Chào các bạn! Tôi là 行政書士 chuyên tư vấn và hỗ trợ các thủ tục về tư cách lưu trú (VISA) tại Nhật Bản.
Hiện nay tại Nhật, hệ thống sử dụng マイナンバーカード thay thế cho 健康保険証 (hay còn gọi là マイナ保険証) đang ngày càng được mở rộng và áp dụng phổ biến. Có lẽ nhiều bạn người nước ngoài đang sinh sống tại đây vẫn luôn thắc mắc rằng: "Là người nước ngoài thì mình có thể dùng マイナンバーカード để đi khám bệnh được không?" hay "Thủ tục đăng ký như thế nào?".
Để trả lời ngắn gọn cho câu hỏi này: Chỉ cần bạn là người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật, có 在留カード và đã làm マイナンバーカード, bạn hoàn toàn có thể đăng ký sử dụng nó thay thế cho 健康保険証!
Trong bài viết này, tôi sẽ hướng dẫn chi tiết và dễ hiểu nhất cho các bạn về các bước đăng ký để sử dụng マイナ保険証 một cách tiện lợi, an toàn, những lợi ích vượt trội của nó, và đặc biệt là lưu ý cực kỳ quan trọng không được phép quên khi bạn gia hạn thời gian lưu trú (gia hạn VISA).
1. Người nước ngoài có dùng được マイナ保険証 không? Những ai thuộc đối tượng áp dụng?
Tất cả người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Nhật Bản trên 3 tháng và có 住民票 đều có thể làm được マイナンバーカード. Theo đó, bất kỳ ai đang tham gia bảo hiểm xã hội tại các công ty Nhật Bản hoặc đang tham gia 国民健康保険 tại quận, thành phố nơi mình sinh sống đều có thể sử dụng マイナンバーカード của mình làm thẻ bảo hiểm y tế.
Điều này không có gì khác biệt so với người bản xứ. Giống như người Nhật, chỉ cần bạn tham gia vào hệ thống bảo hiểm y tế của Nhật Bản là bạn đều thuộc đối tượng được áp dụng chế độ này.
2. 3 lợi ích lớn khi dùng マイナンバーカード làm thẻ bảo hiểm y tế
Việc chuyển từ thẻ bảo hiểm truyền thống sang sử dụng マイナンバーカード mang lại những lợi ích thiết thực nào? Dưới đây là 3 ưu điểm vượt trội rất có lợi cho các bạn người nước ngoài:
Lợi ích 1: Dễ dàng kiểm tra thông tin y tế cá nhân ngay trên điện thoại mọi lúc mọi nơi
Thông qua dịch vụ trực tuyến do Chính phủ vận hành là マイナポータル, bạn có thể tự mình kiểm tra lịch sử các loại thuốc đã được kê đơn tại bệnh viện, chi phí khám chữa bệnh đã trả, hay kết quả khám sức khỏe định kỳ bất cứ lúc nào suốt 24 giờ. Khi bỗng nhiên quên mất tên loại thuốc mình từng uống trước đây là gì, bạn chỉ cần mở điện thoại lên là có thể tra cứu được ngay lập tức.
Lợi ích 2: Khi chuyển việc, nhảy việc hoặc chuyển nhà, bạn vẫn có thể đi khám bệnh ngay mà không cần đợi thẻ bảo hiểm mới
Ở Nhật, khi bạn chuyển công tác sang công ty khác hoặc chuyển nhà đi nơi khác, việc cấp thẻ bảo hiểm mới thường mất từ vài ngày đến vài tuần. Tuy nhiên, nếu bạn đã liên kết bảo hiểm với マイナンバーカード, ngay khi dữ liệu bảo hiểm mới được cập nhật trên hệ thống, bạn có thể mang thẻ này đi khám bệnh ngay lập tức mà không cần phải chờ đợi thẻ giấy gửi về.
Lợi ích 3: Tự động áp dụng hạn mức giảm chi phí y tế cao mà không cần làm thủ tục trước
Trong trường hợp không may gặp phải tai nạn hoặc bạo bệnh dẫn đến chi phí điều trị tại bệnh viện tăng lên quá cao, trước đây bạn phải ra quận/thị xã để làm thủ tục xin cấp một tờ giấy gọi là 限度額適用認定証. Giờ đây với マイナ保険証, bạn chỉ cần nhấn nút "Đồng ý" trên máy đặt tại quầy tiếp đón của bệnh viện, hệ thống sẽ tự động tính toán và áp dụng ngay mức giới hạn tối đa mà bạn phải chi trả (giúp giảm đáng kể số tiền phải thanh toán tại chỗ).
3. Hướng dẫn 3 cách cực kỳ đơn giản để đăng ký liên kết bảo hiểm
Để sử dụng マイナンバーカード làm thẻ bảo hiểm y tế, trước tiên bạn cần phải thực hiện thao tác 利用登録 (liên kết tài khoản). Việc đăng ký này rất đơn giản và bạn có thể chọn 1 trong 3 cách tiện lợi dưới đây:
Cách A: Đăng ký bằng điện thoại thông minh (Khuyên dùng vì tiện lợi nhất!)
Nếu sở hữu điện thoại có tính năng đọc thẻ NFC (như iPhone hoặc các dòng Android đời mới), bạn có thể đăng ký ngay tại nhà:
-
Tải ứng dụng "マイナポータル" về điện thoại của bạn.
-
Mở ứng dụng và làm theo hướng dẫn, áp sát mặt sau điện thoại vào thẻ マイナンバーカード.
-
Nhập mật khẩu 4 chữ số (được gọi là 利用者証明用電子証明書パスワード mà bạn đã thiết lập khi làm thẻ).
-
Nhấn nút "健康保険証利用の申込" để xác nhận đăng ký. Chỉ mất vài giây là thủ tục hoàn tất.
Cách B: Đăng ký tại cây ATM của ngân hàng セブン銀行
Bạn có thể dễ dàng đăng ký tại các cây ATM của セブン銀行 được đặt tại các cửa hàng tiện lợi 7-Eleven trên toàn quốc. Cách này rất phù hợp cho những bạn không có điện thoại thông minh hoặc máy tính hỗ trợ:
-
Nhấn nút "マイナンバーカードでの手続き" hiển thị trên màn hình cây ATM.
-
Đút thẻ マイナンバーカード của bạn vào khe nhận thẻ của ATM theo hướng dẫn.
-
Nhập mật khẩu 4 chữ số và tiến hành các bước xác nhận tiếp theo trên màn hình để hoàn thành.
Cách C: Đăng ký trực tiếp tại quầy lễ tân của bệnh viện hoặc nhà thuốc
Tại các bệnh viện hoặc nhà thuốc có hỗ trợ マイナ保険証, quầy tiếp đón luôn được trang bị một thiết bị chuyên dụng gọi là 顔認証付きカードリーダー. Vào ngày đi khám, bạn chỉ cần đặt thẻ lên thiết bị này, chọn xác nhận bằng nhận diện khuôn mặt hoặc nhập mật khẩu 4 chữ số theo hướng dẫn trên màn hình là hệ thống sẽ tự động liên kết và cho phép bạn sử dụng ngay lúc đó.
4. Lưu ý đặc biệt quan trọng: Phải cập nhật hạn thẻ ngay sau khi gia hạn tư cách lưu trú (VISA)!
Đây là điều quan trọng nhất mà tất cả các bạn người nước ngoài cần phải lưu ý và ghi nhớ thật kỹ.
Khác với người Nhật có thời hạn thẻ kéo dài từ 5 đến 10 năm, đối với người nước ngoài (ngoại trừ những người có tư cách 永住者 hoặc một phần đối tượng thuộc diện 高度専門職), thời hạn hiệu lực của マイナンバーカード được thiết lập trùng khớp hoàn toàn với ngày hết hạn của tư cách lưu trú (VISA) hiện tại.
Do đó, ngay cả khi bạn đã hoàn thành thủ tục gia hạn VISA tại 出入国在留管理庁（入管） và nhận được 在留カード mới, thời hạn trên thẻ マイナンバーカード của bạn cũng không tự động kéo dài theo.
Thẻ sẽ bị hủy hoàn toàn nếu không làm thủ tục gia hạn đúng hạn
Nếu bạn không đến văn phòng quận/thành phố nơi cư trú để làm thủ tục cập nhật thời hạn cho thẻ マイナンバーカード trước ngày hết hạn (ngày hết hạn VISA cũ), chiếc thẻ này sẽ bị khóa và mất hiệu lực hoàn toàn (bị hủy).
Một khi thẻ đã bị hủy, bạn không thể dùng nó làm thẻ bảo hiểm được nữa, đồng thời nếu muốn làm lại thẻ mới, bạn sẽ phải tự thanh toán chi phí cấp lại thẻ (thông thường là 1,000 Yên).
Hãy đến ngay văn phòng quận/thành phố sau khi nhận được VISA mới
Khi nhận được 在留カード mới từ cục xuất nhập cảnh, bạn hãy mang cả hai loại thẻ là 在留カード mới và マイナンバーカード đến quầy thủ tục của văn phòng quận/thành phố nơi mình sinh sống và yêu cầu: "Hãy cập nhật thời hạn của マイナンバーカード theo thời hạn VISA mới của tôi".
（※ Lưu ý）Trường hợp hạn thẻ sắp hết khi đang trong quá trình chờ kết quả gia hạn VISA Nếu bạn đang nộp hồ sơ xin gia hạn VISA lên 入管 và chưa nhận được 在留カード mới, nhưng thẻ マイナンバーカード lại sắp hết hạn, hãy mang giấy tờ chứng minh bạn đang trong quá trình gia hạn (như dấu đóng "đang xin gia hạn" ở mặt sau 在留カード hoặc email xác nhận đã nộp hồ sơ online) đến văn phòng quận. Họ sẽ làm thủ tục gia hạn tạm thời cho thẻ マイナンバーカード của bạn thêm "2 tháng" để chờ kết quả VISA mới.
5. Câu hỏi thường gặp từ người nước ngoài (Q&A)
Dưới đây là phần giải đáp cho 3 câu hỏi quan trọng và nhạy cảm nhất mà các bạn người nước ngoài thường thắc mắc khi sử dụng dịch vụ này tại Nhật:
Q1. Nếu đăng ký liên kết bảo hiểm với マイナンバーカード, liệu phía bệnh viện có thể biết hết tất cả thông tin cá nhân của tôi như công việc, lương bổng, tình trạng đóng thuế hay các lỗi vi phạm tư cách lưu trú hay không?
A1. Hoàn toàn không. Những thông tin riêng tư cá nhân đó tuyệt đối không bị tiết lộ cho phía bệnh viện hay nhà thuốc. Khi bạn xuất trình マイナンバーカード tại quầy tiếp đón của bệnh viện, thông tin duy nhất mà cơ sở y tế có thể truy cập là "bạn có đang thực sự tham gia bảo hiểm y tế hay không (xác nhận tư cách bảo hiểm)". Ngoài ra, chỉ khi có sự đồng ý của chính bạn, họ mới có thể xem được "thông tin lịch sử các loại thuốc bạn đã dùng gần đây" và "kết quả khám sức khỏe". Các thông tin đời tư như nơi làm việc, mức lương, tình trạng đóng thuế hay chi tiết về quá trình hoạt động của VISA hoàn toàn được bảo mật và nhân viên y tế không có quyền truy cập hay nhìn thấy các dữ liệu này. Vì vậy bạn hãy hoàn toàn yên tâm sử dụng.
Q2. Tôi có thể dùng マイナンバーカード thay cho bảo hiểm ở tất cả các bệnh viện và nhà thuốc tại Nhật Bản không? Nếu gặp phải bệnh viện chưa áp dụng hệ thống này thì phải làm thế nào?
A2. Bạn có thể sử dụng ở hầu hết các cơ sở y tế, tuy nhiên vẫn có một số ít phòng khám tư nhân nhỏ hoặc phòng khám nha khoa chưa kịp áp dụng. Hiện nay, phần lớn các bệnh viện và nhà thuốc lớn nhỏ tại Nhật Bản đã đưa hệ thống "マイナ保険証" vào hoạt động, nhưng tỷ lệ chưa đạt mức 100% tuyệt đối. Để biết bệnh viện mình sắp đến có hỗ trợ hay không, bạn có thể tra cứu danh sách trên trang web chính thức của 厚生労働省. Đối với những phòng khám chưa hỗ trợ hệ thống này, hoặc trong trường hợp bạn chưa có hay chưa kịp đăng ký liên kết マイナンバーカード, phía bảo hiểm sẽ cấp cho bạn một tờ giấy chứng nhận gọi là "資格確認書" (Giấy xác nhận tư cách bảo hiểm) để thay thế. Bạn chỉ cần xuất trình tờ giấy này là vẫn được khám chữa bệnh với mức chi trả thông thường (chỉ phải tự trả 30% chi phí).
Q3. Nếu tôi chẳng may làm mất thẻ マイナンバーカード, việc đi khám bệnh bằng bảo hiểm sẽ thế nào? Liệu có bị người khác nhặt được rồi xem trộm lịch sử bệnh án và thông tin cá nhân không?
A3. Nếu làm mất thẻ, việc đầu tiên bạn cần làm là gọi ngay đến số tổng đài hỗ trợ 24/24 để yêu cầu khóa thẻ tạm thời. Hơn nữa, do thẻ có bảo mật bằng mật khẩu nên khả năng bị người khác xem trộm thông tin là cực kỳ thấp. Khi phát hiện mất thẻ, bạn hãy gọi ngay đến đường dây nóng miễn phí "マイナンバーカード総合フリーダイヤル (0120-95-0178 ※có hỗ trợ nhiều ngôn ngữ bao gồm tiếng Việt)" để yêu cầu khóa chức năng của thẻ ngay lập tức vào bất kể thời gian nào trong ngày. Bên cạnh đó, để có thể xem được lịch sử thông tin y tế (như dữ liệu thuốc), hệ thống bắt buộc phải xác thực chính chủ bằng nhận diện khuôn mặt hoặc yêu cầu nhập đúng "mật khẩu 4 chữ số" do bạn tự thiết lập. Do đó, ngay cả khi có người khác nhặt được thẻ của bạn, việc họ tự ý truy cập để xem dữ liệu y tế hay thông tin cá nhân của bạn là điều cực kỳ khó khăn. Hãy yên tâm và chú ý bảo quản thẻ thật cẩn thận.
6. Tổng kết
Đối với những người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật, việc nắm rõ và tiếp cận hệ thống y tế để chăm sóc sức khỏe là điều vô cùng quan trọng. Sử dụng マイナンバーカード làm thẻ bảo hiểm y tế giúp quá trình tiếp đón tại bệnh viện diễn ra nhanh chóng, thuận lợi, đồng thời giúp bạn nhận được các dịch vụ chăm sóc y tế an toàn và chính xác hơn.
Hãy cùng điểm lại hai lưu ý cốt lõi nhất:
-
Có thể đăng ký dễ dàng qua điện thoại, cây ATM của セブン銀行 hoặc ngay tại quầy lễ tân bệnh viện.
-
Sau khi gia hạn VISA, nhất định phải ra văn phòng quận/thành phố để làm thủ tục kéo dài thời hạn cho thẻ マイナンバーカード (nếu quên thẻ sẽ bị hủy và không dùng được nữa!).
Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hay lo lắng nào liên quan đến tư cách lưu trú tại Nhật hoặc các thủ tục hành chính trong cuộc sống, xin vui lòng liên hệ trực tiếp với văn phòng 行政書士 chuyên về VISA của chúng tôi để nhận được sự tư vấn tận tình nhất. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ hết mình cho cuộc sống an tâm, thuận lợi của bạn tại Nhật Bản!
