行政書士 အနေနဲ့ ရှင်းပြပါတယ်! နိုင်ငံခြားသားတွေအနေနဲ့လည်း ကွာရှင်းပြီးနောက် ပင်စင်ခွဲဝေမှု (年金分割) ကို ရယူနိုင်ပါသလား။ နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှု (3号分割) ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အတူတကွ နေထိုင်ခဲ့ကြပေမယ့်လည်း အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းရင်းတွေကြောင့် လမ်းခွဲကြရပြီး ကွာရှင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ရတဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိပါတယ်။ နိုင်ငံခြားသားစုံတွဲတွေဖြစ်စေ၊ ဂျပန်နဲ့ နိုင်ငံခြားသား လင်မယားတွေဖြစ်စေ ဇနီးဖြစ်သူက Kosei Nenkin (厚生年金) ရဲ့ မှီခိုသူအဖြစ် ဝင်ရောက်ထားတဲ့ (国民年金) ရဲ့ နံပါတ် ၃ အာမခံခံစားခွင့်ရှိသူ (第3号被保険者) ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေတွေက မဆန်းလှပါဘူး။
"ကျွန်မတို့က နိုင်ငံခြားသားတွေ ဖြစ်နေပေမယ့် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ပင်စင်စနစ် အကျုံးဝင်ပါ့မလား" လို့ သံသယဖြစ်စရာ ရှိပေမယ့် နိုင်ငံသား အမျိုးအစားနဲ့ မဆိုင်ဘဲ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ Kosei Nenkin ဒါမှမဟုတ် Kokumin Nenkin မှာ ဝင်ရောက်ထားခဲ့ဖူးတဲ့ မှတ်တမ်းရှိတယ်ဆိုရင် သတ်မှတ်ချက်တွေ ပြည့်မီတဲ့အခါ ပင်စင်ခွဲဝေတောင်းဆိုမှုကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။
ပင်စင်ခွဲဝေမှုမှာ လင်မယားနှစ်ဦး ညှိနှိုင်းသဘောတူညီမှု လိုအပ်တဲ့ "သဘောတူညီချက်ဖြင့် ပိုင်းခြားမှု (合意分割)" အပြင် တစ်ဖက်လူရဲ့ သဘောတူညီချက် မပါဘဲနဲ့လည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်း လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ "နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှု (第3号被保険者期間に関する特例)" ဆိုတဲ့ စနစ် ရှိပါတယ်။ ဒီနံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှုကို အသုံးချမယ်ဆိုရင်တော့ ဟောင်းဖြစ်သူက ကွာရှင်းဖို့ ကန့်ကွက်နေတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ညှိနှိုင်းမှုတွေကို လက်မခံတာပဲဖြစ်ဖြစ် မိမိတစ်ဦးတည်းနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှုရဲ့ အဓိကထူးခြားချက်- မူလလက်တွဲဖော်ရဲ့ "သဘောတူညီချက်" မလိုပါ
သာမန် ပစ္စည်းခွဲဝေမှုနဲ့ ကွာရှင်းရေး အချက်အလက်အများစုမှာ အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုနဲ့ သဘောတူညီချက်က မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် Kosei Nenkin ရဲ့ "နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှု" နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ခွဲဝေမယ့်ရာခိုင်နှုန်းအပေါ် ညှိနှိုင်းသဘောတူညီချက်က လုံးဝ မလိုအပ်ပါဘူး။
စနစ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံအရ အိမ်ထောင်ပြုထားစဉ်အတွင်း ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံဝန်ထမ်းဖြစ်တဲ့ ခင်ပွန်း (သို့မဟုတ် ဇနီး) ရဲ့ မှီခိုမှုအောက်မှာ ရှိခဲ့တဲ့ ကာလ (第3号被保険者 ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကာလ) ရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒီကာလအတွင်းက Kosei Nenkin မှတ်တမ်း (標準報酬) ရဲ့ 2 ပုံ 1 ပုံ (50%) ကို မိမိရဲ့ မှတ်တမ်းအဖြစ် ခွဲဝေပေးဖို့ တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်လူရဲ့ လက်မှတ်ထိုးတာ ဒါမှမဟုတ် သဘောတူညီချက်စာရွက် ယူစရာမလိုတာကြောင့် ကွာရှင်းပြီးနောက်မှာ အဆက်အသွယ်မလုပ်ချင်တော့တဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာတောင် စိတ်အေးချမ်းသာစွာနဲ့ ရှေ့ဆက်လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။
နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှု တောင်းဆိုဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အချက် ၂ ချက်
ဘယ်သူမဆို ဘယ်အချိန်မဆို တောင်းဆိုလို့ရတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှုကို လုပ်ဆောင်ဖို့အတွက် ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ တင်းကျပ်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ရပါမယ်။ အောက်ပါအချက်တွေကို သေချာပေါက် အတည်ပြုထားကြပါစို့။
-
အကျုံးဝင်မည့် ကာလ ကန့်သတ်ချက် (သတ်မှတ်ကာလ): ပိုင်းခြားမှု အကျုံးဝင်မယ့်အရာက နိုင်ငံခြားသား မှီခိုဇနီး/ခင်ပွန်းက Kokumin Nenkin ရဲ့ "第3号被保険者" ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကာလတွေထဲက ၂၀၀၈ ခုနှစ် (ဟိစေး ၂၁ ခုနှစ်) ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း ကာလတွေအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားပါတယ်။ ဒီရက်စွဲထက် စောတဲ့ ကာလတွေအတွက်ကတော့ နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှု အကျုံးမဝင်တာကြောင့် သတိပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
တောင်းဆိုရမယ့် ကာလကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာရန် (၅ နှစ်အတွင်း): အများဆုံး မေ့တတ်ပြီး အရေးအကြီးဆုံးကတော့ အချိန်ကန့်သတ်ချက် (Time limit) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစနစ်က "ကွာရှင်းပြီးတဲ့နေ့ရဲ့ နောက်တစ်နေ့ကစပြီး ရေတွက်လို့ ၅ နှစ်အတွင်း" မှာ တောင်းဆိုမှု မလုပ်ဘူးဆိုရင် မဖြစ်မနေ ပျက်ပြယ်သွားမယ့် သဘောတရား ရှိပါတယ်။ ဒီ ၅ နှစ် ကာလစည်းကို တစ်ရက်ပဲ ကျော်လွန်သွားရင်တောင် ဥပဒေအရ ဘယ်လိုအကြောင်းပြချက်နဲ့မဆို တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်တွေ လုံးဝ ပျက်ပြယ်သွားမှာဖြစ်လို့ ကွာရှင်းပြီးတာနဲ့ အမြန်ဆုံး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ (*၂၀၀၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ မတိုင်မီ ကွာရှင်းခဲ့ကြတယ်ဆိုရင်တော့ ကွာရှင်းပြီးနောက်နေ့ကစပြီး ၂ နှစ်အတွင်း တောင်းဆိုရမှာဖြစ်ပါတယ်)
နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတွက် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ
ဂျပန်နိုင်ငံ လူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့ချုပ် (日本年金機構 / 年金事務所) ဆီကို 标准報酬改定請求書 (Standard Remuneration Revision Request) တောင်းဆိုမှု တင်သွင်းဖို့အတွက် စာရွက်စာတမ်းအချို့ကို ပြင်ဆင်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် အောက်ပါပစ္စည်းတွေကို ကြိုတင်စုဆောင်းထားကြပါစို့။
-
標準報酬改定請求書 (Japan Pension Organization ရဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက် သို့မဟုတ် ရုံးခန်းတွေကနေ ရယူနိုင်ပါတယ်)
-
တောင်းဆိုမယ့် နိုင်ငံခြားသားရဲ့ 年金番号 (Pension Number) သို့မဟုတ် マイナンバー (MyNumber) သိရှိနိုင်မယ့် စာရွက်စာတမ်း
-
အိမ်ထောင်ကျခဲ့တဲ့ ကာလကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ (戸籍謄本, それぞれの戸籍抄本, 全部事項証明書 သို့မဟုတ် 個人事項証明書 စသည်တို့)
နိုင်ငံခြားသားများ ဖြစ်ကြတဲ့အခါ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ Koseki (Family Registry) ထဲမှာ အချက်အလက်တွေ အလုံအလောက် မပါဝင်သေးတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေနဲ့ မိခင်နိုင်ငံမှာ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ဖူးတဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို သက်သေပြဖို့ လိုအပ်တာကြောင့် အထက်ပါအချက်တွေအပြင် "မိမိနိုင်ငံက ထုတ်ပေးထားတဲ့ 出生証明書, 婚姻証明書, 離婚証明書" စတဲ့ တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းတွေကို တင်ပြဖို့ အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆိုခံရတတ်ပါတယ်။ မိခင်နိုင်ငံက စာရွက်စာတမ်းတွေကို မှာယူတင်သွင်းဖို့ အချိန်ယူရတတ်တာကြောင့် သတ်မှတ်ရက်အတွင်း အမီလိုက်နိုင်ဖို့အတွက် အချိန်ယူပြီး ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။
နိုင်ငံခြားသားများ ကွာရှင်းခြင်းနှင့် ပင်စင်・ဗီဇာဆိုင်ရာ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော Q&A (၃ ခု)
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ ရင်ဆိုင်ရလွယ်ကူတဲ့ ကွာရှင်းခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး သိချင်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို Q&A ပုံစံနဲ့ စုစည်းတင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
Q1. နိုင်ငံခြားသားဖြစ်ပေမယ့် ဂျပန်မှာ ကွာရှင်းပြီးတဲ့အခါ ပင်စင်ခွဲဝေမှုကနေ ရရှိလာတဲ့ ငွေကြေးတွေကို မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်သွားရင်တောင် ထုတ်ယူလို့ ရနိုင်ပါသလား။
A. သတ်မှတ်ထားတဲ့ ခံစားခွင့်ပြည့်မီမှု ရှိတယ်ဆိုရင် မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်သွားရင်တောင် ထုတ်ယူနိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ပင်စင်စနစ်မှာ ခံစားခွင့်ကာလ (အခြေခံအားဖြင့် ၁၀ နှစ်နဲ့အထက်) ပြည့်မီနေတယ်ဆိုရင် နိုင်ငံသားအမျိုးအစားနဲ့ မဆိုင်ဘဲ ပြည်ပကို ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်ပိုင်းမှာလည်း ပင်စင်ကြေးကို လက်ခံရရှိနိုင်တဲ့ စနစ် ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဂျပန်နဲ့ မိခင်နိုင်ငံကြားမှာ "社会保障協定" (Social Security Agreement) ချုပ်ဆိုထားတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်တယ်ဆိုရင် ပင်စင်ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ ကာလတွေကို ပေါင်းစပ်တွက်ချက်နိုင်တာ စတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တိကျသေချာတဲ့ ခံစားခွင့်သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေက တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ဝင်ရောက်ထားတဲ့ အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားနိုင်တာကြောင့် အနီးအနားမှာရှိတဲ့ Nenkin Jimusho (年金事務所) ဒါမှမဟုတ် ကျွမ်းကျင်သူတွေဆီမှာ အတည်ပြုမေးမြန်းကြည့်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
Q2. ခင်ပွန်းဖြစ်သူကို မသိစေဘဲနဲ့ နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားလို့ ရနိုင်ပါသလား။ တစ်ဖက်လူဆီကို အကြောင်းကြားစာ ရောက်သွားပြီး ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါသလား။
A. နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှုက တစ်ဖက်လူရဲ့ သဘောတူညီချက် မလိုအပ်တာကြောင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခြင်း သက်သက်နဲ့ တစ်ဖက်လူရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို တောင်းခံတဲ့ အဆက်အသွယ်လုပ်ဖို့ မူအားဖြင့် မရှိပါဘူး။ 合意分割 နဲ့ မတူဘဲ နံပါတ် ၃ ပိုင်းခြားမှုက ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရာခိုင်နှုန်း (၂ ပုံ ၁ ပုံ) အတိုင်း စက်ယန္တရားဆန်ဆန် ခွဲဝေတဲ့ စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် Nenkin Jimusho ကို လူကိုယ်တိုင် သီးသန့်တောင်းဆိုမှု ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဂျပန်ပင်စင်အဖွဲ့ချုပ်ကနေ ပေးပို့တဲ့ အကြောင်းကြားစာ စသည်တို့က မိမိနေအိမ်ကို ရောက်ရှိလာမယ့် အခြေအနေစတဲ့ အချက်တွေအပေါ် မူတည်ပြီး အတူနေမိသားစုဝင်တွေ ဒါမှမဟုတ် ဟောင်းဖြစ်သူက သိရှိသွားနိုင်မယ့် အခြေအနေက လုံးဝမရှိဘူးလို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ပြောင်းရွှေ့မယ့်နေရာနဲ့ စာတိုက်စာစောင် လက်ခံရယူမယ့် နည်းလမ်းတွေကို ကြိုတင်စဉ်းစားထားမယ်ဆိုရင် စိတ်အေးချမ်းသာ ရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Q3. Spouse Visa နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦး ကွာရှင်းခဲ့မယ်ဆိုရင် ပင်စင်ခွဲဝေမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့အတူ ဗီဇာက ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲ။
A. ကွာရှင်းပြီးတဲ့နောက် အဲဒီအတိုင်း ဆက်နေလို့မရဘဲ 在留資格 (Visa) ပယ်ဖျက်ခံရမယ့် အန္တရာယ် ရှိတာကြောင့် ရက်ပေါင်း ၁၄ ရက်အတွင်း သတင်းပေးပို့ဖို့နဲ့ လ ၆ လအတွင်း 在留資格変更 (Visa ပြောင်းလဲခြင်း) ပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ "日本人の配偶者等" သို့မဟုတ် "永住者の配偶者等" စတဲ့ အဆင့်အတန်းမြင့် ဗီဇာကို ရယူထားတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ ကွာရှင်းပြတ်စဲခဲ့မယ်ဆိုရင် ကွာရှင်းမှု အတည်ဖြစ်တဲ့နေ့ကစပြီး ရက်ပေါင်း ၁၄ ရက်အတွင်း နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ထိန်းသိမ်းရေးရုံး (出入国在留管理局) ကို 配偶者に関する届出 (အိမ်ထောင်ဖက်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ သတင်းပေးပို့ခြင်း) ပြုလုပ်ဖို့က ဥပဒေအရ တာဝန်ဝတ္တရား ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အိမ်ထောင်ဖက်တစ်ဦးအနေနဲ့ လုပ်ဆောင်ရမယ့် လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို မလုပ်ဆောင်ဘဲ လ ၆ လ ကုန်ဆုံးသွားမယ်ဆိုရင် ဗီဇာ ပယ်ဖျက်ခံရမယ့် အကျုံးဝင်အရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဆက်လက်ပြီး ဆက်တိုက်နေထိုင်ချင်တယ်ဆိုရင် 定住者 Visa ကို ပြောင်းလဲတာ သို့မဟုတ် 就労 Visa ကို ပြောင်းလဲတာ စတဲ့ အမြန်ဆုံး အစီအမံတွေ လိုအပ်လာမှာ ဖြစ်တာကြောင့် 入管 (Immigration) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 ဆီကို အစောပိုင်းမှာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြည့်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
