မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဗီဇာနဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ စတင်နေထိုင်တဲ့အခါ မြို့နယ်ရုံးကိစ္စတွေ၊ ဘဏ်အကောင့်ဖွင့်တာတွေနဲ့ အိမ်ငှားစာချုပ်ချုပ်ဆိုတာတွေ စတဲ့နေရာတော်တော်များများမှာ 「ハンコ（印鑑）」 လို့ခေါ်တဲ့ တံဆိပ်တုံးလေးတွေကို အသုံးပြုဖို့ တောင်းဆိုတာကို ကြုံရတဲ့အခါ အံ့သြမိကြမှာပါ။ ကိုယ့်နိုင်ငံမှာ လက်မှတ်ထိုးရုံနဲ့တင် အရာရာအဆင်ပြေခဲ့ပေမဲ့ ဂျပန်မှာကျမှ ဘာကြောင့် ဒီလိုတံဆိပ်တုံးလေးတွေ လိုအပ်ရတာလဲဆိုတာ စဉ်းစားရခက်နိုင်ပါတယ်။
တကယ်တော့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ 印鑑 ဆိုတာ ရိုးရိုးတံဆိပ်တုံးလေးတစ်ခုတင် မဟုတ်ပါဘူး။ သင့်ရဲ့ "သဘောတူညီချက်" ကို သက်သေပြပေးတဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို သေချာနားမလည်ထားဘူးဆိုရင် အရေးကြီးတဲ့ စာချုပ်တွေချုပ်ဆိုတဲ့အခါ အခက်အခဲဖြစ်နိုင်သလို၊ ပြဿနာအမျိုးမျိုးနဲ့လည်း ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်ရောက်နိုင်ငံခြားသားတိုင်း သိထားသင့်တဲ့ 印鑑 အမျိုးအစားတွေ၊ ပြုလုပ်ပုံနဲ့ ထိန်းသိမ်းပုံတွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ သိထားသင့်တဲ့ 印鑑 ၃ မျိုးနဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ
ဂျပန်မှာ 印鑑 ကို အဓိကအားဖြင့် ၃ မျိုးခွဲခြားထားပါတယ်။ တံဆိပ်တုံး တစ်ခုတည်းကိုပဲ နေရာစုံမှာ သုံးလို့ရပေမဲ့ လုံခြုံရေးအရ တစ်မျိုးစီ ခွဲထားတာက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
-
① 認印（みとめいん）: ဒါကတော့ "နေ့စဉ်သုံး" တံဆိပ်တုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ပါဆယ်ပစ္စည်းလက်ခံတာ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ခွင်မှာ ရိုးရိုးစာရွက်စာတမ်းတွေကို အတည်ပြုတဲ့နေရာမှာ သုံးပါတယ်။ Shachihata လို့ခေါ်တဲ့ မှင်ပါပြီးသား အမျိုးအစားတွေကို သုံးလေ့ရှိပေမဲ့ အစိုးရရုံးစာရွက်စာတမ်းတွေမှာတော့ မှင်အိုးနဲ့ တို့ရတဲ့အမျိုးအစားကို လိုအပ်လေ့ရှိပါတယ်။
-
② 銀行印（ぎんこういん）: ဒါကတော့ ဘဏ် ဒါမှမဟုတ် စာတိုက်မှာ အကောင့်ဖွင့်တဲ့အခါ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ တံဆိပ်တုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဏ်မှာ ပိုက်ဆံထုတ်တာ ဒါမှမဟုတ် မီတာခ၊ ဖုန်းခတွေကို ဘဏ်ကနေ တိုက်ရိုက်ပေးချေဖို့ သတ်မှတ်တဲ့အခါမှာ သုံးပါတယ်။
-
③ 実印（じついん）: ဒါကတော့ မြို့နယ်ရုံးမှာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ အခွင့်အာဏာအရှိဆုံး တံဆိပ်တုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ခြံမြေ အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်တာ၊ ကားဝယ်တာနဲ့ ဘဏ်ကနေ ချေးငွေအများအပြား ချေးတဲ့အခါမျိုးတွေမှာ သုံးပါတယ်။ ဒါကို 印鑑登録証明書 နဲ့အတူ တွဲသုံးမှသာ သင်ကိုယ်တိုင် တကယ်သဘောတူညီကြောင်း သက်သေထူနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ နိုင်ငံခြားသားများအတွက် 印鑑登録 ပြုလုပ်နည်း လမ်းညွှန်
အသက် ၁၅ နှစ်အထက်ရှိပြီး ဂျပန်မှာ 住民登録 လုပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံခြားသားဆိုရင် ဘယ်သူမဆို 印鑑登録 ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။
ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့်
-
နေရာ: မိမိနေထိုင်ရာ မြို့နယ်ရုံး (役所/役場) ကို သွားရပါမယ်။
-
ယူဆောင်သွားရမည့်အရာ: မှတ်ပုံတင်လိုတဲ့ 印鑑 နဲ့ မိမိရဲ့ 在留カード။
-
လုပ်ငန်းစဉ်: ရုံးကောင်တာမှာ လျှောက်ထားရပါမယ်။ မိမိကိုယ်တိုင်သွားရောက်ရင်တော့ တစ်ရက်တည်းနဲ့တင် အပြီးလုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး 「印鑑登録証 (ကတ်)」 ကို ထုတ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ လုပ်ဆောင်ခြင်း အကယ်လို့ အလုပ်များလို့ ကိုယ်တိုင်မသွားနိုင်ရင် သူငယ်ချင်း ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဝင်ကို ကိုယ်စားလွှတ်လို့ရပေမဲ့ အချိန်ပိုကြာနိုင်ပါတယ်။ ရုံးကနေ သင့်အိမ်လိပ်စာကို အတည်ပြုစာ ပို့ပေးမှာဖြစ်ပြီး အဲ့ဒီစာနဲ့အတူ 委任状 (ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ) ကိုယူပြီး ကိုယ်စားလှယ်က ရုံးကို ထပ်သွားရမှာဖြစ်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ ဘယ်လိုတံဆိပ်တုံးမျိုးမဆို မှတ်ပုံတင်လို့ ရပါသလား။ (သတိပြုရန်အချက်များ)
実印 အဖြစ် မှတ်ပုံတင်တဲ့အခါမှာ အချက်အချို့ကို သတိပြုရပါမယ်။
-
အမည်တူညီမှု: 住民票 (နေထိုင်သူစာရင်း) ပေါ်မှာရှိတဲ့ အမည် (အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ ဒါမှမဟုတ် ခန်ဂျီ) နဲ့ တူညီရပါမယ်။ အကယ်လို့ カタカナ表記 (ခတခန) နဲ့ မှတ်ပုံတင်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ မြို့နယ်ရုံးမှာ 通称名 ဒါမှမဟုတ် カタカナ表記 ကို ကြိုတင်မှတ်ပုံတင်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
အရွယ်အစား: အများအားဖြင့် တစ်ဖက်လျှင် 8mm ထက်ကြီးပြီး 25mm ထက်ငယ်တဲ့ စတုရန်းပုံစံ ဖြစ်ရပါမယ်။ သေးလွန်းတာ ဒါမှမဟုတ် ကြီးလွန်းတာမျိုး မဖြစ်ရပါဘူး။
-
ပစ္စည်းအမျိုးအစား: ရော်ဘာတံဆိပ်တုံးလိုမျိုး ပုံစံပြောင်းလွယ်တဲ့ အမျိုးအစားတွေကို မှတ်ပုံတင်လို့ မရပါဘူး။ သစ်သား၊ တိုက်တေနီယမ် ဒါမှမဟုတ် တိရစ္ဆာန်ဦးချို စတဲ့ မာကြောတဲ့ အမျိုးအစားတွေကို ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်။
၄။ အလွဲသုံးစားမခံရအောင် တံဆိပ်တုံးကို ဘယ်လိုထိန်းသိမ်းမလဲ။
印鑑 က လက်မှတ်နဲ့မတူတာက "ဘယ်သူပဲကိုင်ကိုင် ထုလို့ရနေတာ" ပါပဲ။ ဒါကြောင့် အရမ်းသတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
-
ခွဲခြားသိမ်းဆည်းပါ: 「実印」 နဲ့ 「印鑑登録証 (ကတ်)」 ကိုလည်းကောင်း၊ 「ဘဏ်စာအုပ်」 နဲ့ 「銀行印」 ကိုလည်းကောင်း တစ်နေရာတည်းမှာ အတူတူမထားပါနဲ့။ အစုံလိုက် အခိုးခံရရင် သင့်ပိုက်ဆံတွေကို အလွယ်တကူ ထုတ်ယူသွားနိုင်သလို သင့်ကိုယ်စား စာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုသွားနိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ပျောက်ဆုံးလျှင် ချက်ချင်းအကြောင်းကြားပါ: အကယ်လို့ တံဆိပ်တုံး ပျောက်ဆုံးသွားရင် ရဲစခန်းနဲ့ မြို့နယ်ရုံး (ဘဏ်တံဆိပ်တုံးဆိုရင် ဘဏ်) ကို ချက်ချင်းအကြောင်းကြားပြီး အရင်မှတ်ပုံတင်ထားတာကို ပယ်ဖျက်ရပါမယ်။
၅။ စာဖတ်သူတွေ သိချင်နေကြတဲ့ Q&A
Q1: အင်္ဂလိပ်အမည်က အရမ်းရှည်နေလို့ မျိုးရိုးအမည် (Family Name) တစ်ခုတည်းနဲ့ တံဆိပ်တုံးထုလို့ ရမလား။
A: အခြေခံအားဖြင့် ရပါတယ်။ မျိုးရိုးအမည် (Family Name) တစ်ခုတည်း ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်နာမည် (Given Name) တစ်ခုတည်းနဲ့လည်း မှတ်ပုံတင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အချို့မြို့နယ်တွေမှာ အမည်အပြည့်အစုံ လိုအပ်တာမျိုးရှိနိုင်လို့ မပြုလုပ်ခင် မြို့နယ်ရုံးဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ကြိုတင်စစ်ဆေးတာက အသေချာဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
Q2: ၁၀၀ ယန်းဆိုင်က ဝယ်တဲ့တံဆိပ်တုံးကို 実印 အဖြစ် သုံးလို့ရမလား။
A: ဥပဒေအရတော့ ရနိုင်ပေမဲ့ လုံးဝ အကြံမပြုလိုပါဘူး။ ၁၀၀ ယန်းတန်းက တံဆိပ်တုံးတွေက အများကြီး ထုတ်ထားတာဖြစ်လို့ သင့်တံဆိပ်တုံးနဲ့ ပုံစံတူတွေ အများကြီးရှိနေနိုင်ပါတယ်။ အတုလုပ်ဖို့ လွယ်ကူတဲ့အတွက် လုံခြုံရေးအရ အရမ်းအန္တရာယ်များပါတယ်။ ဒါကြောင့် တံဆိပ်တုံးသီးသန့်ဆိုင်မှာ ကိုယ်ပိုင်တစ်ခုကိုပဲ အပ်နှံပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
Q3: မြန်မာနိုင်ငံကို အပြီးပြန်တဲ့အခါ 印鑑登録 ကို ဘာလုပ်ရမလဲ။
A: ဂျပန်ကနေ ပြန်တော့မယ်ဆိုပြီး 転出届 (ပြောင်းရွှေ့စာရွက်) တင်လိုက်တာနဲ့ 印鑑登録 က အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်သွားမှာပါ။ 印鑑登録証 ကတ်ကိုလည်း ရုံးကို ပြန်အပ်ရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ 銀行印 ကတော့ ဘဏ်အကောင့်ကို မပိတ်မချင်း အကျုံးဝင်နေဦးမှာဖြစ်လို့ မပြန်ခင်မှာ သေချာရှင်းလင်းထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
နိဂုံး
印鑑 ဆိုတာ ဂျပန်မှာ သင့်ရဲ့ "ယုံကြည်မှု" ကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အရာတစ်ခုပါ။ အစပိုင်းမှာတော့ နည်းနည်းရှုပ်ထွေးသလို ခံစားရနိုင်ပေမဲ့ ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်တုံးလေးတစ်ခု ရှိထားတာက ဂျပန်မှာ နေထိုင်ရတာကို ပိုပြီး စိတ်ချလက်ချရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အကယ်လို့ ကုမ္ပဏီထောင်တာ ဒါမှမဟုတ် ဗီဇာပြောင်းတာစတဲ့ ပိုပြီးရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိစ္စတွေမှာ တံဆိပ်တုံးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အကူအညီလိုတယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ဆီကို အချိန်မရွေး ဆက်သွယ်စုံစမ်းနိုင်ပါတယ်။
