မင်္ဂလာပါ! ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရောက် နိုင်ငံခြားသားများရဲ့ ဗီဇာ (在留資格) ကိစ္စရပ်များကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာသူငယ်ချင်းများ ဒါမှမဟုတ် မြန်မာနိုင်ငံက မိသားစုနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို ခေါ်ယူဖို့ ပြင်ဆင်နေသူတွေအတွက် 「入管 (出入国在留管理局)」 မှာ စာရွက်စာတမ်း ကိစ္စတွေလုပ်ဆောင်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်မနေ ကြုံတွေ့ရမယ့် အရာတစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်ပြီးသွားတဲ့အခါ "ဘယ် 入管 ကို သွားရမလဲ?" ဒါမှမဟုတ် "နီးစပ်ရာ 出張所 မှာ တင်လို့ရလား?" ဆိုတာမျိုး ဝေခွဲမရဖြစ်နေတတ်ကြပါတယ်။
တကယ်တော့ 入管 ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေမှာ 「管轄 (နယ်မြေသတ်မှတ်ချက်)」 ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းရှိတာကြောင့် ကိုယ်သွားချင်တဲ့နေရာမှာ သွားတင်လို့မရပါဘူး။ ဒီနေ့မှာတော့ မှန်ကန်တဲ့ လျှောက်ထားရမယ့်နေရာကို ဘယ်လိုရွေးချယ်ရမလဲဆိုတာနဲ့ မှားယွင်းတတ်တဲ့ အချက်တွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ လျှောက်ထားရမယ့်နေရာကို "ကိုယ်နေထိုင်တဲ့လိပ်စာ" နဲ့ သတ်မှတ်ပါတယ်။
အလွယ်ဆုံးပြောရရင် 入管 ကိစ္စတွေလုပ်ဆောင်ရမယ့်နေရာဟာ မိမိလက်ရှိနေထိုင်တဲ့ လိပ်စာ (住所地) ကို တာဝန်ယူရတဲ့ 入管 ပဲ ဖြစ်ရပါမယ်။
ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ 「地方出入国在留管理局」 ရဲ့ ရုံးချုပ် (本局) တွေရှိပြီး အဲဒီအောက်မှာ 支局 နဲ့ 出張所 ဆိုပြီး ရုံးခွဲလေးတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
-
ကိုယ်တိုင်လျှောက်ထားမယ်ဆိုရင်: မိမိလက်ရှိနေထိုင်တဲ့ အိမ်လိပ်စာကို တာဝန်ယူထားတဲ့ 入管 ကို သွားရပါမယ်။
-
မြန်မာပြည်ကနေ ခေါ်ယူမယ့်အခါ (認定証明書交付申請):
-
ဂျပန်မှာရှိတဲ့သူက ကိုယ်တိုင်လျှောက်မယ်ဆိုရင်: အဲဒီလူရဲ့ နေရပ်လိပ်စာနယ်မြေက 入管။
-
ကုမ္ပဏီ ဒါမှမဟုတ် ဆွေမျိုးက ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လျှောက်ပေးမယ်ဆိုရင်: အဲဒီကုမ္ပဏီရှိတဲ့နေရာ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီဆွေမျိုးနေထိုင်တဲ့နေရာက 入管 မှာ သွားရောက်လျှောက်ထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဥပမာ - တိုကျိုမှာ နေထိုင်သူတစ်ယောက်ဟာ အထူးအကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ အိုဆာကာက 入管 မှာ သွားရောက်လျှောက်ထားလို့ မရပါဘူး။
၂။ 「支局」 ဒါမှမဟုတ် 「出張所」 တွေကိုလည်း အသုံးပြုလို့ရလား?
ရုံးချုပ် (本局) က ဝေးနေပေမဲ့ ကိုယ့်အနားမှာ ရုံးခွဲ (出張所) အသေးလေးရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒီမှာလည်း လုပ်ဆောင်လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "လေဆိပ်မှာရှိတဲ့ 支局 ဒါမှမဟုတ် 出張所" တွေနဲ့ပတ်သက်ရင်တော့ အထူးသတိထားရပါမယ်။
အောက်ပါလေဆိပ်တွေမှာရှိတဲ့ ကောင်တာတွေဟာ အဓိကအားဖြင့် အဲဒီလေဆိပ်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ လေကြောင်းလိုင်း ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေအတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ် -
-
成田空港, 羽田空港, 中部空港, 関西空港
-
仙台空港, 広島空港, 福岡空港, 那覇空港
ဒါ့အပြင် 新宿出張所 လိုမျိုး (စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှုတွေကို စစ်ဆေးတဲ့ 摘発) သီးသန့်ရုံး ဒါမှမဟုတ် 博多港出張所 လိုမျိုး သင်္ဘောနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အလုပ်တွေကိုပဲ အဓိကလုပ်တဲ့နေရာတွေမှာ သာမန်ဗီဇာ သက်တမ်းတိုးတာ ဒါမှမဟုတ် ဗီဇာအမျိုးအစားပြောင်းတာတွေကို လက်မခံတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် "နီးလို့" ဆိုပြီး ချက်ချင်းမသွားဘဲ မိမိလုပ်ချင်တဲ့ကိစ္စကို အဲဒီရုံးမှာ လုပ်လို့ရမရ ကြိုတင်စုံစမ်းဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
၃။ ကုမ္ပဏီက ကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့ လျှောက်ထားပေးတဲ့အခါ
အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူတွေအတွက် ကုမ္ပဏီက တာဝန်ရှိသူတစ်ယောက်က မိမိကိုယ်စား 入管 ကို သွားပေးမယ်ဆိုရင် (取次申請) စည်းကမ်းက နည်းနည်းလေး ပိုလျှော့ပေါ့ပေးထားပါတယ်။ ကုမ္ပဏီတာဝန်ရှိသူက သွားလုပ်ပေးမယ်ဆိုရင် "ကုမ္ပဏီတည်ရှိတဲ့နေရာ" က 入管 မှာ အဲဒီကုမ္ပဏီက ဝန်ထမ်းအားလုံးရဲ့ လျှောက်လွှာတွေကို စုပေါင်းတင်ပေးလို့ရပါတယ်။ ဝန်ထမ်းက တခြားခရိုင် (Ken) မှာ နေထိုင်နေရင်တောင် ကုမ္ပဏီနယ်မြေက 入管 မှာ တင်လို့ရနိုင်ပါတယ်။
၄။ သိထားသင့်တဲ့ အပိုဆောင်း ဗဟုသုတများ
လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ပိုမိုချောမွေ့စေဖို့ အစိုးရရဲ့ တရားဝင်သတင်းအချက်အလက်တွေထဲက အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကို ထပ်လောင်းပြောပြချင်ပါတယ်။
① オンライン申請 (အွန်လိုင်းမှလျှောက်ထားခြင်း) ကို အသုံးပြုခြင်း အခုနောက်ပိုင်းမှာ လူကိုယ်တိုင် ကောင်တာအထိ သွားစရာမလိုဘဲ အင်တာနက်ကနေ လျှောက်ထားနိုင်တဲ့စနစ်တွေ ရှိနေပါပြီ။ မိမိမှာ マイナンバーカード ရှိမယ်ဆိုရင် အိမ် ဒါမှမဟုတ် ရုံးကနေ ၂၄ နာရီပတ်လုံး オンライン申請 လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။
② လူစည်ကားမှုကို ကြိုတင်စစ်ဆေးခြင်း အထူးသဖြင့် တိုကျိုနဲ့ အိုဆာကာလို ရုံးကြီးတွေမှာ လူအရမ်းများပါတယ်။ အခုဆိုရင် စောင့်ဆိုင်းရမယ့်အချိန်ကို လျှော့ချဖို့အတွက် 「オンライン予約制 (အွန်လိုင်းကြိုတင်ဘိုကင်)」 စနစ်ကို ရုံးတော်တော်များများမှာ ကျင့်သုံးနေပါပြီ။ ဘိုကင်မလုပ်ဘဲ သွားရင် နာရီပေါင်းများစွာ စောင့်ရတတ်တာကြောင့် ကြိုတင်စုံစမ်းပြီး ဘိုကင်လုပ်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
၅။ သိချင်နေကြမယ့် အမေးအဖြေကဏ္ဍ (Q&A)
Q1: ကျွန်တော် အိမ်ပြောင်းထားတာ မကြာသေးပါဘူး၊ လိပ်စာဟောင်းနားက 入管 မှာ သွားလုပ်လို့ရလား?
A1: မရပါဘူး။ အခြေခံအားဖြင့် "လက်ရှိ 住民票 ရှိတဲ့ လိပ်စာ" နယ်မြေက 入管 ကိုပဲ သွားရပါမယ်။ အိမ်ပြောင်းပြီးရင် အရင်ဆုံး ရပ်ကွက်ရုံး (City Hall) မှာ 住所変更 (転入手続き) အရင်လုပ်ပါ။ လိပ်စာအသစ် စာရွက်စာတမ်း ပြည့်စုံမှသာ သက်ဆိုင်ရာ 入管 ကို သွားပါ။
Q2: ကျွန်တော့်အစား သူငယ်ချင်းကို သွားတင်ခိုင်းလို့ရမလား?
A2: စိတ်မကောင်းပေမဲ့ ရိုးရိုး "သူငယ်ချင်း" က ကိုယ်စားလှယ်လုပ်ပြီး တင်ပေးလို့ မရပါဘူး။ လျှောက်ထားပေးနိုင်သူတွေကတော့: ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင်၊ 法定代理人 (ဥပမာ-မိဘ)၊ 「申請取次行政書士」 ဒါမှမဟုတ် မိမိအလုပ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီ/ကျောင်းက တာဝန်ရှိသူတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Q3: ကိုယ့်နယ်မြေက ဘယ် 入管 လဲဆိုတာ ဘယ်လိုရှာရမလဲ?
A3: 入管 ရဲ့ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်က 「組織・機構」 စာမျက်နှာမှာ ကိုယ်နေထိုင်တဲ့ ခရိုင် (Ken) ကို ရွေးချယ်လိုက်ရင် တာဝန်ရှိတဲ့ ရုံးအမည်နဲ့ လိပ်စာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ မသေချာရင်တော့ ဖုန်းဆက်ပြီး "ကျွန်တော် 〇〇 မြို့မှာနေတာပါ၊ အဲဒီရုံးမှာ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ရမလား?" လို့ တိုက်ရိုက်မေးတာက အသေချာဆုံးပါပဲ။
နိဂုံးချုပ်
入管 လုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ နေရာမှားသွားရုံနဲ့တင် တစ်နေ့ကုန် အချိန်ကုန်လူပင်ပန်း ဖြစ်ရတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရင်ဆုံး မိမိလိပ်စာနယ်မြေက ဘယ်ရုံးလဲဆိုတာ သေချာအောင်လုပ်ပြီးမှ သွားဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
"စာရွက်စာတမ်းလုပ်ဖို့ အချိန်မရှိဘူး" ဒါမှမဟုတ် "ဘယ်နေရာမှာ ဘယ်လိုတင်ရမလဲဆိုတာ စိုးရိမ်နေရတယ်" ဆိုရင်တော့ ဗီဇာအထူးပြု 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကို အကောင်းဆုံး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာပါ။
