Bạn đang làm việc tại Nhật và ấp ủ dự định: "Mình muốn nghỉ việc ở công ty hiện tại để làm freelancer" hay "Mình muốn dùng chuyên môn để tự kinh doanh"?
Đây là ước mơ và mục tiêu của rất nhiều bạn. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất khi muốn tự chủ chính là vấn đề "在留資格 (Visa)".
Có lẽ bạn đang lo lắng: "Nếu làm freelancer, visa hiện tại có bị hủy bỏ không?" "Khi tự kinh doanh, mình có bắt buộc phải đổi ngay sang visa 「経営・管理」 hay không?"
Nếu bạn cứ tiến hành mà không nắm rõ các quy định, rủi ro lớn nhất là bạn có thể bị hủy visa hoặc không thể gia hạn cư trú.
Trong bài viết này, với tư cách là 行政書士 chuyên về thủ tục Visa, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về những lưu ý và quy tắc quan trọng khi bạn muốn độc lập làm chủ với tư cách cá nhân.
1. Liệu có thể giữ visa 「技術・人文知識・国際業務」 khi làm cá nhân kinh doanh?
Thực tế, không phải cứ nghỉ việc ở công ty là visa 「技術・人文知識・国際業務」 của bạn sẽ bị mất hiệu lực ngay lập tức.
Mục đích chính của visa này là để thực hiện "các công việc chuyên môn đòi hỏi kiến thức và kỹ thuật". Ngay cả khi bạn không ký hợp đồng lao động truyền thống mà ký hợp đồng dịch vụ (業務委託契約) với doanh nghiệp, nếu nội dung công việc vẫn nằm trong phạm vi kỹ năng chuyên môn của bạn, bạn hoàn toàn có thể tiếp tục hoạt động với visa hiện tại.
Tuy nhiên, có hai điều kiện tiên quyết:
-
Hợp đồng mang tính liên tục: Công việc không phải là làm thời vụ, mà phải có hợp đồng kéo dài với doanh nghiệp.
-
Thu nhập ổn định: Nhìn chung, để chứng minh sự ổn định của cuộc sống, bạn cần đảm bảo thu nhập ổn định từ 20 man yên trở lên mỗi tháng.
Nếu bạn chỉ "tự dưng nghỉ việc ra làm riêng" mà không có sự chuẩn bị, 入管 (Cục xuất nhập cảnh) sẽ khó công nhận bạn đang làm công việc chuyên môn tại Nhật, dẫn đến khả năng cao là đơn gia hạn visa sẽ bị từ chối.
2. Khi nào cần đổi sang visa 「経営・管理」?
Trong một số trường hợp, ngay khi bắt đầu kinh doanh cá nhân, bạn bắt buộc phải chuyển đổi sang visa 「経営・管理」. Đây là điểm mấu chốt bạn cần lưu ý:
-
Khi bạn tự mình đưa ra các quyết định quản lý: Nếu bạn không chỉ làm chuyên môn mà còn phải tự chọn văn phòng, mua sắm trang thiết bị, hay quyết định chiến lược kinh doanh – tức là đóng vai trò là một "người quản lý" thực thụ.
-
Khi bạn thuê người khác làm cùng để mở rộng quy mô: Đây là điểm cần đặc biệt chú ý. Nếu bạn thuê người khác để vận hành công việc, hoạt động đó bị coi là vượt quá phạm vi của visa 「技術・人文知識・国際業務」. Khi đó, việc chuyển sang visa 「経営・管理」 là bắt buộc.
Nhiều bạn nghĩ rằng "chỉ thuê một chút chắc không sao đâu", nhưng nếu làm vậy mà không đăng ký, đó có thể bị coi là "資格外活動" (hoạt động ngoài tư cách) hoặc vi phạm "資格変更の届出" (thông báo thay đổi tư cách), dẫn đến những rắc rối pháp lý nghiêm trọng với 入管法.
3. Các thủ tục bắt buộc không được quên
Khi bắt đầu kinh doanh cá nhân, ngoài các thủ tục với 入管, bạn cần thực hiện các nghĩa vụ công cộng:
-
Đăng ký kinh doanh (開業届出): Cần nộp cho 税務署 quản lý khu vực trong vòng 1 tháng kể từ ngày bắt đầu kinh doanh.
-
Thông báo về cơ quan ký hợp đồng (所属機関に関する届出): Khi nghỉ việc ở công ty cũ và chuyển sang làm freelancer, bạn cần thực hiện thủ tục thông báo với 入管 trong vòng 14 ngày kể từ khi nghỉ việc hoặc bắt đầu hoạt động mới.
【Q&A】Giải đáp thắc mắc phổ biến
Q1. Sau khi ra làm riêng, có bắt buộc phải đổi ngay sang visa 「経営・管理」 không?
A1. Không nhất thiết. Nếu bạn tận dụng kỹ năng chuyên môn vốn có và ký hợp đồng dịch vụ (业务委託) với doanh nghiệp, bạn vẫn có thể giữ visa 「技術・人文知識・国際業務」. Tuy nhiên, tùy vào mô hình kinh doanh mà phán đoán sẽ khác nhau, bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước.
Q2. Mình muốn thuê một người bạn hỗ trợ công việc, liệu có vấn đề gì với visa hiện tại không? A2. Đáng tiếc là điều này không được phép. Visa 「技術・人文知識・国際業務」 chỉ dành cho "kỹ năng chuyên môn cá nhân của bạn". Nếu muốn thuê người khác để kinh doanh, bạn về nguyên tắc cần chuyển đổi sang visa 「経営・管理」. Nếu bỏ qua thủ tục này, bạn sẽ gặp rủi ro lớn khi gia hạn visa sau này.
Q3. Có tiêu chuẩn nào về mức thu nhập khi làm freelancer không?
A3. Mặc dù không có con số cụ thể trong luật, nhưng 入管 sẽ xét xem bạn có thể "tự chủ và duy trì cuộc sống ổn định tại Nhật" hay không. Thông thường, mức thu nhập ổn định trên 20 man yên mỗi tháng là một cột mốc quan trọng để họ đánh giá hồ sơ.
Lời kết
Tự mình làm chủ tại Nhật là cơ hội lớn để phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, các quy tắc về tư cách lưu trú rất phức tạp, và một khi đã vi phạm, việc khắc phục là cực kỳ khó khăn.
Nếu bạn đang băn khoăn: "Với trường hợp của mình thì nên dùng visa nào?" hay "Nội dung hợp đồng hiện tại có phù hợp với visa không?", hãy liên hệ ngay với 行政書士 chuyên về Visa để được tư vấn chính xác.
