံးချုပ် - စိုးရိမ်မနေဘဲ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ
配偶者ビザ သက်တမ်းတိုးတာဟာ မိသားစုရဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စတွေနဲ့ အများကြီး ဆက်စပ်နေပါတယ်။ 入管 ဟာ စာရွက်စာတမ်းတွေရဲ့ နောက်ကွယ်က "တကယ့်အခြေအနေ" ကို သေချာစစ်ဆေးပါတယ်။
"အခုအခြေအနေနဲ့ ဗီဇာတိုးလို့ ရပါ့မလား" ဒါမှမဟုတ် "ခွဲနေပေမဲ့ ဂျပန်မှာ ဆက်နေချင်တယ်" ဆိုရင်တော့ ဗီဇာအထူးပြု 行政書士 ဆီမှာ စောစောစီးစီး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ သင့်ရဲ့ အခြေအနေအလိုက် ဘယ်လို 説明書類 (ရှင်းလင်းချက်စာရွက်စာတမ်း) တွေနဲ့ အထောက်အထားတွေ ပြင်ဆင်ရမလဲဆိုတာကို အကောင်းဆုံး အကြံပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
