မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။
မိမိနဲ့မရင်းနှီးတဲ့ တိုင်းတစ်ပါးမြေမှာ ဘာသာစကားအခက်အခဲနဲ့ ဥပဒေကွာခြားချက်တွေကြားထဲ "အိမ်ထောင်ရေးကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း" ဆိုတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချရတာဟာ ဘယ်လောက်တောင် စိုးရိမ်ပူပန်စရာ ကောင်းမလဲဆိုတာကို ကျွန်တော် ကိုယ်ချင်းစာမိပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ဂျပန်ရောက် နိုင်ငံခြားသားဇနီးမောင်နှံတွေအနေနဲ့ ကွာရှင်းမှုကိစ္စတွေကို အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ သိထားသင့်တဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ဥပဒေရေးရာ ဗဟုသုတတွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ နိုင်ငံခြားသားဇနီးမောင်နှံတွေ ဂျပန်မှာ ကွာရှင်းလို့ရပါသလား။
အဖြေကတော့ "ရပါတယ်"။ ဂျပန်မှာနေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားဇနီးမောင်နှံတွေအနေနဲ့ ဂျပန်အစိုးရရုံးတွေ ဒါမှမဟုတ် တရားရုံးတွေကတစ်ဆင့် ကွာရှင်းပြတ်စဲမှုကို ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ "ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေကို ကျင့်သုံးမလဲ (準拠法)" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းက အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ အခြေခံအားဖြင့်တော့ အောက်ပါဦးစားပေးအဆင့်တွေအတိုင်း ဘယ်နိုင်ငံဥပဒေကို သုံးမလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်တာ ဖြစ်ပါတယ် -
-
ဇနီးမောင်နှံ နှစ်ဦးလုံးက နိုင်ငံသားတူရင် - အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။
-
နိုင်ငံသားမတူပေမဲ့ ဂျပန်မှာ အတူနေထိုင်နေရင် - ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။
-
နေထိုင်တဲ့နေရာတွေ မတူရင် - ဇနီးမောင်နှံနဲ့ အနီးစပ်ဆုံး ဆက်နွှယ်မှုရှိတဲ့ ဒေသ (အများအားဖြင့် ဂျပန်) ရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဂျပန်မှာ အခြေချနေထိုင်နေတဲ့ ဇနီးမောင်နှံတွေဆိုရင် ဂျပန်ဥပဒေအရ နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းခြင်းဖြစ်တဲ့ "協議離婚" ကို ဆောင်ရွက်ခွင့်ရရှိတာ များပါတယ်။
၂။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့်
ဂျပန်မှာ ကွာရှင်းတာကို "နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းခြင်း" နဲ့ "တရားရုံးကတစ်ဆင့် ကွာရှင်းခြင်း" ဆိုပြီး အဓိက နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။
① ရုံးမှာ တင်ပြရမည့် "協議離婚"
ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးလုံး ကွာရှင်းဖို့ သဘောတူညီချက်ရရှိထားရင် မြို့နယ်ရုံး (City Hall) မှာ "離婚届" ကို တင်ပြရုံနဲ့ ကွာရှင်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ခုသတိထားရမှာက "ဂျပန်ရုံးက လက်ခံလိုက်ရုံနဲ့ မိမိရဲ့ မိခင်နိုင်ငံမှာပါ ကွာရှင်းပြီးသား ဖြစ်သွားမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး"။
ဥပမာအားဖြင့် မိမိနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေမှာ "တရားရုံးကတစ်ဆင့် မဟုတ်ဘဲ ကွာရှင်းတာကို အသိအမှတ်မပြုဘူး" လို့ သတ်မှတ်ထားရင် ဂျပန်ရုံးမှာ စာရွက်စာတမ်း တင်ရုံနဲ့တင် မိခင်နိုင်ငံရဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းမှာ အိမ်ထောင်ရှိမြဲအတိုင်း ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မဆောင်ရွက်ခင်မှာ မိမိနိုင်ငံရဲ့ 駐日大使館・領事館 မှာ ဂျပန်နိုင်ငံက 協議離婚 ဟာ တရားဝင်မဝင် ကြိုတင်စုံစမ်းဖို့ အထူးလိုအပ်ပါတယ်။
② 家庭裁判所 ကို အသုံးပြုခြင်း (調停・審判・訴訟)
တစ်ဖက်က ကွာရှင်းဖို့ သဘောမတူတာ ဒါမှမဟုတ် ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေတာ၊ ကလေးအုပ်ထိန်းခွင့် ကိစ္စတွေမှာ ညှိနှိုင်းမရတာမျိုး ရှိရင်တော့ 家庭裁判所 ကို အကူအညီတောင်းရပါမယ်။ ဂျပန်တရားရုံးမှာ "調停前置主義" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းရှိလို့ တန်းပြီး တရားစွဲလို့မရဘဲ ပထမဆုံး "調停" လို့ခေါ်တဲ့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုကို အရင်လုပ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွမ်းကျင်သူအနေနဲ့ အကြံပြုလိုတာကတော့ မိမိနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေမှာ "တရားရုံးကတစ်ဆင့် ကွာရှင်းမှသာ လက်ခံတယ်" လို့ ဆိုထားရင်တောင် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 家庭裁判所 မှာ "審判" (တရားရုံးအဆုံးအဖြတ်) ရယူခြင်းအားဖြင့် မိခင်နိုင်ငံမှာပါ ကွာရှင်းမှုကို အဆင်ပြေပြေ အသိအမှတ်ပြုခံရနိုင်ပါတယ်။
၃။ ငွေကြေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ (နစ်နာကြေးနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း)
ကွာရှင်းပြီးနောက်ပိုင်း ဘဝကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့အတွက် ငွေကြေးကိစ္စက အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။
-
ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း - အခြေခံအားဖြင့် ဂျပန်ဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။ ဂျပန်မှာ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦး အတူတူရှိစဉ် ရှာဖွေစုဆောင်းထားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ခွဲဝေယူကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
နစ်နာကြေး (慰謝料) - ဖောက်ပြန်တာ ဒါမှမဟုတ် အကြမ်းဖက်တာ (DV) စတဲ့ တရားမဝင်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေကြောင့် ကွာရှင်းတာဆိုရင် အဲဒီလုပ်ရပ်ဖြစ်ပွားရာ (ဂျပန်) ဥပဒေအရ နစ်နာကြေး တောင်းခံနိုင်တာ များပါတယ်။
၄။ 【အရေးကြီး】 ကွာရှင်းပြီးနောက် "ဗီဇာ (နေထိုင်ခွင့်)" ဘာဖြစ်မလဲ။
ကွာရှင်းပြီးနောက် ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရမရဆိုတာက လက်ရှိ ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ ဗီဇာအမျိုးအစားပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။
"ဂျပန်နိုင်ငံသား၏ အိမ်ထောင်ဖက်" သို့မဟုတ် "မိသားစုဝင်အဖြစ် နေထိုင်သူ (家族滞在)" များအတွက်
-
အကြောင်းကြားရန် တာဝန် - ကွာရှင်းပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန (Immigration) ကို "အိမ်ထောင်ဖက်ဆိုင်ရာ အကြောင်းကြားစာ" တင်ပြရပါမယ်။
-
ဗီဇာသက်တမ်း ဆိုင်းငံ့မှု - ကွာရှင်းပြီးနောက် အဲဒီဗီဇာနဲ့ ဆက်နေလို့ရတာက အများအားဖြင့် ၆ လဝန်းကျင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီကာလအတွင်း တခြားဗီဇာ (ဥပမာ "定住者" သို့မဟုတ် 就労ビザ) ကို မပြောင်းလဲရင် ဗီဇာပယ်ဖျက်ခံရနိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။
-
"定住者" သို့ ပြောင်းလဲခြင်း - ဂျပန်မှာ ကြာရှည်နေထိုင်ခဲ့ရင်ဖြစ်စေ၊ ဂျပန်နိုင်ငံသား ကလေးကို ပြုစုပျိုးထောင်နေရင်ဖြစ်စေ၊ ပုံမှန်ဝင်ငွေရှိရင်ဖြစ်စေ "定住者" ဗီဇာကို ပြောင်းလဲပြီး ဂျပန်မှာ ဆက်နေနိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။
-
-
ဂျပန်နိုင်ငံသားနှင့် ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်ဖက်ကွယ်လွန်ခြင်းဖြစ်ပြီးနောက် ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရပါသလား။ "定住者VISA" (အခြေချနေထိုင်သူ) ဗီဇာသို့ ပြောင်းလဲရန် အချက်အလက်များ
၅။ အမေးများသော မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1။ တစ်ဖက်လူက ကျွန်တော့်/ကျွန်မရဲ့ သဘောတူညီချက်မပါဘဲ ကွာရှင်းစာချုပ်ကို ခိုးတင်လိုက်မှာ ကြောက်ပါတယ်။ တားလို့ရမလား။
A1။ ရပါတယ်။ "離婚届不受理申出" ဆိုတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ရှိပါတယ်။ မြို့နယ်ရုံးမှာ ဒီလျှောက်လွှာကို ကြိုတင်တင်ထားရင် တစ်ဖက်လူက ကွာရှင်းစာချုပ် လာတင်ရင်တောင် လက်ခံမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ နိုင်ငံတကာ ကွာရှင်းမှုမှာ တစ်ခါလက်ခံပြီးသွားရင် ပြန်ဖျက်ဖို့ အရမ်းခက်ခဲတဲ့အတွက် စိုးရိမ်ရင် ကြိုတင်ဆောင်ရွက်ထားသင့်ပါတယ်။
Q2။ ကွာရှင်းပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်ရမှာလား။
A2။ ချက်ချင်းပြန်စရာ မလိုပါဘူး။ လက်ရှိဗီဇာ သက်တမ်းမကုန်မချင်း နေလို့ရပေမဲ့ အထက်မှာ ပြောခဲ့သလို ၁၄ ရက်အတွင်း အကြောင်းကြားဖို့တော့ လိုပါတယ်။ ဗီဇာပြောင်းလဲဖို့အတွက် (変更申請) ကို စောစောစီးစီး ပြင်ဆင်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။
Q3။ ကလေးအုပ်ထိန်းခွင့်ကို ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်မလဲ။
A3။ ကလေးက ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေတယ်ဆိုရင် အခြေခံအားဖြင့် ဂျပန်ဥပဒေအတိုင်း ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ ဂျပန်ဥပဒေအရ ကွာရှင်းပြီးရင် တစ်ဦးတည်း အုပ်ထိန်းခွင့် (Single Custody) ပဲ ဖြစ်မှာပါ။ ဘယ်သူက ကျွေးမွေးပြုစုမလဲ၊ ကလေးစရိတ် ဘယ်လိုပေးမလဲဆိုတာကို သေချာတိုင်ပင်ရပါမယ်။
၆။ 行政書士 ထံမှ အကြံပြုချက်
နိုင်ငံတကာ ကွာရှင်းမှုဆိုတာ "လမ်းခွဲရုံ" တင်မကဘဲ "မိခင်နိုင်ငံမှာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဆောင်ရွက်ဖို့" နဲ့ "ဂျပန်မှာ ဗီဇာဆက်ရှိနေဖို့" ဆိုတဲ့ အခက်အခဲကြီး နှစ်ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ကျော်ဖြတ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ဗီဇာမရှိတော့ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ"၊ "မိခင်နိုင်ငံမှာ လူပျို/အပျို ပြန်ဖြစ်ပါ့မလား" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေကို တစ်ယောက်တည်း မဖြေရှင်းပါနဲ့။ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။ သင် ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ဖို့ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာကနေ အကောင်းဆုံး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
