မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေကို အထူးပြု ဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဆီက ကျွန်တော် အများဆုံး ရရှိလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကတော့ "ကိုယ့်ရဲ့ ဇနီး ဒါမှမဟုတ် ကလေးတွေကို ဂျပန်ကို ဘယ်လို ခေါ်ရမလဲ" ဆိုတာပါပဲ။ မိသားစုနဲ့အတူတူ နေထိုင်ရတာဟာ အလုပ်လုပ်ရာမှာ ခွန်အားဖြစ်စေရုံတင်မကဘဲ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအတွက်လည်း အလွန် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ မိသားစုဆိုတိုင်း လူတိုင်းကို ခေါ်လို့ရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် မိသားစုဝင်တွေ ဂျပန်ကို ရောက်လာပြီးနောက်ပိုင်း အချိန်ပိုင်းအလုပ် (Arubaito) လုပ်ကိုင်ဖို့အတွက်လည်း တင်းကျပ်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ ရှိနေပါတယ်။
ဒီနေ့မှာတော့ မိသားစုကို ခေါ်ယူဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ 「家族滞在」 ဗီဇာအကြောင်းကို ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေစကားလုံးတွေ မသုံးဘဲ လူတိုင်း နားလည်လွယ်မယ့် ပုံစံမျိုးနဲ့ ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ 「家族滞在」 ဗီဇာနဲ့ ဘယ်သူတွေကို ခေါ်လို့ရသလဲ။
ပထမဆုံး သိထားရမယ့် အရေးကြီးဆုံးအချက်ကတော့ "ဆွေမျိုး" တိုင်းကို ခေါ်လို့မရဘူးဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။
ဒီဗီဇာရဲ့ အမည်က 「家族滞在」 ဖြစ်ပေမဲ့ တကယ်တမ်း ခေါ်ယူခွင့်ရှိတာကတော့ အောက်ပါ နှစ်မျိုးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဇနီး သို့မဟုတ် ခင်ပွန်း (တရားဝင် လက်ထပ်ထားသူ)
-
သားသမီးများ (ကိုယ့်ရဲ့ ရင်သွေးအရင်းအချာတင်မကဘဲ မွေးစားထားတဲ့ သားသမီးတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်)
သတိပြုရန် - မိဘနဲ့ မောင်နှမတွေကို ခေါ်လို့မရပါဘူး ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ မိဘတွေ ဒါမှမဟုတ် မောင်နှမတွေကို 「家族滞在」 ဗီဇာနဲ့ ဂျပန်ကို ခေါ်လို့မရပါဘူး။ "မိဘတွေ အသက်ကြီးလာပြီမို့ ဂျပန်မှာ အနီးကပ် ပြုစုချင်တယ်" ဆိုပြီး လာရောက် တိုင်ပင်တာမျိုးတွေ ရှိတတ်ပေမဲ့ လက်ရှိ ဂျပန်ရဲ့ စည်းမျဉ်းအရ မိဘတွေကို ဒီဗီဇာနဲ့ ခေါ်ခွင့် မပြုထားပါဘူး။
သားသမီးတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင်တော့ အသက်ကန့်သတ်ချက်ကို အတိအကျ သတ်မှတ်ထားတာမျိုး မရှိပေမဲ့ "မိဘရဲ့ ထောက်ပံ့မှုကို ယူနေရသူ" ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အသက် ၂၀ ကျော်ပြီး ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ် ရပ်တည်နိုင်နေပြီဆိုရင်တော့ ဗီဇာရဖို့ အလွန် ခက်ခဲပါတယ်။ အခုနောက်ပိုင်း 入管 ရဲ့ အခြေအနေအရ အထက်တန်းကျောင်း ပြီးထားတဲ့ အသက်အရွယ်ထက် ကြီးတဲ့ ကလေးတွေကို ခေါ်ယူဖို့ ပိုပြီး တင်းကျပ်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်။
၂။ မိသားစုကို ခေါ်ယူဖို့ လိုအပ်တဲ့ "အဓိက သတ်မှတ်ချက်"
မိသားစုကို ခေါ်ယူဖို့အတွက် ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ သင် (ထောက်ပံ့မည့်သူ) ဟာ မိသားစုကို ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်နိုင်တဲ့ အရည်အချင်း ရှိကြောင်း သက်သေပြဖို့ လိုပါတယ်။
-
တည်ငြိမ်တဲ့ ဝင်ငွေရှိရမယ် - လစဉ်ရရှိတဲ့ လစာဟာ မိမိနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ အဆင်ပြေပြေ နေထိုင်နိုင်တဲ့ ပမာဏ ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
အခွန် မှန်မှန်ဆောင်ထားရမယ် - 住民税 (မြို့တော်အခွန်) စတာတွေကို ပေးဆောင်ဖို့ နောက်ကျနေမယ်ဆိုရင် မိသားစုဗီဇာ ခွင့်ပြုချက်ရဖို့ ခက်ခဲသွားနိုင်ပါတယ်။
၃။ မိသားစုဝင်တွေ အလုပ်လုပ်ဖို့ "ခွင့်ပြုချက်" လိုအပ်ပါတယ်
ဂျပန်ကို ရောက်လာတဲ့ မိသားစုဝင်တွေက အိမ်ထောင်စုဝင်ငွေအတွက် တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ ကူညီဖို့ အလုပ်လုပ်ချင်ကြတာ သဘာဝပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ 「家族滞在」 ဗီဇာဟာ အခြေခံအားဖြင့် အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက် ပေးထားတဲ့ ဗီဇာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။
မိသားစုဝင်တွေ အချိန်ပိုင်းအလုပ် လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် မဖြစ်မနေ 「資格外活動許可」 (အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်) ကို လျှောက်ထားဖို့ လိုပါတယ်။
လိုက်နာရမယ့် "တစ်ပတ် ၂၈ နာရီ" စည်းမျဉ်း ဒီခွင့်ပြုချက် ရထားရင် အလုပ်လုပ်လို့ ရပေမဲ့ လုံးဝ လိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်းကတော့ "တစ်ပတ်ကို ၂၈ နာရီအတွင်း" ပဲ လုပ်ရမယ်ဆိုတဲ့ ကန့်သတ်ချက်ပါပဲ။
-
အချိန်ပို (OT) ဆင်းတာတွေ အားလုံး အပါအဝင် ၂၈ နာရီထက် မကျော်ရပါဘူး။
-
အလုပ်နှစ်ခု၊ သုံးခု တွဲလုပ်နေတယ်ဆိုရင်လည်း အားလုံးပေါင်းလိုက်တဲ့ အချိန်ဟာ ၂၈ နာရီအတွင်းပဲ ဖြစ်ရပါမယ်။
-
တစ်ပတ်ရဲ့ ဘယ်နေ့ကစပြီး တွက်တွက် ၂၈ နာရီထက် မကျော်ဖို့ အမြဲ သတိထားရပါမယ်။
စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ "နည်းနည်းလေး ပိုလုပ်တာ ဘယ်သူသိမှာလဲ" လို့ မတွေးလိုက်ပါနဲ့။ အခုခေတ်မှာ マイナンバー နဲ့ 課税証明書 တွေကတစ်ဆင့် ဘယ်သူ၊ ဘယ်လောက် ဝင်ငွေရှိတယ်ဆိုတာကို 入管 က အလွယ်တကူ သိနိုင်ပါတယ်။
အလုပ်လုပ်တဲ့အချိန် ကျော်လွန်နေတာ (Overwork) ကို မိသွားရင် မိသားစုဝင်ရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ မရတော့ရုံတင်မကဘဲ နေရပ်ပြန်ခိုင်းတာမျိုးအထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ခေါ်ယူထားတဲ့ သင် (အလုပ်လုပ်နေသူ) ရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးမှုအပေါ်မှာပါ ဆိုးကျိုးတွေ သက်ရောက်နိုင်တာကြောင့် စည်းကမ်းကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာပါ။
၄။ 「高度専門職」 ရှိသူတွေရဲ့ ဇနီး/ခင်ပွန်းက "Full-time" အလုပ်လုပ်လို့ ရသလား။
အကယ်လို့ သင့်မှာ 「高度専門職」 ဆိုတဲ့ အဆင့်မြင့်ပညာရှင် ဗီဇာရှိတယ်ဆိုရင် သင့်ရဲ့ ဇနီး ဒါမှမဟုတ် ခင်ပွန်းဟာ 「特定活動」 ဆိုတဲ့ တခြားဗီဇာ အမျိုးအစားကို လျှောက်ထားလို့ ရနိုင်ပါတယ်။
ဒီအခြေအနေမျိုးမှာတော့ တစ်ပတ် ၂၈ နာရီ ကန့်သတ်ချက် မရှိတော့ဘဲ Full-time အလုပ်လုပ်နိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်လုပ်မယ့် ကုမ္ပဏီရဲ့ အခြေအနေ စတာတွေကို သီးခြား စစ်ဆေးမှုတွေ ရှိတာကြောင့် သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
၅။ ဗီဇာ သက်တမ်း ကိစ္စရပ်များ
နောက်ဆုံး သိထားရမယ့် အချက်တစ်ခုကတော့ မိသားစုဝင်တွေရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းဟာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းနဲ့ အတူတူပဲ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။
ဥပမာအားဖြင့် သင့်ရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းက ၂ နှစ်နဲ့ ၅ လ ကျန်သေးတယ်ဆိုရင် အသစ်ရောက်လာမယ့် မိသားစုဝင်ရဲ့ ဗီဇာကလည်း ၂ နှစ်နဲ့ ၅ လပဲ ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၆။ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)
မေး - ဇနီးကို ခေါ်ပြီးမှ ကွာရှင်းလိုက်ရင် ဇနီးက ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ ရပါသလား။ ဖြေ - အခြေခံအားဖြင့် မရပါဘူး။ 「家族滞在」 ဆိုတာ လက်ထပ်ထားတဲ့အပေါ် မူတည်ပြီး ပေးထားတာဖြစ်လို့ ကွာရှင်းလိုက်တာနဲ့ ဗီဇာရဲ့ အရည်အချင်း ဆုံးရှုံးသွားပါပြီ။ 入管 ကို ချက်ချင်း အကြောင်းကြားဖို့ လိုအပ်ပြီး တခြားဗီဇာ (ဥပမာ 就労ビザ) ကို ပြောင်းလဲလို့ မရရင်တော့ မိမိနိုင်ငံကို ပြန်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
မေး - ကလေးက ဂျပန်မှာ အထက်တန်းကျောင်း ပြီးသွားရင် တန်းပြီး အလုပ်လုပ်လို့ ရသလား။ ဖြေ - ရပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းဖို့ လိုပါတယ်။ 「家族滞在」 ဗီဇာအတိုင်း Full-time အလုပ်လုပ်လို့ မရပါဘူး။ အလုပ်ရပြီဆိုရင် 「技術・人文知識・国際業務」 စတဲ့ အလုပ်ဗီဇာကို ပြောင်းလဲရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
မေး - ကျွန်တော့်ရဲ့ ဝင်ငွေက နည်းနေပေမဲ့ မိသားစုရဲ့ ဘဏ်စာရင်းမှာ ပိုက်ဆံရှိရင် ခေါ်လို့ရမလား။ ဖြေ - 入管 က ဘဏ်စာရင်းထက် သင်ရဲ့ "လစဉ် ပုံမှန်ဝင်ငွေ" ကို ပိုပြီး ဦးစားပေး ကြည့်ပါတယ်။ ဝင်ငွေနည်းနေတယ်ဆိုရင်တော့ နောင်မှာ ဂျပန်မှာ ဘယ်လို အဆင်ပြေအောင် နေထိုင်မလဲဆိုတာကို 理由書 (အကြောင်းပြချက်စာလွှာ) ထဲမှာ သေချာ ရှင်းပြနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်
မိသားစုဗီဇာ လျှောက်ထားတာဟာ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်ရုံပဲလို့ ထင်ရပေမဲ့ "ဘာကြောင့် ဒီမိသားစုဝင်ကို ခေါ်တာလဲ"၊ "ဘယ်လို ကျွေးမွေးမလဲ" ဆိုတဲ့ ရှင်းပြချက်တွေ အားနည်းရင် ဗီဇာ ငြင်းပယ်ခံရတာမျိုးတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။
အကယ်လို့ စိုးရိမ်တာမျိုး ရှိတယ်ဆိုရင်တော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ သင့်ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေနဲ့အတူ ဂျပန်မှာ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်နိုင်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။
