"အခုအလုပ်ထက် လစာပိုကောင်းတဲ့နေရာကနေ အလုပ်ရတယ်"၊ "ကိုယ့်ရဲ့ Career တိုးတက်ဖို့အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်အသစ်မှာ စိန်ခေါ်မှုအသစ်တွေ လုပ်ကြည့်ချင်တယ်" ... ဂျပန်မှာအလုပ်လုပ်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် အလုပ်ပြောင်းတာဟာ ဘဝရဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ သတိထားရမှာက ဂျပန်မှာ "အလုပ်ပြောင်းတာနဲ့ ဗီဇာက အမြဲတမ်းဒွန်တွဲနေတယ်" ဆိုတဲ့အချက်ပါ။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ မှားယွင်းသွားရင် ရထားတဲ့အလုပ်လက်လွတ်ရရုံတင်မကဘဲ ဂျပန်မှာနေထိုင်ခွင့်ပါ ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အလုပ်မပြောင်းခင် ဒါလေးတွေကို အရင်ဖတ်ကြည့်ထားရအောင်။
ပင်မဆောင်းပါး- ဂျပန်မှာအလုပ်ပြောင်းတဲ့အခါ သိထားရမယ့် ဗီဇာဆိုင်ရာအချက်အလက်များ
မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာဆိုင်ရာတွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
"အခုလက်ရှိအလုပ်ထက် လစာပိုကောင်းတဲ့ ကုမ္ပဏီကနေ အလုပ်ခေါ်စာ (Naite) ရထားတယ်" ဒါမှမဟုတ် "ကိုယ့်ရဲ့အရည်အချင်းကို ပိုပြီးမြှင့်တင်နိုင်မယ့် နေရာအသစ်မှာ အလုပ်လုပ်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ဆန္ဒတွေဟာ ဂျပန်မှာရှိနေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အခွင့်အရေးတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်လူမျိုးတွေနဲ့ မတူတဲ့အချက်ကတော့ "အလုပ်ပြောင်းရင် ဗီဇာအကြောင်းကိုပါ ထည့်တွက်ရမယ်" ဆိုတဲ့အချက်ပါပဲ။
အကယ်၍ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို မေ့သွားတာ ဒါမှမဟုတ် ဗီဇာစည်းမျဉ်းတွေကို မှားယွင်းနားလည်ထားမယ်ဆိုရင် ရထားတဲ့အလုပ်ကနေ ပြန်ထုတ်ခံရရုံတင်မကဘဲ နောက်ဆုံးမှာ ဂျပန်မှာနေထိုင်ခွင့်ပါ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တဲ့အထိ စိုးရိမ်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အလုပ်ပြောင်းဖို့ စဉ်းစားနေသူတွေ သိထားသင့်တဲ့ အချက်တွေကို အလွယ်ကူဆုံးဖြစ်အောင် ရှင်းပြပေးပါမယ်။
၁။ အလုပ်ပြောင်းရင် လက်ရှိဗီဇာကိုပဲ ဆက်သုံးလို့ရပါသလား။
ပထမဆုံးအနေနဲ့ အရေးကြီးဆုံးက "ကိုယ့်ရဲ့လက်ရှိဗီဇာနဲ့ အလုပ်သစ်မှာ လုပ်မယ့်အလုပ်က ကိုက်ညီမှုရှိရဲ့လား" ဆိုတာကို စစ်ဆေးဖို့ပါ။ ဗီဇာအမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး စည်းမျဉ်း (၂) မျိုး ကွဲပြားပါတယ်။
① ဘယ်အလုပ်မဆို လုပ်ခွင့်ရှိတဲ့ဗီဇာ (အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက်မရှိသူများ) အောက်ပါဗီဇာ အမျိုးအစားရှိသူတွေကတော့ အလုပ်ပြောင်းတဲ့အခါ 入管 မှာ ထူးထူးခြားခြား ပြောင်းလဲလျှောက်ထားတာမျိုး လုပ်စရာမလိုပါဘူး။ ဂျပန်လူမျိုးတွေလိုပဲ ဘယ်လိုအလုပ်မျိုးမဆို လုပ်ကိုင်နိုင်ပါတယ်။
-
永住者
-
日本人の配偶者等
-
永住者の配偶者等
-
定住者
② လုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ အလုပ်အမျိုးအစား သတ်မှတ်ထားတဲ့ဗီဇာ (ကန့်သတ်ချက်ရှိသူများ) 技術・人文知識・国際業務, 技能, 経営・管理 စတဲ့ ဗီဇာတွေကတော့ ဂျပန်မှာလုပ်လို့ရတဲ့ "အလုပ်အကိုင် အမျိုးအစား" ကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
အရင်အလုပ်နဲ့ အမျိုးအစားတူတဲ့ အလုပ်ကိုပြောင်းရင်: ဗီဇာပြောင်းလဲဖို့ မလိုပါဘူး။
-
အရင်နဲ့ မတူတဲ့ အလုပ်အမျိုးအစားကို ပြောင်းရင်: အလုပ်သစ်နဲ့ ကိုက်ညီမယ့် 在留資格変更許可申請 ကို မဖြစ်မနေ လျှောက်ထားရပါမယ်။
၂။ အလုပ်ရပြီးရင် မဖြစ်မနေလုပ်ရမယ့် "၁၄ ရက်အတွင်း သတင်းပို့ခြင်း"
လူအများစု မေ့တတ်ကြတာက 入管 ကို သတင်းပို့ဖို့ပါ။ အလုပ်ထွက်တဲ့အခါ (ဒါမှမဟုတ်) အလုပ်သစ်ဝင်တဲ့အခါ ၁၄ ရက်အတွင်းမှာ 所属機関に関する届出 ကို တင်ရပါမယ်။
ဒါဟာ ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ တာဝန်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ပျက်ကွက်ခဲ့ရင် နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ အမှတ်လျှော့ခံရတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ယန်း (၂၀) သောင်းအထိ ဒဏ်ငွေရိုက်ခံရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
-
ဘယ်တော့တင်ရမလဲ: အလုပ်ထွက်တဲ့နေ့ကနေ ၁၄ ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်၊ အလုပ်သစ်ဝင်တဲ့နေ့ကနေ ၁၄ ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဘယ်မှာတင်ရမလဲ: အင်တာနက်ကနေ 出入国在留管理庁 電子届出システム မှတစ်ဆင့် ၂၄ နာရီပတ်လုံး တင်နိုင်ပါတယ်။ စာတိုက်ကနေ ပို့တာ ဒါမှမဟုတ် လူကိုယ်တိုင်သွားတင်တာမျိုးလည်း လုပ်လို့ရပါတယ်။
၃။ "ဒီအလုပ်က ဗီဇာနဲ့ကိုက်ပါ့မလား" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုကို ဖြေရှင်းပေးမယ့် "就労資格証明書"
"အလုပ်သစ်ကတော့ ကိုယ့်ဗီဇာနဲ့ ကိုက်မယ်လို့ ထင်တာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ နောက်တစ်ခါ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါမှ အပယ်ခံရရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ..." ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေသူတွေအတွက် 就労資格証明書 ကို လျှောက်ထားရယူနိုင်ပါတယ်။
ဒီစာရွက်ကတော့ "မင်းရဲ့အလုပ်သစ်ဟာ လက်ရှိဗီဇာနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိပါတယ်" ဆိုတာကို 入管 ကနေ တရားဝင် ထောက်ခံချက်ပေးတဲ့ စာရွက်ဖြစ်ပါတယ်။
-
အားသာချက်: အလုပ်ပြောင်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဗီဇာပြဿနာတွေကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
-
အကြံပြုချက်: ဗီဇာသက်တမ်းကုန်ဖို့ အချိန်အများကြီး လိုသေးတယ်ဆိုရင် ဒီစာရွက်ကို ယူထားတာ အကောင်းဆုံးပါ။ ဒါမှသာ နောက်တစ်ကြိမ် သက်တမ်းတိုးတဲ့အခါမှာလည်း ချောချောမွေ့မွေ့ဖြစ်မှာဖြစ်သလို အလုပ်ရှင်ဘက်ကလည်း သင့်ကို စိတ်ချလက်ချ ခန့်ထားနိုင်မှာပါ။
၄။ အလုပ်နားနေတဲ့ကာလ "၃ လစည်းမျဉ်း" ကို သတိထားပါ
အလုပ်ရှာနေတဲ့ကာလ ကြာရှည်နေသူတွေ အထူးသတိထားရပါမယ်။ အလုပ်ထွက်ပြီးနောက် ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ မိမိဗီဇာနဲ့ဆိုင်တဲ့ အလုပ်ကိုမလုပ်ဘဲ ၃ လထက်ပိုပြီး ကြာသွားရင် 入管 ကနေ ဗီဇာပယ်ဖျက်ဖို့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ စတင်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အောက်ပါအတိုင်း ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်ရှိရင်တော့ ချက်ချင်းပယ်ဖျက်ခံရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
-
ဖျားနာလို့ ဆေးကုသမှု ခံယူနေရတာမျိုး။
-
ကုမ္ပဏီ ဒေဝါလီခံလိုက်လို့ (ပိတ်လိုက်လို့) ハローワーク မှာ အလုပ်အသည်းအသန် ရှာနေတာမျိုး။
"အလုပ်ရှာနေတာပဲ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး" ဆိုပြီး အေးအေးဆေးဆေး မနေပါနဲ့။ ハローワーク က အထောက်အထားစာရွက်တွေ ဒါမှမဟုတ် အင်တာဗျူးဖြေထားတဲ့ မှတ်တမ်းတွေကို သေသေချာချာ သိမ်းထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
၅။ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်က ဖြေကြားပေးမယ့် မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ (Q&A)
မေး- အရင်အလုပ်က ထွက်ပြီးနောက်မှာ အလုပ်သစ်မရခင် စားဝတ်နေရေးအတွက် အချိန်ပိုင်းအလုပ် (Arubaito) လုပ်လို့ရမလား။
ဖြေ- အထူးသတိထားရပါမယ်။ အလုပ်ဗီဇာ (Working Visa) ရှိသူတွေဟာ အလုပ်ရှာနေတဲ့ ကာလအတွင်းမှာ 資格外活動許可 (တစ်ပတ် ၂၈ နာရီ) မရှိဘဲနဲ့ စတိုးဆိုင် ဒါမှမဟုတ် စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ အလုပ်လုပ်လို့ မရပါဘူး။ ခွင့်ပြုချက်ရထားရင်တောင် ကိုယ့်ရဲ့အဓိကအလုပ် (ဥပမာ- အင်ဂျင်နီယာ အစရှိသဖြင့်) ကို မရှာဘဲ အချိန်ပိုင်းအလုပ်ပဲ လုပ်နေမယ်ဆိုရင် ဗီဇာပယ်ဖျက်ခံရနိုင်ပါတယ်။ ပိုက်ဆံအခက်အခဲရှိရင် ハローワーク ကို အမြန်ဆုံးသွားပြီး အလုပ်လက်မဲ့ အာမခံကြေး (失業保険) အကြောင်း တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
မေး- ကုမ္ပဏီ ပိတ်သွားလို့ အလုပ်ပြုတ်သွားပါတယ်။
ဗီဇာ ဘာဖြစ်သွားနိုင်လဲ။ ဖြေ- မထိတ်လန့်ပါနဲ့၊ ဒါပေမဲ့ မြန်မြန်လှုပ်ရှားဖို့ လိုပါတယ်။ ကုမ္ပဏီပိတ်သွားတာဟာ ကိုယ့်ကြောင့်မဟုတ်တဲ့အတွက် "ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်" အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးပါတယ်။ အရင်ဆုံး 入管 ကို အလုပ်ထွက်ကြောင်း သတင်းပို့ပြီး အလုပ်သစ်ချက်ချင်းရှာပါ။ ကုမ္ပဏီပိတ်သွားကြောင်း အထောက်အထားစာရွက်စာတမ်းတွေကိုလည်း သိမ်းထားပါ၊ ဒါဟာ ဗီဇာဆက်ထိန်းဖို့အတွက် အထောက်အကူပြုပါတယ်။
မေး- အရင်ထက် လစာနည်းတဲ့နေရာကို ပြောင်းရင် ဗီဇာထိခိုက်နိုင်လား။
ဖြေ- "ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ တန်းတူ (သို့မဟုတ်) ထို့ထက်ပိုတဲ့ လစာ" ဖြစ်ဖို့က အဓိကပါ။ လစာနည်းသွားတာနဲ့ ဗီဇာချက်ချင်း အပယ်ခံရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အနိမ့်ဆုံးလစာထက် သိသိသာသာ နည်းနေမယ်ဆိုရင်တော့ သင့်ရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုအပေါ် ပေးတဲ့လစာ မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆပြီး ဗီဇာမရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
၆။ 行政書士 ဆီက အကြံပြုချက်
အလုပ်ပြောင်းတာဟာ သင့်ရဲ့ဘဝတိုးတက်ဖို့အတွက် ခြေလှမ်းသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေမဲ့ ဗီဇာဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုခု မှားယွင်းသွားရင် ဂျပန်မှာနေထိုင်ရတာ စိတ်မအေးရတဲ့ အခြေအနေမျိုး ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် "အလုပ်အမျိုးအစား ပြောင်းသွားတာမျိုး (ဥပမာ- စကားပြန်ကနေ အရောင်းပိုင်းကို ပြောင်းတာမျိုး)" ဒါမှမဟုတ် "အရင်ကထက် အများကြီးပိုသေးတဲ့ ကုမ္ပဏီကို ပြောင်းတာမျိုး" ဆိုရင်တော့ ပိုပြီး သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
အကယ်၍ တစ်ခုခု စိုးရိမ်နေတာမျိုးရှိရင် ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် မဆုံးဖြတ်ဘဲ ကျွန်တော်တို့လို ကျွမ်းကျင်သူတွေဆီမှာဖြစ်ဖြစ်၊ 入管 ရဲ့ အကြံပေးဌာနမှာဖြစ်ဖြစ် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် လုပ်မယ်ဆိုရင် အလုပ်ပြောင်းတာဟာ ကြောက်စရာ မဟုတ်ပါဘူး။ အလုပ်သစ်မှာ အောင်မြင်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။
