မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဗီဇာနဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 ဖြစ်ပါတယ်။
"ဂျပန်မှာ စကားပြန်အလုပ် လုပ်ချင်တယ်"၊ "စကားပြန်အလုပ်နဲ့ 『技術・人文知識・国際業務』 ဗီဇာ လျှောက်ချင်တယ်" လို့ စဉ်းစားနေကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း 入管 (出入国在留管理庁) ကနေ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ရဖို့ဆိုတာက "စကားပြောတတ်ရုံ" နဲ့တင် မလုံလောက်တဲ့ အခြေအနေတွေက ပိုများပါတယ်။
ဒီနေ့မှာတော့ စကားပြန်အလုပ်အတွက် တကယ်လိုအပ်တဲ့ ဂျပန်စာအရည်အချင်းနဲ့ 入管 စစ်ဆေးမှုကို အောင်မြင်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
စကားပြန် (Interpretation) နဲ့ ဘာသာပြန် (Translation) ရဲ့ ကွာခြားချက်
အရင်ဆုံး စကားပြန်နဲ့ ဘာသာပြန် ဘာကွာသလဲဆိုတာကို သိထားဖို့ လိုပါတယ်။ စကားပြန်ဆိုတာက အစည်းအဝေး ဒါမှမဟုတ် လူချင်းတွေ့ဆုံတဲ့နေရာမှာ တစ်ဖက်လူပြောနေတဲ့ စကားကို အချိန်နဲ့တစ်ပြေးညီ တိုက်ရိုက်ပြန်ပေးရတဲ့ အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာသာပြန်ဆိုတာကတော့ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွေ၊ စာချုပ်စာတမ်းတွေနဲ့ စာအုပ်တွေလိုမျိုး "ရေးသားထားတဲ့ စာသား" တွေကို ပြန်ဆိုရတဲ့ အလုပ်ကို ဆိုလိုတာပါ။
ဒီအလုပ်နှစ်ခုလုံးမှာ တူညီတဲ့အချက်ကတော့ "မြင့်မားတဲ့ ကျွမ်းကျင်မှု" လိုအပ်တယ်ဆိုတာပါပဲ။ စကားလုံးတွေကို အစားထိုးရုံတင်မဟုတ်ဘဲ သက်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်အလိုက် အသုံးအနှုန်းတွေနဲ့ နောက်ခံဗဟုသုတတွေ မရှိဘူးဆိုရင် အလုပ်တစ်ခုအနေနဲ့ အောင်မြင်ဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။
「技術・人文知識・国際業務」 ဗီဇာနဲ့ စကားပြန်လုပ်လို့ ရသလား
အဖြေကတော့ "ရပါတယ်"။ စကားပြန်အလုပ်ဟာ 「技術・人文知識・国際業務」 ရဲ့ နယ်ပယ်ထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေက တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ပိုပြီးတင်းကျပ်လာပါတယ်။ "ကျွန်တော် စကားပြန်လုပ်မှာပါ" လို့ အလွယ်တကူ လျှောက်ရုံနဲ့တင် ဗီဇာရဖို့ မလွယ်ပါဘူး။
စစ်ဆေးတဲ့သူတွေ အဓိကကြည့်တာက "ဒီလူဟာ တကယ်ပဲ စကားပြန်အလုပ်ကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ လုပ်နိုင်တဲ့ ဂျပန်စာအရည်အချင်း ရှိရဲ့လား" ဆိုတဲ့ အချက်ဖြစ်ပါတယ်။
လိုအပ်တဲ့ ဂျပန်စာအဆင့်ကတော့ 「N2」 နဲ့ အထက်ပါပဲ
အဓိက သတ်မှတ်ချက်ကတော့ 日本語能力試験 (JLPT) ရဲ့ 「N2」 အဆင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ နေ့စဉ်သုံး ဂျပန်စာတင်မကဘဲ နယ်ပယ်အသီးသီးမှာ သုံးနေတဲ့ ဂျပန်စာတွေကိုပါ နားလည်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း သက်သေပြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် အောက်ပါအရည်အချင်းတွေ လိုအပ်ပါတယ် -
-
ဖတ်ရှုနိုင်စွမ်း (Reading): သတင်းစာ ဒါမှမဟုတ် မဂ္ဂဇင်းက ဆောင်းပါးတွေ၊ အကြောင်းအရာ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရေးထားတဲ့ စာတွေကို ဖတ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်နိုင်ရပါမယ်။
-
နားထောင်နိုင်စွမ်း (Listening): နေ့စဉ် စကားပြောတွေတင်မကဘဲ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အကြောင်းအရာတွေ ဒါမှမဟုတ် သတင်းတွေကို နားထောင်ပြီး ပြောဆိုသူတွေရဲ့ ပတ်သက်မှုနဲ့ အဓိက ဆိုလိုရင်းကို နားလည်နိုင်ရပါမယ်။
「N2」 ဆိုတာက ဂျပန်တက္ကသိုလ်တွေမှာ ပညာသင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့အဆင့်ဖြစ်သလို အလုပ်ခွင်မှာ လက်တွေ့အသုံးဝင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရမယ့် "အနိမ့်ဆုံး စံသတ်မှတ်ချက်" လို့ မှတ်ယူထားသင့်ပါတယ်။
入管 က ဖုန်းဆက်လာရင် သတိထားပါ။
တကယ်တော့ စကားပြန်အလုပ်နဲ့ ဗီဇာလျှောက်ထားဆဲ ကာလအတွင်းမှာ 出入国在留管理庁 ရဲ့ စစ်ဆေးသူတွေဆီကနေ သင် (လျှောက်ထားသူ) ရဲ့ ဖုန်းဆီကို တိုက်ရိုက် ဖုန်းဆက်လာတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သင်က တစ်ဖက်လူရဲ့ ဆိုလိုရင်းကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်ရဲ့လား၊ ဂျပန်လို ပြန်ပြီး ကောင်းကောင်း ဖော်ပြနိုင်ရဲ့လားဆိုတာကို တိုက်ရိုက်စစ်ဆေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အမေးအဖြေကို ကောင်းကောင်း မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင် စာရွက်စာတမ်းတွေ ဘယ်လောက်ပြည့်စုံနေပါစေ "ဂျပန်စာအရည်အချင်း မပြည့်မီဘူး" လို့ သတ်မှတ်ခံရပြီး ဗီဇာငြင်းပယ်ခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ စာမေးပွဲရမှတ်တင်မကဘဲ လက်တွေ့ ပြောဆိုဆက်သွယ်နိုင်စွမ်း (Communication Skill) က ပိုပြီး အရေးကြီးပါတယ်။
ဗီဇာအောင်မြင်ဖို့အတွက် သိကောင်းစရာများ (Q&A)
Q1: JLPT အောင်လက်မှတ်ရှိရင် ဗီဇာကျိန်းသေ ရနိုင်မလား။
A: ကျိန်းသေတယ်လို့တော့ ပြောလို့မရပါဘူး။ အောင်လက်မှတ်က သက်သေတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ 入管 က "လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း" ကို ပိုကြည့်ပါတယ်။ ဂျပန်စာကျောင်းဆင်းလက်မှတ်၊ အလုပ်အတွေ့အကြုံ စာရွက်စာတမ်းတွေ အားလုံးကို ခြုံငုံပြီးမှ စစ်ဆေးတာပါ။ အောင်လက်မှတ်က အားသာချက်ဖြစ်ပေမဲ့ ဒါတစ်ခုတည်းနဲ့တင် စိတ်မချလိုက်ပါနဲ့။
Q2: N3 အဆင့်နဲ့ စကားပြန်လုပ်လို့ ရမလား။
A: အခုလက်ရှိ အခြေအနေအရဆိုရင် အတော်လေး ခက်ခဲပါတယ်။ 「技術・人文知識・国際業務」 က မြင့်မားတဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုကို တောင်းဆိုတဲ့ ဗီဇာဖြစ်ပါတယ်။ N3 က နေ့စဉ်သုံးအဆင့်ပဲ ဖြစ်တဲ့အတွက် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းခွင်က ရှုပ်ထွေးတဲ့ စကားပြန်အလုပ်တွေကို လုပ်ဖို့ အရည်အချင်း မလုံလောက်ဘူးလို့ အသတ်မှတ်ခံရဖို့ များပါတယ်။ စကားပြန်လုပ်မယ်ဆိုရင် N2 အောင်ဖို့ကို အရင်ဆုံး ကြိုးစားပါ။
Q3: 入管 က စစ်ဆေးတဲ့ "ကျွမ်းကျင်မှု" ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာလဲ။
A: သင် ဘာသာပြန်ပေးရမယ့် "အကြောင်းအရာ" အပေါ် သိထားတဲ့ ဗဟုသုတကို ပြောတာပါ။ ဥပမာ - ကားစက်ရုံမှာ စကားပြန်လုပ်မယ်ဆိုရင် စက်ပစ္စည်း အခေါ်အဝေါ်တွေကို သိရပါမယ်။ ကုန်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီဆိုရင် ပို့ကုန်သွင်းကုန် စည်းမျဉ်းတွေကို သိရပါမယ်။ ဘာသာစကားတင်မကဘဲ အဲဒီနယ်ပယ်ရဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေကို သိထားတာက ဗီဇာရဖို့အတွက် အဓိကသော့ချက်ပါပဲ။
ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အကြံပြုချက်
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေဟာ ဥပဒေအပြောင်းအလဲနဲ့အတူ ခဏခဏ ပြောင်းလဲနေတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် 「特定活動」 လိုမျိုး ဗီဇာအသစ်တွေနဲ့ ဆက်စပ်မှုတွေလည်း ရှိနိုင်တဲ့အတွက် တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ အခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး ပြင်ဆင်ရမယ့် နည်းလမ်းတွေက ကွဲပြားပါတယ်။
出入国在留管理庁 ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေအရလည်း ရိုးရိုး ဘာသာပြန်အကူအညီပေးရုံတင်မကဘဲ မြင့်မားတဲ့ ဘာသာစကားအရည်အချင်းနဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုတွေကို အသုံးချရမယ့် အလုပ်မျိုး ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ ရေရှည်အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် သင့်ရဲ့ လက်ရှိအရည်အချင်းနဲ့ သင်လုပ်မယ့် အလုပ်အကြောင်းအရာဟာ အခုလက်ရှိ စစ်ဆေးတဲ့ စံနှုန်းတွေနဲ့ ကိုက်ညီရဲ့လားဆိုတာကို ကြိုတင်စစ်ဆေးဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
စကားပြန်အလုပ်ဆိုတာ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုနဲ့တစ်ခုကို ဆက်သွယ်ပေးရတဲ့ တကယ့်ကို ဂုဏ်ယူစရာကောင်းတဲ့ အလုပ်တစ်ခုပါ။ ဗီဇာလျှောက်တဲ့ ပထမဆုံးခြေလှမ်းမှာတင် အခက်အခဲမဖြစ်ရလေအောင် သေချာပြင်ဆင်သွားကြပါလို့ အကြံပေးချင်ပါတယ်။ စိတ်မချရတာမျိုးရှိရင် ကျွန်တော်တို့လို ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အမြဲတမ်း တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ သင်တို့ရဲ့ ဂျပန်မှာ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေ အောင်မြင်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ။
