ဂျပန်နိုင်ငံမှာနေထိုင်စဉ်အတွင်း "ဂျပန်မှာရှိတဲ့ မိသားစုဝင်တစ်ယောက် ရုတ်တရက်ဖျားနာလို့ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်ကူညီပေးဖို့ လိုအပ်နေတယ်" ဒါမှမဟုတ် "မိသားစုထဲမှာ အရေးပေါ်ကိစ္စပေါ်လာလို့ ဂျပန်ကို ချက်ချင်းသွားဖို့ လိုအပ်နေတယ်" ဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးနဲ့ ကြုံဖူးပါသလား။
ပုံမှန်အားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံကို ဝင်ရောက်ဖို့အတွက် တင်းကျပ်တဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေနဲ့ '在留資格' (နေထိုင်ခွင့်) အတွက် လိုအပ်ချက်တွေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ '入管' (出入国在留管理庁) ရဲ့ စစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာတော့ ဒီလိုတင်းကျပ်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေနဲ့တင် မလုံလောက်တဲ့ အရေးပေါ်ကိစ္စရပ်တွေအတွက် "特段の事情" (အထူးကိစ္စရပ်များ) နဲ့ "人道的配慮" (လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု) ဆိုတဲ့ စဉ်းစားချက်တွေ ရှိပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ မိသားစုဝင်တစ်ယောက် ရုတ်တရက်ဖျားနာတာ၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်ဖို့ လိုအပ်တာမျိုး စတဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေမှာ ဂျပန်နိုင်ငံကို ဝင်ရောက်ခွင့်နဲ့ နေထိုင်ခွင့်ရဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တွေကို ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။
"特段の事情" ဆိုတာဘာလဲ။ '入管' ရဲ့ စဉ်းစားပုံ
'入管' ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှာ "特段の事情" ဆိုတာကတော့ မူလသတ်မှတ်ထားတဲ့ ဝင်ရောက်ခွင့် စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ '在留資格' အတွက် လိုအပ်ချက်တွေကို မပြည့်မီဘူးဆိုရင်တောင်မှ၊ ချွင်းချက်အနေနဲ့ ဝင်ရောက်ခွင့် ဒါမှမဟုတ် နေထိုင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုသင့်တဲ့ "အထူးအကြောင်းပြချက်" ကို ဆိုလိုတာပါ။
ဥပဒေဆိုတာ တကယ်တော့ တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာရမယ့်အရာဖြစ်ပေမဲ့၊ မိသားစုဝင်တစ်ယောက်ရဲ့ အသက်အန္တရာယ်နဲ့ ဆိုင်တဲ့ကိစ္စ ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်မှာရှိတဲ့ မိသားစုကို ပြုစုစောင့်ရှောက်မယ့်သူ မရှိတော့တဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေမျိုးမှာတော့ တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ပြောင်းလဲပြင်ဆင်နိုင်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်လေ့ရှိပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် အောက်ပါကိစ္စရပ်တွေဟာ သက်ဆိုင်နိုင်ပါတယ်-
-
အတူနေမိသားစုဝင်တစ်ယောက် ပြင်းထန်စွာဖျားနာပြီး နေ့စဉ်ပြုစုစောင့်ရှောက်ဖို့ လိုအပ်လာတဲ့အခါ။
-
ဂျပန်မှာရှိတဲ့ ဆွေမျိုးတွေရဲ့ အယ်လ်ဇိုင်းမား (သို့) ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ရုတ်တရက်ဆိုးရွားလာပြီး လူနေမှုဘဝအတွက် အကူအညီ လိုအပ်လာတဲ့အခါ။
-
ဆွေမျိုးတစ်ယောက် အရေးပေါ်ဆေးရုံတက်ရပြီး အာမခံပေးမယ့်သူ ဒါမှမဟုတ် ပြုစုမယ့်သူ လုံးဝမရှိတဲ့အခါ။
ဒါတွေဟာ ရိုးရိုး "ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒ" သက်သက်မဟုတ်ဘဲ "ဂျပန်မှာရှိတဲ့ မိသားစုကို ကူညီဖို့အတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေ" အဖြစ် အကဲဖြတ်ခံရမှာပါ။
မိသားစုကို ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့ "人道的配慮" ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်
'入管' ရဲ့ စစ်ဆေးမှုမှာ အလွန်အရေးကြီးတာက "人道的配慮" ပါ။ ဒါဟာ မိသားစုရဲ့ ရင်းနှီးမှုနဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေကို အလေးထားစဉ်းစားတဲ့ သဘောထားမျိုးပါ။
ဂျပန်ကို သွားရောက်လိုတဲ့သူအနေနဲ့ "ဘာကြောင့် ကိုယ်တိုင်ပဲ သွားဖို့လိုတာလဲ"၊ "ဘာကြောင့် အခုချက်ချင်း သွားရမှာလဲ" ဆိုတာကို ခိုင်လုံတဲ့ အထောက်အထားတွေနဲ့အတူ တင်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
【ဥပမာ】အရေးပေါ်ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်တဲ့ကိစ္စ
သြစတြေးလျမှာ နေထိုင်တဲ့ C ဆိုတဲ့သူရဲ့ ဥပမာကို ကြည့်ရအောင်။ ဂျပန်မှာနေတဲ့ သူ့ရဲ့ညီမလေး ရုတ်တရက် ပြင်းထန်တဲ့ရောဂါနဲ့ ဆေးရုံတက်လိုက်ရတယ်။ ညီမလေးမှာ အားကိုးရမယ့် တခြားမိသားစုဝင်လည်း မရှိသလို အိမ်မှုကိစ္စနဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် ပြုစုပေးမယ့်သူလည်း မရှိဘူး။
C က '入管' ကိုတင်ပြဖို့ အောက်ပါအချက်တွေကို ပြင်ဆင်ခဲ့တယ်-
-
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထောက်အထား: ဂျပန်ဆေးရုံက ထုတ်ပေးတဲ့ ဆရာဝန်ရဲ့ ဆေးစာ။ ရောဂါအခြေအနေနဲ့ ပြုစုစောင့်ရှောက်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်းကို အတိအလင်းဖော်ပြထားခြင်း။
-
အရေးပေါ်ကြောင်း ရှင်းပြချက်: "ဘယ်သူက"၊ "ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာ"၊ "ဘာကြောင့် တခြားသူမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင်ပဲ သွားဖို့ လိုတာလဲ" ကို ရှင်းပြထားတဲ့ '理由書' (အကြောင်းပြချက်စာ)။
-
နေထိုင်နိုင်ကြောင်း သက်သေ: ဂျပန်မှာနေထိုင်စဉ်အတွင်း ဂျပန်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဝန်ပိစေမှာမဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ဘာသာရပ်တည်ပြီး ညီမလေးကို ပြုစုပေးနိုင်ကြောင်း သက်သေပြချက်။
ဒီလိုမျိုး "မိသားစုမို့လို့ပါ" ဆိုတဲ့ ခံစားချက်သက်သက်တင် မဟုတ်ဘဲ၊ လက်တွေ့အခြေအနေကို စာရွက်စာတမ်းနဲ့ တင်ပြနိုင်ခြင်းဟာ စစ်ဆေးမှုမှာ အဓိကကျပါတယ်။
အစိုးရအဖွဲ့အစည်းက ဖော်ပြတဲ့ "人道的配慮" ရဲ့ ရှုထောင့်
'入管' အုပ်ချုပ်ရေးမှာတော့ ဆွေမျိုးတွေ ပြင်းထန်စွာဖျားနာတာ ဒါမှမဟုတ် ပြုစုဖို့ လိုအပ်တဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေမျိုးမှာ၊ အခြေအနေကို ရှင်းပြထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို တင်ပြခြင်းအားဖြင့် စစ်ဆေးမှုကို လျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စနစ်ရှိပါတယ်။
'出入国在留管理庁' ရဲ့ အခြေခံမူဝါဒအရ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအပေါ် အခြေခံတဲ့ နေထိုင်ခွင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေမှာ-
-
တစ်ဦးချင်းစီအလိုက် တုံ့ပြန်ခြင်း: လျှောက်ထားသူရဲ့ အခြေအနေကို တစ်ဦးချင်းစီ စစ်ဆေးပြီး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအရ လိုအပ်တယ်လို့ တွေ့ရှိပါက၊ ခွင့်ပြုချက်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
မကြာခဏ အမေးများတဲ့ မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1: "特段の事情" ရှိရင် ဘယ်ဗီဇာမဆို ချက်ချင်းရနိုင်ပါသလား?
A1: မဟုတ်ပါဘူး။ "特段の事情" ဆိုတာက အရေးပေါ်အချိန်မှာ ခွင့်ပြုချက်ရဖို့ ပိုမိုလွယ်ကူစေတဲ့ အချက်တစ်ချက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန်စစ်ဆေးရေး စံနှုန်းတွေကို လုံးဝမကြည့်ဘဲ ထားတာမျိုး မဟုတ်တဲ့အတွက် လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေကို ပြည့်စုံအောင် ပြင်ဆင်ဖို့က မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။
Q2: '理由書' ကို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ရေးလို့ရပါသလား?
A2: ရေးလို့တော့ ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ '入管' ရဲ့ အရာရှိကို "လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု လိုအပ်တဲ့ အဆင့်ဖြစ်ကြောင်း" ကို ယုတ္တိရှိရှိ ရှင်းပြဖို့ကတော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ အသိပညာ လိုအပ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် "ဘာကြောင့် ကိုယ်တိုင်ပဲ သွားဖို့ လိုအပ်သလဲ" ဆိုတဲ့ အချက်ကို ခိုင်လုံအောင် မပြောနိုင်ရင် စစ်ဆေးမှု အောင်မြင်ဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။
Q3: နိုင်ငံထဲ ဝင်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားတဲ့ကာလမှာ အရေးပေါ်ဆိုရင် ဝင်လို့ရပါသလား?
A3: အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေအရ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရမယ့် အကြောင်းရင်းကို မှန်ကန်စွာ သက်သေပြနိုင်ရင် ပုံမှန်ဝင်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားတဲ့ ကာလမှာလည်း ဝင်ရောက်ခွင့်ရခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ ရှိပါတယ်။ အရင်ဆုံး မိမိရဲ့ အခြေအနေကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီး ကျွမ်းကျင်သူ (行政書士) နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
နိဂုံး
မိသားစုဝင် ဖျားနာတာ ဒါမှမဟုတ် အရေးပေါ်အခြေအနေမျိုးနဲ့ ကြုံတွေ့ရတဲ့အခါ၊ များပြားလှတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်ရတာနဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ '入管' လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ လုပ်ဆောင်ရတာဟာ အလွန်ဝန်ပိတဲ့ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
"特段の事情" ကို တောင်းဆိုဖို့အတွက် ခံစားချက်သက်သက်နဲ့ မဟုတ်ဘဲ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းက လက်ခံနိုင်တဲ့ အခြေခံအထောက်အထားတွေနဲ့ တိကျတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ရုံးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေကို ဥပဒေအရ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပေးပြီး၊ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးသွားမှာပါ။
