“ဂျပန်မှာ မိသားစုနဲ့အတူတူ နေထိုင်ချင်တယ်” —— ဒီဆန္ဒကို အကောင်အထည်ဖော်ပေးနိုင်တာကတော့ "家族滞在" ဗီဇာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီဗီဇာဟာ "မိသားစုဖြစ်ရုံနဲ့" အလိုလို ခွင့်ပြုချက်ရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ပထမဆုံး လျှောက်မယ့်သူတွေအတွက်တောင် နားလည်ရလွယ်ကူအောင် "家族滞在 ဗီဇာ လျှောက်ထားခြင်းရဲ့ အဓိကအချက်များ" နဲ့ "စစ်ဆေးတဲ့အခါ ကြည့်တဲ့အချက်များ" ကို 行政書士 တစ်ဦးအနေနဲ့ သေချာရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ 家族滞在 ဗီဇာနဲ့ ခေါ်လို့ရတဲ့ "မိသားစု" အတိုင်းအတာက ဘာလဲ?
ပထမဆုံး သိထားရမှာက ဒီဗီဇာနဲ့ ဂျပန်ကို ခေါ်လို့ရတာဟာ "ဇနီး သို့မဟုတ် ခင်ပွန်း" နဲ့ "သားသမီး" သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။
-
ဇနီး/ခင်ပွန်း: ဥပဒေအရ တရားဝင် လက်ထပ်ထားတဲ့ ဆက်ဆံရေး ရှိရပါမယ်။ တရားဝင် လက်မထပ်ထားဘဲ အတူနေတဲ့ အခြေအနေမျိုး (Facto marriage) နဲ့တော့ 家族滞在 ဗီဇာ လျှောက်လို့ မရပါဘူး။ ဒါ့အပြင် ကွာရှင်းထားသူ ဒါမှမဟုတ် ကွယ်လွန်သွားသူတွေလည်း အကျုံးမဝင်ပါဘူး။
-
သားသမီး: ကိုယ်တိုင်မွေးတဲ့ သားသမီးတွေတင်မကဘဲ မွေးစားသားသမီးတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အရင်ကတော့ "အရွယ်မရောက်သေးသူ" ကိုပဲ ခေါ်လို့ရတယ်လို့ အများက ထင်ခဲ့ကြပေမဲ့ အခုအခါမှာတော့ အသက်ပြည့်ပြီးသူ ဖြစ်နေရင်တောင် မိဘရဲ့ ထောက်ပံ့မှုနဲ့ နေထိုင်နေတဲ့ အခြေအနေ (မိဘက ပိုက်ဆံပို့ပြီး ထောက်ပံ့နေရတဲ့ အရှိတရား) ရှိရင် ခွင့်ပြုချက် ရနိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။
【အရေးကြီးချက်】 မိဘတွေနဲ့ ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေကို ခေါ်လို့မရဘူးလား? "ကိုယ့်မိဘ ဒါမှမဟုတ် ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေကိုလည်း ခေါ်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမျိုး ခဏခဏ ကြုံရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 家族滞在 ဗီဇာရဲ့ အတိုင်းအတာထဲမှာ သူတို့ မပါဝင်ပါဘူး။ မိဘတွေကို ခေါ်ချင်ရင်တော့ 特定活動（老親扶養） စတဲ့ အင်မတန် ခက်ခဲတဲ့ တခြား လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ လိုအပ်ပါတယ်။
မိဘတွေကို ဂျပန်ခေါ်ယူခြင်း- ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လမ်းညွှန်
၂။ ခေါ်ယူမယ့်သူရဲ့ "ထောက်ပံ့နိုင်စွမ်း" ကို သေချာစစ်ဆေးခံရမယ်
家族滞在 ဗီဇာရဲ့ အနှစ်သာရက "ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူဟာ မိသားစုကို ကျွေးမွေးပြုစုနိုင်တဲ့ စီးပွားရေး အင်အား ရှိသလား" ဆိုတဲ့ အချက်ပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ ဒါကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေမှာ "扶養能力" လို့ ခေါ်ပါတယ်။
စစ်ဆေးခံရမယ့် အချက် ၃ ချက်:
-
ဝင်ငွေ လုံလောက်မှု ရှိမရှိ: ခေါ်ယူမယ့်သူရဲ့ တစ်နှစ်ဝင်ငွေ အရမ်းနည်းနေရင် "မိသားစု တစ်စုလုံး ဂျပန်မှာ အဆင်ပြေပြေ နေနိုင်ပါ့မလား (အစိုးရရဲ့ အကူအညီ ယူရမလား)" ဆိုပြီး သံသယ ဖြစ်ခံရတတ်ပါတယ်။ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပမာဏ တိတိကျကျ မရှိပေမဲ့ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် မိသားစုဝင် အရေအတွက်အပေါ် မူတည်ပြီး လစဉ်ဝင်ငွေ ယန်း ၂ သိန်းကနေ ၂ သိန်းခွဲ (200k-250k Yen) ကျော် ဝန်းကျင် ရှိနေရင် စိတ်ချရပါတယ်။
-
納税義務 ကျေပွန်ရဲ့လား: နေထိုင်ခွန် (Resident Tax) နဲ့ ဝင်ငွေခွန်တွေကို သေချာ ပေးဆောင်ထားသလား၊ မပေးရသေးတာတွေ ရှိသလား ဆိုတာဟာ အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် တစ်ခုပါ။
-
ဘဏ်စာရင်းနဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု: လစာတင်မကဘဲ ဘဏ်မှာ စုဆောင်းငွေ ဘယ်လောက်ရှိသလဲ ဆိုတာကလည်း အထောက်အထားကောင်း တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ "အတူတူ နေထိုင်ဖို့" က အခြေခံ မူဝါဒပါ
家族滞在 ဗီဇာဟာ မိသားစုတွေ ဂျပန်မှာ အတူတူ နေထိုင်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခြေခံအားဖြင့် အတူတူ နေထိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
"ခင်ပွန်းက တိုကျို၊ ဇနီးက အိုဆာကာ" ဆိုပြီး ခွဲနေမယ်ဆိုရင် "ဘာကြောင့် ခွဲနေရသလဲ" ဆိုတာကို ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် ပေးနိုင်ရပါမယ် (ဥပမာ- အလုပ်ကိစ္စနဲ့ ခဏ ခွဲနေရတာမျိုး)။ အကြောင်းပြချက် မရှိဘဲ ခွဲနေရင် "ဗီဇာရဖို့အတွက် ဟန်ပြ လက်ထပ်တာလား" ဆိုပြီး အထင်ခံရနိုင်ပါတယ်။ သားသမီးတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင်လည်း မိဘက သေချာ ပြုစုစောင့်ရှောက်နေတဲ့ အခြေအနေ ရှိဖို့ လိုပါတယ်။
၄။ ထောက်ပံ့သူက ဗီဇာ ပြောင်းလိုက်ရင် မိသားစုဝင်တွေ ဘာဖြစ်မလဲ?
ဒါက လူအများ သတိမထားမိတတ်တဲ့ အချက်ပါ။ ခေါ်ယူထားတဲ့သူ (ထောက်ပံ့သူ) က ဗီဇာ အမျိုးအစား ပြောင်းလိုက်ရင် မိသားစုဝင်တွေရဲ့ ဗီဇာအပေါ်မှာလည်း သက်ရောက်မှု ရှိပါတယ်။
-
ဥပမာ: ခင်ပွန်းဖြစ်သူက 技術・人文知識・国際業務 ဗီဇာကနေ "永住者" (PR) ကို ပြောင်းလိုက်ရင် ဇနီးနဲ့ သားသမီးတွေရဲ့ 家族滞在 ဗီဇာကို ဆက်ထားလို့ မရတော့ပါဘူး။ 永住者の配偶者等 ဆိုတဲ့ တခြား ဗီဇာ အမျိုးအစားကို ပြောင်းလဲ လျှောက်ထားရပါမယ်။
-
ဥပမာ: ခင်ပွန်းဖြစ်သူက မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်သွားရင်တော့ သူကနေတစ်ဆင့် ထောက်ပံ့မှု ယူထားတဲ့ မိသားစုဝင်တွေရဲ့ 家族滞在 ဗီဇာဟာလည်း ပျက်ပြယ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ အချိန်ပိုင်းအလုပ် (アルバイト) လုပ်မယ်ဆိုရင် သတိထားရမှာတွေ
家族滞在 ဗီဇာ ရှိရုံနဲ့တော့ အလုပ်လုပ်လို့ မရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ 資格外活動許可 ကို လျှောက်ထားမယ်ဆိုရင် အချိန်ပိုင်းအလုပ် (Baitô) လုပ်လို့ ရပါတယ်။
-
စည်းကမ်း: တစ်ပတ်ကို ၂၈ နာရီအတွင်းသာ။
-
တားမြစ်ချက်: 風俗営業 (ဥပမာ- Pachinko ဆိုင်၊ Cabaret ကလပ်၊ လောင်းကစားရုံ စတာတွေ) မှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ ပြတ်ပြတ်သားသား တားမြစ်ထားပါတယ်။
【သတိပေးချက်】 ပိုက်ဆံ အများကြီး ရှာတာက ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ် ဒီဗီဇာဟာ "ထောက်ပံ့မှု ယူထားသူ" ဆိုတဲ့ အခြေအနေနဲ့ ရထားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အချိန်ပိုင်းအလုပ်ကနေရတဲ့ ဝင်ငွေက ထောက်ပံ့သူထက် များနေတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် သာမန် နေထိုင်စရိတ်ထက် အများကြီး ပိုနေတာမျိုး ဆိုရင် "ထောက်ပံ့မှု မလိုတော့ဘူး မဟုတ်လား" လို့ အဆုံးအဖြတ် ခံရပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာ သက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ အခက်အခဲ ရှိနိုင်ပါတယ်။
၆။ သိထားသင့်သည့် အမေးအဖြေ (Q&A)
Q1. မင်္ဂလာဆောင် မလုပ်ရသေးခင်မှာ ဂျပန်ကို အရင်ခေါ်လို့ ရမလား?
A1. မရပါဘူး။ 家族滞在 ဗီဇာက "ဥပဒေအရ လက်ထပ်ပြီးသား ဖြစ်ဖို့" ကို အခြေခံပါတယ်။ ဒါကြောင့် မင်္ဂလာဆောင် မလုပ်ရသေးရင်တောင် ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ရုံးတွေမှာ လက်ထပ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီး "Marriage Certificate" ရထားမှသာ လျှောက်လို့ ရပါမယ်။ တကယ်လို့ ဂျပန်မှာ အတူတူ နေရင်း မင်္ဂလာဆောင် ပြင်ဆင်ချင်တယ် ဆိုရင်တော့ အရင်ဆုံး "ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည် (Tourist)" ဗီဇာနဲ့ လာပြီး ဂျပန်မှာ လက်ထပ်ပြီးမှ ဗီဇာ ပြောင်းဖို့ စဉ်းစားရပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနည်းလမ်းက စစ်ဆေးတာ အရမ်း တင်းကျပ်တဲ့အတွက် ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အရင် တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။
Q2. ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးရင် ဘာတွေ လုပ်ရမလဲ?
A2. ကလေးမွေးတဲ့နေ့ကစပြီး ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံး (Immigration) မှာ ဗီဇာ လျှောက်ထားရပါမယ်။ မြို့နယ်ရုံး (City Office) မှာ ၁၄ ရက်အတွင်း မွေးစာရင်း လုပ်ရတာနဲ့ မတူတဲ့အတွက် မမေ့အောင် သတိထားပါ။
Q3. ခင်ပွန်းရဲ့ ဝင်ငွေက ခဏတဖြုတ် လျော့သွားပါတယ်။ ဗီဇာ သက်တမ်းတိုးဖို့ ခက်ခဲမလား?
A3. ဝင်ငွေ လျော့သွားတာဟာ ဗီဇာအတွက် အားနည်းချက် ဖြစ်ပေမဲ့ အကြောင်းရင်းက ယာယီ (ဥပမာ- ကုမ္ပဏီ အခြေအနေ ဒါမှမဟုတ် နေမကောင်းလို့) ဖြစ်ပြီး နောင်မှာ ပြန်တက်လာမယ့် အလားအလာ ရှိရင်တော့ ခွင့်ပြုချက် ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ဘဏ်စုဆောင်းငွေ အထောက်အထား ဒါမှမဟုတ် 理由書 (အကြောင်းပြချက်စာလွှာ) နဲ့ သေချာ ရှင်းပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ် - ချစ်ရတဲ့ မိသားစုနဲ့အတူ အချိန်တွေ ပိုင်ဆိုင်နိုင်ဖို့
家族滞在 ဗီဇာ လျှောက်တာဟာ ရိုးရှင်းသလို ထင်ရပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ "အစဉ်တစိုက် ထောက်ပံ့နေတဲ့ အရှိတရား" ကို စာရွက်စာတမ်းနဲ့ သက်သေပြရတဲ့ ခက်ခဲတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။
-
စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံတာ
-
ဝင်ငွေနဲ့ မိသားစုဝင် အရေအတွက် မမျှတာ
-
အရင်က အချိန်ပိုအလုပ် (နာရီ ၂၈ နာရီထက် ပိုလုပ်တာ) ရှိခဲ့တာ
စတဲ့ အချက်တွေကြောင့် ဗီဇာ ငြင်းပယ်ခံရတာတွေ များလာပါတယ်။ တကယ်လို့ စိုးရိမ်စိတ် ရှိနေရင်တော့ "ဗီဇာ ကျွမ်းကျင် 行政書士" နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ သင်တို့ မိသားစုတွေ ဂျပန်မှာ အဆင်ပြေပြေ အတူတူ နေနိုင်ဖို့ ကျွန်ုပ်တို့က အစွမ်းကုန် ကူညီပေးသွားပါမယ်။
「家族滞在」 ဗီဇာ လျှောက်ထားရန် သတ်မှတ်ချက်များ၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် သတိပြုရန်အချက်များ
