မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဗီဇာ (在留資格) ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၂၇ ခုနှစ် ဧပြီလကစပြီး စနစ်သစ်ဖြစ်တဲ့ 「育成就労制度」 က အပြည့်အဝ စတင်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစနစ်သစ်မှာ အရင်ကထက်ပိုပြီး "ဂျပန်စာဖြင့် အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်နိုင်စွမ်း" ကို အလေးထားလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ "ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ရုံနဲ့တင် ရပြီ" ဆိုတဲ့ ခေတ်က ကုန်ဆုံးသွားပါပြီ။ အခုအခါမှာတော့ ဂျပန်စာကို သင်ယူပြီး ဂျပန်လူမှုအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေနဲ့ အတူတကွ ရှင်သန်တိုးတက်ဖို့ဆိုတာ ဗီဇာဆက်လက် ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ သက်တမ်းတိုးဖို့အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာနေပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာတော့ 「育成就労制度」 စတင်လာမှုနဲ့အတူ နောင်အနာဂတ် ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်မှုနဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း လုပ်ငန်းတွေမှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်လာမယ့် ဂျပန်စာပညာရေး အခြေအနေတွေအကြောင်းကို ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ နိုင်ငံတော်က ဘာကြောင့် "ဂျပန်စာပညာရေး" ကို မဖြစ်မနေ လိုအပ်ချက်အဆင့်ထိ သတ်မှတ်လာရတာလဲ။
「育成就労法」 အရ ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို "ခေတ္တခဏလာရောက် လုပ်ကိုင်သူ" အဖြစ်တင် မဟုတ်တော့ဘဲ "နောင်အနာဂတ်မှာ အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့် (PR) အထိ ရည်မှန်းနိုင်မယ့် ရေရှည်လက်တွဲဖော်" အဖြစ် အစိုးရက ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။
出入国在留管理庁 က ဂျပန်စာပညာရေးကို အားပေးမြှင့်တင်နေရတဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက် (၃) ခု ရှိပါတယ်။
① 「育成就労」 မှ 「特定技能」 သို့ ချောမွေ့စွာ ကူးပြောင်းနိုင်ရန် စနစ်သစ် 「育成就労」 ရဲ့ အဓိကပန်းတိုင်ကတော့ (၃) နှစ်အတွင်းမှာ 特定技能 ၁ နံပါတ်ကို ကူးပြောင်းနိုင်တဲ့အဆင့်ထိ အရည်အချင်းမြှင့်တင်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အကြီးမားဆုံး အတားအဆီးက ဂျပန်စာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစိုးရက ကူးပြောင်းချိန်မှာ စာမေးပွဲ အောင်မြင်ဖို့အတွက် ဂျပန်ရောက်စကတည်းက စနစ်တကျ သင်ယူဖို့ တိုက်တွန်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
② လူမှုပတ်ဝန်းကျင်နှင့် တစ်သားတည်းကျသော "နေထိုင်သူ" ဖြစ်လာစေရန် အလုပ်တစ်ခုတည်း တတ်ရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ အိမ်နီးနားချင်းကို နှုတ်မဆက်နိုင်တာ၊ ဆေးရုံမှာ မိမိဝေဒနာကို ရှင်းမပြနိုင်တာမျိုးတွေ ရှိနေရင် ဂျပန်မှာ ကောင်းမွန်စွာ အခြေချနေထိုင်နိုင်ဖို့ ခက်ခဲပါလိမ့်မယ်။ ဂျပန်အစိုးရက နိုင်ငံခြားသားတွေဟာ "ဒေသခံတစ်ဦး" အနေနဲ့ ရပ်တည်ပြီး အစိုးရရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ကိုယ်တိုင် ရယူနိုင်စွမ်းရှိဖို့ကို ဦးစားပေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
③ လုပ်ငန်းခွင် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနှင့် ကုန်ထုတ်စွမ်းအား တိုးတက်စေရန် ၂၀၄၀ ခုနှစ်မှာ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားဦးရေ (၁၀) သန်းကျော်လာမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ညွှန်ကြားချက်တွေကို သေချာနားမလည်တာကြောင့် ဖြစ်ပွားတတ်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင် ထိခိုက်မှုတွေနဲ့ ပြဿနာတွေကို ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့က အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
၂။ ဗီဇာအတွက် သော့ချက်ဖြစ်လာမယ့် ကမ္ဘာ့စံနှုန်း 「CEFR」
အခုနောက်ပိုင်း အဝင်အထွက် (入管) ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ ကုမ္ပဏီ အလုပ်ခေါ်ယူမှုတွေမှာ 「CEFR」 ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ခေတ်စားလာတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါက JLPT လို "ဗဟုသုတ" ကိုတင် စစ်ဆေးတာ မဟုတ်ဘဲ "ဒီဘာသာစကားကို သုံးပြီး ဘာတွေ လက်တွေ့လုပ်နိုင်သလဲ" ဆိုတာကို တိုင်းတာတဲ့ ကမ္ဘာ့စံနှုန်း ဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ အထူးသတိပြုရမယ့် အဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွေကတော့ -
-
A1/A2 (အခြေခံအဆင့်): နှုတ်ဆက်နိုင်ပြီး ရိုးရှင်းတဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို နားလည်နိုင်ပါတယ်။ ဂျပန်ရောက်စမှာ ရှိရမယ့် အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။
-
B1/B2 (ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်နိုင်သည့်အဆင့်): မိမိအလုပ်အကြောင်း အသေးစိတ် ရှင်းပြနိုင်ပြီး ကုမ္ပဏီအတွင်း အစီရင်ခံခြင်း၊ ဆက်သွယ်ခြင်း၊ တိုင်ပင်ခြင်း (Ho-ren-so) ကို ကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါက 特定技能 ပြောင်းဖို့နဲ့ ဂျပန်မှာ ရေရှည် အသက်မွေးဖို့အတွက် မဖြစ်မနေ လိုအပ်တဲ့ အဆင့်ဖြစ်ပါတယ်။
-
C1/C2 (ကျွမ်းကျင်အဆင့်): ဂျပန်လူမျိုးတွေနဲ့ တန်းတူ ဆွေးနွေးငြင်းခုံနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းခွင်သုံး စာရွက်စာတမ်းတွေကို ကျွမ်းကျင်စွာ ရေးသားနိုင်တဲ့အဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။
အစိုးရရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အရ ဂျပန်စာကို သုညကနေ စတင်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ B1 အဆင့်ရောက်ဖို့ အနည်းဆုံး နာရီပေါင်း (၆၀၀) ခန့် စဉ်ဆက်မပြတ် လေ့လာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အခုအခါမှာ ကိုယ်တိုင်တင် မဟုတ်ဘဲ ကုမ္ပဏီကပါ ကူညီပေးရမယ့်အပိုင်း ဖြစ်လာပါတယ်။
၃။ သိထားသင့်သည့် အချက်သစ်များ - 「登録日本語教員」 နှင့် ကုမ္ပဏီ၏ ပံ့ပိုးမှု
ဂျပန်စာ သင်ကြားမှု နယ်ပယ်မှာလည်း ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိလာပါပြီ။
-
နိုင်ငံတော်အဆင့် လက်မှတ်ရ 「登録日本語教員」 များ ပေါ်ထွက်လာခြင်း: သင်ကြားမှု အရည်အသွေး ကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် 「登録日本語教員」 ဆိုတဲ့ နိုင်ငံတော်အဆင့် လက်မှတ်ရ ဆရာ၊ ဆရာမတွေကသာ သင်ကြားပေးတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သင်တို့တက်ရောက်မယ့် ကျောင်းတွေနဲ့ ကုမ္ပဏီကို လာရောက်သင်ပြပေးမယ့် ဆရာတွေဟာ အစိုးရ အသိအမှတ်ပြု ကျွမ်းကျင်သူတွေ ဖြစ်နေမှာပါ။
-
ကုမ္ပဏီမှ သင်တန်းစရိတ် ကျခံခြင်းနှင့် ထောက်ပံ့ကြေးများ: 育成就労制度 မှာ ကုမ္ပဏီတွေက မိမိတို့ အလုပ်သမားတွေကို ဂျပန်စာ သင်ယူနိုင်အောင် ကူညီပေးဖို့ဟာ 「努力義務」 (ကြိုးစားပေးရန် တာဝန်) ထက်ပိုတဲ့ "တာဝန်ယူမှု" တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ဂျပန်ရောက်ပြီးနောက် သင်ကြားမှု စရိတ်တွေကို ကုမ္ပဏီက ကျခံပြီး အစိုးရက ကုမ္ပဏီကို ထောက်ပံ့ကြေး (助成金) ပြန်ပေးတဲ့ စနစ်တွေ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနေပါတယ်။
၄။ လူတိုင်းသိချင်နေကြတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ (Q&A)
Q1: ဂျပန်စာ စာမေးပွဲ ကျရှုံးရင် ချက်ချင်း နေရပ်ပြန်ရမှာလား။
A: တစ်ကြိမ် စာမေးပွဲကျရုံနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ 育成就労 မှ 特定技能 ကို ကူးပြောင်းတဲ့အခါမှာတော့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဂျပန်စာ အဆင့်တစ်ခု (ဥပမာ- A2 အဆင့်နှင့်အထက်) အောင်မြင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အောင်မြင်မှု မရှိဘူးဆိုရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ ခက်ခဲတဲ့ အန္တရာယ် ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "စာမေးပွဲနီးမှ စာကျက်တာ" မျိုး မလုပ်ဘဲ "နေ့စဉ် အလုပ်ချိန်အတွင်းမှာ (၁၅) မိနစ်လောက်ဖြစ်ဖြစ် ပုံမှန်လေ့လာတာ" မျိုး လုပ်ဆောင်ပေးပါ။
Q2: ကုမ္ပဏီက ဂျပန်စာ သင်ဖို့ ခွင့်မပြုဘဲ "ကိုယ့်ဘာသာကိုယ်ပဲ လုပ်" လို့ ပြောလာရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။
A: 育成就労制度 မှာ ကုမ္ပဏီက သင်ယူခွင့် လုံးဝ မပေးတာမျိုးဟာ လက်ခံရေးစနစ် ပျက်ယွင်းမှုလို့ သတ်မှတ်ခံရနိုင်ပါတယ်။ ကုမ္ပဏီက ရေးဆွဲရတဲ့ 「育成就労計画」 ထဲမှာ ဂျပန်စာ သင်ယူမှုကို ဘယ်လို ကူညီပေးမလဲဆိုတာ ထည့်သွင်းဖော်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အကယ်၍ အကူအညီ မရဘူးဆိုရင် 監理団体 ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့လို 行政書士 တွေကို တိုင်ပင်ပါ။ ဒါဟာ အလုပ်ပြောင်းဖို့အတွက် ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
Q3: ကျွန်တော့်မှာ JLPT N2 ရှိပြီးသားပါ။ သင်တန်းတွေ ထပ်တက်ဖို့ လိုသေးလား။
A: N2 အဆင့် ရှိပေမဲ့လည်း လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်မှာ "နားထောင်ခြင်းနှင့် စကားပြောခြင်း" (CEFR B1 အဆင့်) အားနည်းနေတာမျိုးတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ အခု သင်တန်းတွေက စာမေးပွဲအောင်ဖို့ထက် "လုပ်ငန်းခွင်မှာ လက်တွေ့ပြောဆိုနိုင်ဖို့" ကို ဦးတည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရာထူးတိုးဖို့နဲ့ အောင်မြင်ဖို့အတွက် ဒီလို သင်တန်းတွေကို တက်ရောက်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
နိဂုံး - ဂျပန်စာသည် သင့်ကို ကာကွယ်ပေးမယ့် အကောင်းဆုံး လက်နက်ဖြစ်သည်
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အဝင်အထွက် ပေါ်လစီဟာ "ဂျပန်စာ တတ်ကျွမ်းတဲ့ နိုင်ငံခြားသား" တွေကို ပိုမို ဦးစားပေးပြီး ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဘက်ကို ဦးတည်နေပါတယ်။
ဂျပန်စာ သင်ယူတာဟာ အထက်လူကြီး ခိုင်းတာကို နားထောင်ဖို့တင် မဟုတ်ပါဘူး။
-
မိမိရဲ့ အလုပ်အခြေအနေတွေ မမှန်ကန်ဘူးလို့ ခံစားရတဲ့အခါ ပြန်လည် ပြောဆိုနိုင်ဖို့။
-
မတော်တဆမှု ဒါမှမဟုတ် ဖျားနာတဲ့အခါ မိမိကိုယ်ကိုယ်နဲ့ မိသားစုကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့။
-
လစာ ပိုကောင်းတဲ့ အလုပ်တွေကို ပြောင်းလဲနိုင်ဖို့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်စာဟာ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်စွာ ရှင်သန်နိုင်ဖို့အတွက် သင်ရရှိမယ့် "အခွင့်အရေး" နဲ့ အားအကောင်းဆုံး "လက်နက်" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဗီဇာပြောင်းလဲခြင်းနဲ့ စနစ်သစ်တွေအကြောင်း စိုးရိမ်တာတွေ ရှိရင် ဗီဇာအထူးပြု 行政書士 တွေကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးလိုက်ပါ။
