"Sau khi tốt nghiệp, mình muốn ở lại Nhật để tự khởi nghiệp". Đây là giấc mơ của rất nhiều du học sinh. Việc tận dụng những kiến thức, các mối quan hệ đã xây dựng được trong thời gian du học, cùng với sự hiểu biết về thị trường Nhật Bản để bắt đầu một doanh nghiệp riêng là một lựa chọn sự nghiệp vô cùng hấp dẫn.
Tuy nhiên, "bức tường" mang tên "tư cách lưu trú" là rào cản lớn nhất mà các bạn du học sinh phải đối mặt. Khi tốt nghiệp đại học, tư cách lưu trú 留学 (du học) của bạn sẽ hết hạn. Nếu không có phương án chuẩn bị từ trước, các bạn sẽ buộc phải về nước.
Thực tế, Nhật Bản không chỉ có lựa chọn "về nước ngay sau khi tốt nghiệp". Hiện nay đã có các cơ chế cho phép bạn ở lại Nhật để chuẩn bị cho việc khởi nghiệp. Trong bài viết này, với tư cách là một chuyên gia, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về lộ trình cũng như những kiến thức cần thiết để các bạn có thể tiếp tục ở lại Nhật thực hiện kế hoạch kinh doanh của mình.
Hai lộ trình để khởi nghiệp tại Nhật
Khi muốn thực hiện các hoạt động chuẩn bị khởi nghiệp sau khi tốt nghiệp, bạn sẽ cần chuyển đổi tư cách lưu trú sang "特定活動" (Hoạt động đặc định). Có hai lộ trình chính mà các bạn cần lưu ý:
-
Lộ trình 6 tháng: Dựa trên "大学による推薦" (Sự giới thiệu của trường đại học).
-
Lộ trình lên đến 2 năm: Tận dụng các chương trình hỗ trợ của chính phủ hoặc các trường đại học cụ thể.
Hãy cùng tìm hiểu chi tiết từng lộ trình nhé.
【Lộ trình 1】Tận dụng sự giới thiệu của trường đại học (6 tháng)
Đây là lộ trình dành cho các sinh viên tốt nghiệp các trường đại học thông thường. Sau khi tốt nghiệp đại học (hoặc hoàn thành chương trình cao học), nếu bạn có kế hoạch thành lập công ty và chuyển sang tư cách lưu trú "経営・管理" (Kinh doanh - Quản lý) trong vòng 6 tháng, bạn có thể xin thay đổi tư cách lưu trú sang "特定活動".
Để thực hiện lộ trình này, hai yếu tố quan trọng nhất là "大学による推薦" (Sự giới thiệu của trường) và "体制の確保" (Đảm bảo hệ thống/cơ sở vật chất).
-
Sự giới thiệu của trường đại học: Bạn cần chứng minh được rằng nhà trường nắm rõ và đang hỗ trợ, quản lý các hoạt động khởi nghiệp của bạn một cách phù hợp.
-
Chứng minh sự chuẩn bị: Đây là điều kiện bắt buộc. Bạn cần chứng minh được nguồn vốn cần thiết để khởi nghiệp, đồng thời đã đảm bảo (hoặc có kế hoạch cụ thể) về việc thuê cửa hàng hoặc văn phòng làm việc.
Đừng bao giờ nghĩ rằng "để tốt nghiệp xong rồi tính". Ngay khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường, hãy liên hệ với giáo sư hoặc Career Center (キャリアセンター) của trường, xây dựng kế hoạch kinh doanh cụ thể và tạo dựng niềm tin với nhà trường để họ thấy rằng "Sinh viên này hoàn toàn có năng lực để khởi nghiệp thành công".
【Lộ trình 2】Tận dụng các chương trình đặc biệt (Tối đa 2 năm)
Nếu bạn cần nhiều thời gian hơn để chuẩn bị, hoặc thuộc diện sinh viên xuất sắc nằm trong khung hỗ trợ của chính phủ Nhật Bản, bạn có thể được phép ở lại tối đa 2 năm.
-
Sinh viên các trường đặc biệt: Nếu bạn theo học tại các trường được chọn tham gia "留学生就職促進プログラム" (Chương trình thúc đẩy việc làm cho du học sinh) hoặc "スーパーグローバル大学創成支援事業" (Dự án hỗ trợ hình thành đại học siêu toàn cầu), và đã bắt đầu hoạt động khởi nghiệp ngay khi còn đi học, bạn có thể được phép tiếp tục các hoạt động này sau khi tốt nghiệp.
-
Sử dụng các dự án thúc đẩy của chính phủ: Nếu bạn sử dụng các chương trình như "外国人起業活動促進事業" (Dự án thúc đẩy khởi nghiệp cho người nước ngoài) hoặc "国家戦略特別区域" (Đặc khu chiến lược quốc gia), bạn vẫn có thể được gia hạn thời gian lưu trú lên đến 2 năm nếu đáp ứng đủ các điều kiện, kể cả khi bạn chưa thành lập được công ty trong thời gian dự kiến ban đầu.
Khoảng thời gian 2 năm này là một lợi thế cực kỳ lớn. Bạn sẽ có thời gian để trau chuốt Business Plan (事業計画書), tìm kiếm cộng sự, nghiên cứu thị trường mà không cần quá vội vàng.
"Cửa ải" đầu tiên để hiện thực hóa ước mơ khởi nghiệp
Dù bạn chọn lộ trình nào, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh cũng sẽ kiểm tra rất khắt khe xem bạn "có thực sự có ý chí và năng lực khởi nghiệp hay không".
Nếu bạn chỉ coi việc khởi nghiệp là "cái cớ để gia hạn visa 留学", thì chắc chắn hồ sơ sẽ bị từ chối. Dưới đây là 3 điểm mấu chốt mà bất kỳ ai cũng phải vượt qua:
-
Tính cụ thể của dự án (事業計画書): Bạn kinh doanh cái gì? Lợi nhuận dự kiến là bao nhiêu? Khách hàng là ai? Bạn phải cụ thể hóa tất cả vào một bản kế hoạch kinh doanh rõ ràng.
-
Chứng minh tài chính: Để điều hành công ty tại Nhật, bạn cần một số vốn tối thiểu và chi phí vận hành. Bạn phải dùng "銀行残高証明書" (Giấy xác nhận số dư ngân hàng) để chứng minh rằng mình có khả năng duy trì hoạt động kinh doanh.
-
Đảm bảo văn phòng: Bạn có thể dùng văn phòng chia sẻ (share office) hoặc văn phòng cho thuê, nhưng "văn phòng ảo" (chỉ thuê địa chỉ) thường không được chấp nhận. Bạn cần một địa điểm kinh doanh thực tế.
Con đường đến với visa "経営・管理"
Khoảng thời gian "特定活動" chỉ là thời gian "chuẩn bị". Mục tiêu cuối cùng của bạn là thành lập công ty và chuyển sang tư cách lưu trú "経営・管理".
Thông thường, để lấy visa "経営・管理", bạn cần đáp ứng các điều kiện khắt khe như vốn điều lệ từ 5 triệu Yên trở lên (hoặc thuê ít nhất 2 nhân viên toàn thời gian). Chính vì vậy, việc chuẩn bị một chiến lược bài bản ngay từ giai đoạn khởi nghiệp là vô cùng quan trọng.
【Q&A】Giải đáp thắc mắc về khởi nghiệp cho du học sinh
Q1: Sắp tốt nghiệp rồi tôi mới muốn khởi nghiệp, liệu bây giờ có kịp không?
A: Rất tiếc, lộ trình cần sự giới thiệu của trường đại học đòi hỏi sự kết nối với nhà trường từ trước. Nếu nộp đơn sát ngày tốt nghiệp, bạn sẽ khó kịp chuẩn bị hồ sơ cũng như quy trình thẩm định của nhà trường. Nếu bạn đang nhen nhóm ý định khởi nghiệp, hãy chủ động liên hệ với văn phòng trường và tư vấn với Administrative Scrivener từ 6 tháng đến 1 năm trước khi tốt nghiệp nhé.
Q2: Trong thời gian ở lại theo tư cách "特定活動" để chuẩn bị khởi nghiệp, tôi có được đi làm thêm (アルバイト) không?
A: Về cơ bản, tư cách lưu trú cho hoạt động chuẩn bị khởi nghiệp không cho phép bạn làm việc theo "資格外活動許可" (Giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú). Vì đây là khoảng thời gian dành riêng cho việc "tập trung khởi nghiệp". Bạn cần chuẩn bị tiền tiết kiệm hoặc nhận hỗ trợ tài chính để tập trung toàn bộ tâm sức cho kinh doanh, thay vì dựa vào làm thêm để trang trải cuộc sống.
Lời kết: Hãy biến giấc mơ thành hiện thực
Khởi nghiệp tại Nhật không hề dễ dàng, nhưng nếu hiểu đúng luật và chuẩn bị kỹ lưỡng, con đường sẽ mở ra trước mắt bạn. Nếu bạn đang băn khoăn "Không biết bắt đầu từ đâu" hay "Muốn kiểm tra xem trường mình có nằm trong diện được giới thiệu không", đừng ngần ngại liên hệ với tôi. Tôi sẵn sàng hỗ trợ hết mình cho bước đi đầu tiên trên con đường kinh doanh của bạn.
