ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေအတွက် - အနာဂတ်မှာ ပင်စင် (年金) ကို တကယ်ရနိုင်မလား? ပြီးတော့၊ နိုင်ငံခြားသားတွေက ပင်စင်ကို မဖြစ်မနေ ပေးဆောင်ရမှာလား?
အဖြေကို အရင်ပြောရရင် - ဟုတ်ပါတယ်။ ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေတဲ့ အသက် ၂၀ ကနေ ၆၀ ကြား လူတိုင်းဟာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနဲ့ မဆိုင်ဘဲ 国民年金 ကို မဖြစ်မနေ ပေးဆောင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စနစ်က ရှုပ်ထွေးနေတော့ "နောင်တစ်ချိန် ငါဘယ်လောက် ရမှာလဲ?"၊ "ဘယ်အရွယ်ကစပြီး ထုတ်ယူလို့ရမှာလဲ?" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေနဲ့ စိုးရိမ်နေသူတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာတော့ ခက်ခဲတဲ့ စကားလုံးတွေကို ရှောင်ပြီး ဂျပန်ရဲ့ ပင်စင်စနစ်အကြောင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးပါ့မယ်။ အနာဂတ်အတွက် ကိုယ့်ရဲ့ ဘဝအစီအစဉ်ကို စတင်ရေးဆွဲဖို့ ဒီဆောင်းပါးကို ဖတ်ကြည့်ပေးပါ။
ဂျပန်မှာ ပင်စင်ကို ဘယ်အရွယ်ကစပြီး ရနိုင်မလဲ?
ပထမဆုံး သိချင်ကြတာကတော့ ပင်စင် စတင်ရမယ့် အသက်အရွယ်ပါ။ အခြေခံအားဖြင့် အသက် ၆၅ နှစ်ပြည့်ပြီးရင် ရနိုင်ပါတယ်။
အခုလက်ရှိမှာ ၆၅ နှစ်က အခြေခံဖြစ်ပေမဲ့ မွေးတဲ့နှစ်အပေါ် မူတည်ပြီး အနည်းငယ် ပိုစောပြီး ရနိုင်တဲ့ အစီအစဉ်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ၆၅ နှစ်မတိုင်ခင် စောထုတ်ချင်တဲ့သူတွေအတွက် 繰り上げ受給 ဆိုတဲ့ စနစ်လည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကတော့ အသက် ၆၀ ကနေ ၆၄ နှစ်ကြားမှာ စောပြီး ထုတ်ယူနိုင်တဲ့ စနစ်ပါ။
ဒါပေမဲ့ သတိထားရမယ့် အချက်လေးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ 繰り上げ受給 လုပ်လိုက်ရင် တစ်သက်လုံး ရမယ့် ပင်စင်ပမာဏက အချိုးကျ လျော့နည်းသွားမှာပါ။ တစ်ခါလျော့သွားရင် ၆၅ နှစ် ကျော်သွားတဲ့တိုင်အောင် ထိုနည်းအတိုင်း ပမာဏ လျော့နည်းနေဦးမှာမို့ "အခု ပိုက်ဆံ လိုနေလို့" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ အလွယ်တကူ မရွေးချယ်ဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ ဘဝနေထိုင်မှု အခြေအနေနဲ့ ချိန်ဆပြီး သေချာ စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။
နိုင်ငံခြားသားတွေ ဘယ်လောက် ပင်စင်ရနိုင်မလဲ?
ပင်စင်ရမယ့် ပမာဏကတော့ ပင်စင်ကြေးကို ဘယ်လောက်ကြာကြာ ပေးသွင်းခဲ့လဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။
ဂျပန်ရဲ့ 国民年金 စနစ်က အသက် ၂၀ ကနေ ၆၀ ကြား (၄၈၀ လ) အပြည့် ပေးသွင်းမှသာ အပြည့်အဝ ရရှိနိုင်တာပါ။ 令和8年度 (၂၀၂၆) ခုနှစ်အတွက်တော့ ဒီပမာဏက တစ်နှစ်ကို ၈၄၇,၃၀၀ ယန်း ဖြစ်ပါတယ်။
အကယ်၍ ဂျပန်မှာ နေခဲ့တဲ့ကာလတိုပြီး ၄၈၀ လ မပြည့်ခဲ့ဘူးဆိုရင် ရမယ့်ပမာဏလည်း လျော့နည်းသွားပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်ရင်း 厚生年金 ကို ပေးသွင်းခဲ့တဲ့ကာလ ရှိတယ်ဆိုရင်တော့ 国民年金 အပြင် ကိုယ့်ရဲ့ လစာနဲ့ ဘောနပ်စ်အပေါ် မူတည်ပြီး ပင်စင်ကို ပိုပြီး တိုးရနိုင်ပါတယ်။ ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်တဲ့ကာလ ကြာလေလေ၊ အနာဂတ်မှာ ရမယ့် ပင်စင်ပမာဏ များလေလေ ဖြစ်ပါတယ်။
နိုင်ငံပြန်သွားရင် ဘာဖြစ်မလဲ? (脱退一時金 အကြောင်း)
ဒါကတော့ နိုင်ငံခြားသားတွေ အထူးသတိထား သိထားရမယ့် အရေးကြီးဆုံးအချက်ပါ။ "ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်တုန်းက ပင်စင်တွေ အများကြီး ပေးခဲ့ရတာ၊ ကိုယ့်နိုင်ငံ ပြန်သွားရင် ဒီပိုက်ဆံတွေ အလကားဖြစ်သွားမှာလား?" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါ။
တကယ်တော့ ဂျပန်မှာ 脱退一時金 ဆိုတဲ့ စနစ် ရှိပါတယ်။ ဂျပန်မှာ ပင်စင်ပေးသွင်းခဲ့တဲ့ကာလ ၆ လနဲ့အထက် ရှိတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအနေနဲ့ ဂျပန်ကနေ ထွက်ခွာပြီး ၂ နှစ်အတွင်း လျှောက်ထားမယ်ဆိုရင် တစ်လုံးတစ်ခဲတည်း ပြန်ရနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ သတိထားပါ: 脱退一時金 ကို ထုတ်လိုက်ပြီဆိုရင် အဲ့ဒီကာလက "ပင်စင်ရဖို့အတွက် သတ်မှတ်တဲ့ ကာလ" ထဲမှာ ထည့်တွက်လို့ မရတော့ပါဘူး။ အကယ်၍ အနာဂတ်မှာ ဂျပန်ကို ပြန်လာပြီး အလုပ်ဆက်လုပ်ဖို့ အစီအစဉ်ရှိတယ်ဆိုရင်တော့ မထုတ်ဘဲ ဆက်ထားပြီး ပေါင်းထည့်သွားလို့ ရပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အလုပ်အကိုင် အစီအစဉ်နဲ့ ချိန်ဆပြီး ဆုံးဖြတ်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ဂျပန်မှ နေရပ်ပြန်မည့်သူများ သိထားသင့်သည့် Nenkin (脱退一時金) အကြောင်းနှင့် ငွေပြန်ထုတ်ယူနည်း လမ်းညွှန်
အမေးများတဲ့ ပင်စင်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ မေးခွန်း ၃ ခု (Q&A)
Q1: ကုမ္ပဏီက ထွက်ပြီး အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ပင်စင် ဆက်ပေးရမှာလား?
A: ဟုတ်ပါတယ်၊ ဆက်ပေးရပါမယ်။ ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေသရွေ့ 国民年金 ပေးရမယ့် တာဝန်က မပြတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေတာ ဒါမှမဟုတ် ဝင်ငွေနည်းလို့ ပေးဖို့ ခက်ခဲနေတယ်ဆိုရင် မြို့နယ်ရုံး (市役所) မှာ လျှောက်ထားပြီး "ပေးသွင်းမှု လျော့ပေါ့ခြင်း (免除)" သို့မဟုတ် "ပေးသွင်းမှု ဆိုင်းငံ့ခြင်း (猶予)" တို့ကို တောင်းဆိုလို့ ရပါတယ်။ ဘာမှမလုပ်ဘဲ ထားလိုက်ရင် နောက်ပိုင်းမှာ အခွန်ထောင်းတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်လို့ သေချာသွားရောက် တိုင်ပင်ပါ။
Q2: ကိုယ့်နိုင်ငံမှာလည်း ပင်စင်စနစ်ရှိရင် နှစ်ခါပေးရမှာလား?
A: ဂျပန်နိုင်ငံဟာ တချို့နိုင်ငံတွေနဲ့ 社会保障協定 (လူမှုဖူလုံရေး သဘောတူညီချက်) လက်မှတ် ရေးထိုးထားပါတယ်။ ဒီလို သဘောတူညီချက် ရှိတဲ့ နိုင်ငံသားတွေဆိုရင် ပင်စင်ကာလကို ပေါင်းတွက်တာမျိုး ဒါမှမဟုတ် နှစ်ခါပေးရတာမျိုး မဖြစ်အောင် ချိန်ညှိလို့ ရပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံက ဒီအထဲမှာ ပါ/မပါကို 日本年金機構 ရဲ့ ဝဘ်ဆိုက်မှာ စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။
Q3: ဂျပန်ဘာသာစကား မကျွမ်းကျင်လို့ ပင်စင်ရုံးသွားဖို့ ကြောက်နေတယ်။
A: ပင်စင်ရုံး အများစုမှာ အင်္ဂလိပ်စာ၊ တရုတ်စာ စတဲ့ နိုင်ငံခြားဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်တဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ ရှိတဲ့ရက် သတ်မှတ်ထားတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းကနေတစ်ဆင့် စကားပြန် ဝန်ဆောင်မှု ပေးတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် 社労士 ဒါမှမဟုတ် 行政書士 လိုမျိုး ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေကို အကူအညီတောင်းတာ ဒါမှမဟုတ် တိုင်ပင်တာမျိုးလည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်တည်း စိတ်ပူမနေဘဲ ကျွမ်းကျင်သူတွေဆီမှာ အကူအညီ ရယူပါ။
နိဂုံး
ဂျပန်ရဲ့ ပင်စင်စနစ်က အပေါ်ယံကြည့်ရင် ရှုပ်ထွေးပြီး ခက်ခဲသလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေချာ နားလည်ထားမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါဟာ သင့်အနာဂတ်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အာမခံချက်တစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။
အထူးသဖြင့် ဂျပန်မှာ ကြာရှည်လုပ်ကိုင်ပြီး 永住権 လျှောက်ဖို့ စဉ်းစားထားတယ်ဆိုရင် ပင်စင်ကြေး ပေးသွင်းခြင်းက အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သတ်မှတ်ရက်အတိုင်း ပုံမှန် ပေးသွင်းတာက ビザ更新 ဒါမှမဟုတ် 永住権 လျှောက်တဲ့အခါမှာ သင့်အပေါ် ယုံကြည်မှု တိုးစေမှာပါ။
"အခုပေးနေတဲ့ ပင်စင်အခြေအနေ မှန်ရဲ့လား?"၊ "အနာဂတ်မှာ ဘယ်လောက်ရမလဲ?" စသဖြင့် သိချင်တာလေးတွေ ရှိရင်တော့ 社労士 သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်သူတွေဆီမှာ စိတ်ချလက်ချ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြည့်ပါ။
