ဂျပန်မှာ "派遣" (派遣社員) အနေနဲ့ အလုပ်လုပ်ချင်သူများအတွက် "ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ချင်တယ်"၊ "လက်ရှိအလုပ်ကိုထွက်ပြီး 派遣 (派遣社員) အနေနဲ့ စမ်းလုပ်ကြည့်ချင်တယ်" လို့ တွေးမိတဲ့အခါ "နိုင်ငံခြားသားအနေနဲ့ 派遣会社 မှာ မှတ်ပုံတင်ပြီး အလုပ်လုပ်လို့ ရပါ့မလား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမျိုး စိတ်ထဲရောက်လာတတ်ပါတယ်။
အဖြေကို အရင်ပြောရရင် နိုင်ငံခြားသားများလည်း 派遣労働者 (派遣社員) အနေနဲ့ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသားများနှင့်မတူဘဲ နိုင်ငံခြားသားများ 派遣 နဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ အလွန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ "စည်းကမ်းချက်များ" ရှိနေပါတယ်။
ဒီစည်းကမ်းတွေကို ကောင်းကောင်းမသိဘဲ 派遣会社 မှာ မှတ်ပုံတင်ပြီး အလုပ်ရွေးလိုက်မယ်ဆိုရင် အဆိုးဆုံးအနေနဲ့ 在留資格 ကို သက်တမ်းတိုးလို့မရတော့တာ၊ ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့မရတော့တာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
ဒီတစ်ခါတော့ နိုင်ငံခြားသားများ ပြဿနာမဖြစ်ဘဲ တရားဝင် 派遣社員 အနေနဲ့ အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် မဖြစ်မနေ သိထားရမယ့် အချက်တွေကို ကျွမ်းကျင်သူတစ်ယောက်ရဲ့ ရှုထောင့်ကနေ ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ ဘာကြောင့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် "派遣" က ခက်ခဲတာလဲ? သာမန်အလုပ်ပုံစံဖြစ်တဲ့ "正社員" ဒါမှမဟုတ် "契約社員" ဆိုရင်တော့ ကုမ္ပဏီနဲ့ တိုက်ရိုက် အလုပ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုရပါတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ကိုယ့်ရဲ့ ပညာအရည်အချင်း၊ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံနဲ့ ကုမ္ပဏီမှာလုပ်မယ့် အလုပ်အကြောင်းအရာ ကိုက်ညီမှုရှိရင် 在留資格 ရဲ့ စစ်ဆေးမှုက အတော်လေး ချောမွေ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ 派遣 ရဲ့ အခြေအနေက မတူပါဘူး။ 派遣 နဲ့ အလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာ "အလုပ်ရှင် (派遣会社)" နဲ့ "တကယ်အလုပ်လုပ်ရမယ့်နေရာ (派遣先)" က သီးခြားစီ ဖြစ်နေတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒါက အကြီးမားဆုံးသော ထောင်ချောက်ပါပဲ။
出入国在留管理庁 (入管) ရဲ့ စစ်ဆေးမှုမှာဆိုရင် ကိုယ်က "派遣会社" နဲ့ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာ စာချုပ်ချုပ်ထားသလဲဆိုတာတင်မကဘဲ "တကယ်တမ်း အလုပ်ခွင်မှာ ဘာအလုပ်တွေ လုပ်နေသလဲ" ဆိုတာကိုပါ အသေးစိတ် စစ်ဆေးပါတယ်။
၂။ "技術・人文知識・国際業務" ဗီဇာရှိသူများ အထူးသတိထားရန် ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသား အများစုကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ "技術・人文知識・国際業務" ဆိုတဲ့ 在留資格 ဟာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ ဗဟုသုတ ဒါမှမဟုတ် စွမ်းရည်တွေကို အသုံးပြုပြီး အလုပ်လုပ်ဖို့ဆိုတဲ့ အခြေခံပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတာပါ။
入管 က အထူးသဖြင့် "အလုပ်ခွင်မှာလုပ်နေတဲ့ အလုပ်အကြောင်းအရာဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ" ကို တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် စက်ရုံထုတ်လုပ်မှုလိုင်းမှာ လုပ်ရတဲ့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း အလုပ်မျိုးတွေဟာ ဘယ်လောက်ပဲ ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ပါစေ ဥပဒေအရ "ကျွမ်းကျင်မှုလိုအပ်တဲ့ အလုပ်" လို့ မသတ်မှတ်ပါဘူး။ "技術・人文知識・国際業務" ဗီဇာကို ကိုင်ဆောင်ထားလျက်နဲ့ ဒီလိုအလုပ်ခွင်မျိုးမှာ 派遣 အနေနဲ့ အလုပ်လုပ်မယ်ဆိုရင် နောက်တစ်ခါ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အချိန်မှာ "အခုလုပ်နေတဲ့အလုပ်က ကျွမ်းကျင်မှုနည်းတယ်" လို့ အကဲဖြတ်ခံရပြီး ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခွင့် မရတော့တဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။
"派遣会社 က အလုပ်ရှာပေးထားတာပဲ၊ အဆင်ပြေမှာပါ" လို့ ပေါ့ပေါ့ဆဆ မတွေးပါနဲ့။ 派遣会社 ဟာ သင့်ရဲ့ ဗီဇာဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ မဟုတ်လို့ပါ။ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် "အခု အလုပ်ခွင်မှာ လုပ်နေတဲ့အလုပ်က ကိုယ့်ဗီဇာရဲ့ အကျုံးဝင်တဲ့နယ်ပယ်ထဲမှာ ရှိရဲ့လား?" ဆိုတာကို အမြဲ သတိထားရပါမယ်။
၃။ "身分系" ရဲ့ 在留資格 ဆိုရင် စိတ်ချရသလား? တစ်ဖက်မှာတော့ "永住者"၊ "日本人の配偶者等"၊ "永住者の配偶者等"၊ "定住者" စတဲ့ "身分系" ရဲ့ 在留資格 ကို ကိုင်ဆောင်ထားသူများအတွက်ကတော့ အခြေအနေက ကွဲပြားပါတယ်။
သူတို့အတွက်ကတော့ အလုပ်အကြောင်းအရာအပေါ်မှာ ကန့်သတ်ချက် မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် 派遣社員 အနေနဲ့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း အလုပ်မျိုး လုပ်သည်ဖြစ်စေ၊ ဘယ်လိုအလုပ်ခွင်မှာမဆို အလုပ်လုပ်နိုင်ပြီး 在留資格 ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ ပြဿနာ မရှိပါဘူး။ သင်က ဒီဗီဇာတွေကို ကိုင်ဆောင်ထားသူဆိုရင်တော့ အလုပ်ရှာတဲ့အခါ ပိုပြီး လွတ်လပ်မှု ရှိပါလိမ့်မယ်။
၄။ အလုပ်ရှာတဲ့အခါ 派遣会社 ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို စစ်ဆေးပါ တကယ်တော့ သင့်ကိုတင်မကဘဲ 派遣会社 ဘက်ကိုလည်း 入管 က တင်းကျပ်စွာ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးနေတာပါ။ 派遣会社 တွေဟာ ဥပဒေအရ "労働者派遣事業許可" ဆိုတဲ့ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူထားဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။
ခွင့်ပြုချက် မရထားတဲ့ 派遣会社 မှာ အလုပ်လုပ်မိရင်တော့ "不法就労" ကို အားပေးရာရောက်တယ်ဆိုပြီး အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ 派遣会社 ရဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက် စတာတွေမှာ ခွင့်ပြုချက်နံပါတ် (許可番号) တိတိကျကျ ရေးသားထားရဲ့လားဆိုတာကို မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးကြည့်ပါ။
【Q&A】 外国人の派遣労働に関するよくある質問
Q1：လက်ရှိဗီဇာနဲ့ 派遣 ရဲ့ အလုပ်တွေကို လျှောက်ထားလို့ ရပါ့မလား?
A：ကိုယ်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ ဗီဇာရဲ့ "လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ နယ်ပယ်" ပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ "技術・人文知識・国際業務" လိုမျိုး အလုပ်လုပ်ခွင့်ဗီဇာတွေဆိုရင် အလုပ်ခွင်က ကိုယ့်ရဲ့ ကျွမ်းကျင်တဲ့နယ်ပယ်နဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိမရှိက အဓိကပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်မချရင် အလုပ်မဆုံးဖြတ်ခင်မှာ လုပ်ငန်းအကြောင်းအရာက ဗီဇာလိုအပ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီရဲ့လားဆိုတာကို ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
Q2：派遣会社 က "ဗီဇာကိစ္စ မပူပါနဲ့" လို့ ပြောခဲ့ပေမဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတာ မအောင်မြင်ခဲ့ပါဘူး။
A：စိတ်မကောင်းစွာနဲ့ပဲ 派遣会社 ရဲ့ တာဝန်ခံတွေက 入管法 ကို အသေးစိတ် မသိတာမျိုးတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ စစ်ဆေးမှုကို တာဝန်ယူရမှာက သင်ကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ "在留資格認定証明書" ဒါမှမဟုတ် "就労資格証明書" လျှောက်ထားမှု အကြောင်းအရာတွေကို 派遣会社 ဆီပဲ အကုန်ပုံမအပ်ဘဲ ကိုယ်တိုင် သေချာစစ်ဆေးပါ။
Q3：派遣先 ကို ကြားထဲမှာ ပြောင်းချင်ရင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ လိုအပ်ပါသလား?
A：派遣元 (派遣会社) ကို ပြောင်းတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အလုပ်လုပ်ပုံစံ ပြောင်းလဲတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မဖြစ်မနေ 出入国在留管理庁 ဆီကို "所属機関に関する届出" လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဗီဇာသက်တမ်းတိုး စစ်ဆေးမှုအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
အနှစ်ချုပ် နိုင်ငံခြားသားတွေ 派遣 အနေနဲ့ အလုပ်လုပ်တာ မဖြစ်နိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်လူမျိုးတွေရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံနဲ့ ယှဉ်ရင် သတိထားရမယ့် ဥပဒေဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်တွေ များပြားတယ်ဆိုတာကတော့ အမှန်ပါပဲ။
"အခုလုပ်နေတဲ့အလုပ်က ဗီဇာနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိရဲ့လားဆိုတာ စိုးရိမ်တယ်"၊ "အနာဂတ်မှာ 永住者 ဖြစ်လာဖို့ ရည်မှန်းထားတဲ့အတွက် အခုလို အလုပ်လုပ်နေတာ ဟုတ်ပါ့မလား" လို့ တွေးနေသူများရှိရင် 出入国在留管理庁 က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ကြည့်ရှုဖို့ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်ုပ်တို့ ရုံးခန်းကို အကြံဉာဏ်တောင်းဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။
