行政書士 က အသေအချာရှင်းပြပေးမယ့် နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းခန့်အပ်တဲ့အခါ အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書 က ဘာကြောင့်အရေးကြီးတာလဲ။ ဘယ်လိုရေးရမလဲ။ ပြီးတော့ 在留資格 လျှောက်ထားရာမှာ သတိပြုရမယ့် အဓိကအချက်များ

ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း လုပ်သားပြတ်လပ်မှုတွေကြောင့် အရည်အချင်းရှိတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းတွေကို ခန့်အပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေဟာ သိသိသာသာ တိုးပွားလာနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် လက်ခံမယ့် ကုမ္ပဏီတွေအတွက် အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲကတော့ "雇用契約 လုပ်ငန်းစဉ်များ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

"ဂျပန်လိုရေးထားတဲ့ 雇用契約書 တစ်ခုတည်းနဲ့ လက်မှတ်ထိုးခိုင်းရင် ရော အဆင်ပြေရဲ့လား။" "အင်္ဂလိပ်လို ရေးမယ့် 雇用契約書 ထဲမှာ ဘာတွေကို ဘယ်လို ထည့်သွင်းရေးသားရမလဲ။" "出入国在留管理庁（入管） ကို ဗီဇာ (在留資格) လျှောက်ထားတဲ့အခါ ဘာတွေကို စစ်ဆေးတာလဲ။"

ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 (ဗီဇာ) လျှောက်ထားခြင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် 行政書士 က နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းခန့်အပ်တဲ့အခါ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ "အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書" ရဲ့ အရေးကြီးပုံ၊ ရေးသားနည်း အသေးစိတ်နဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း ပြဿနာမဖြစ်အောင် သတိပြုရမယ့်အချက်တွေကို ဥပဒေအသုံးအနှုန်း ခက်ခဲခက်ဆစ်တွေ မပါဘဲ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာလေးတွေနဲ့တကွ သေချာရှင်းပြပေးသွားမှာမို့လို့ အဆုံးထိ ဖတ်ရှုပေးဖို့ တိုက်တွန်းပါရစေ။

1. နိုင်ငံခြားသားခန့်အပ်ရာမှာ "အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書" က ဘာကြောင့် လိုအပ်တာလဲ။

အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 労働法 အရ စာချုပ်ကို နိုင်ငံခြားဘာသာစကားနဲ့ မဖြစ်မနေ ရေးရမယ်ဆိုတဲ့ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်မရှိပါဘူး။ ဂျပန်လို ရေးထားတဲ့ စာချုပ်ဖြစ်ပါစေဦးတော့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် သဘောတူညီပြီး လက်မှတ်ရေးထိုးထားရင် ဥပဒေအရ အတည်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်မှာတော့ "နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းကိုယ်တိုင် သေသေချာချာ နားလည်နိုင်တဲ့ ဘာသာစကား" နဲ့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုဖို့က လုံးဝကို လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အဓိက အကြောင်းရင်း ၂ ချက်ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

① "မသိခဲ့လို့ပါ" ဆိုတဲ့ အလုပ်သမားရေးရာ ပြဿနာတွေကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်

ဂျပန်စာ မကျွမ်းကျင်သေးတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းကို ဂျပန်လိုပဲ ရေးထားတဲ့ စာချုပ်မှာ လက်မှတ်ထိုးခိုင်းလိုက်ရင် နောက်ပိုင်းမှာ "လစာတွက်ချက်ပုံက ငါထင်ထားတာနဲ့ မတူဘူး"၊ "အချိန်ပိုကြေး (Overtime) က လစာထဲ ပေါင်းပြီးသားဆိုတာ မသိခဲ့ဘူး"၊ "နားရက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လွဲမှားနားလည်ခဲ့တယ်" စတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် နားလည်မှု လွဲမှားတာမျိုး မရှိစေဖို့ ဘုံဘာသာစကားဖြစ်တဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (သို့မဟုတ် ကာယကံရှင်ရဲ့ မိခင်ဘာသာစကား) နဲ့ စာချုပ်စာတမ်း ပြင်ဆင်ထားဖို့ တိုက်တွန်းရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

② 出入国在留管理庁（入管） သို့ ဗီဇာလျှောက်ထားရာမှာ ပိုမိုအဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်

နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်က ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက် 在留資格 (ဥပမာ「技術・人文知識・国際業務」စသည်) ကို လျှောက်ထားတဲ့အခါ 入管 ဘက်ကနေ "သတ်မှတ်ထားတဲ့ သင့်လျော်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေတွေနဲ့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ" ဆိုတာကို သက်သေပြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 入管法 နဲ့ 法務省 ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေမှာလည်း ဝန်ထမ်းအဖြစ် ခန့်အပ်မယ့် နိုင်ငံခြားသားကို လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေတွေ ရှင်းလင်းစွာ အသိပေးဖို့ တင်းကျပ်စွာ တောင်းဆိုထားတာကြောင့် ဝန်ထမ်းကိုယ်တိုင် နားလည်နိုင်တဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ ရေးထားတဲ့ 雇用契約書 သို့မဟုတ် 労働条件通知書 ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဗီဇာစစ်ဆေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွေ ပိုမိုချောမွေ့ မြန်ဆန်စေပါတယ်။

2. အစိုးရဌာနတွေရဲ့ အချက်အလက်အရ သိရှိနိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေ ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြရန် ကာယကံရှင် ဥပဒေအလုပ်စု

ဒီနေရာမှာ အစိုးရနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနဆိုင်ရာတွေက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ အချက်အလက်တွေကို တစ်ချက်လောက် စစ်ဆေးကြည့်ရအောင်။

厚生労働省 နဲ့ 出入国在留管理庁（入管） က နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားတွေအတွက် သင့်လျော်ကောင်းမွန်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်စေဖို့အတွက် 「外国人労働者の雇用管理の改善等に関して事業主が適切に対処するための指針」 ကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

【တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသည့် အရေးကြီးအချက်များ】

• လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခြင်း (အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေ အပိုဒ် ၁၅) - လစာ၊ အလုပ်ချိန်၊ အလုပ်လုပ်ရမည့်နေရာ စတဲ့ အဓိကကျတဲ့ အချက်အလက်တွေကို အလုပ်ခန့်စာချုပ်ချုပ်ဆိုစဉ်မှာ "စာရွက်စာတမ်းဖြင့်" ပေးအပ်ရပါမယ်။ ဒါဟာ ဂျပန်လူမျိုးဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံခြားသားဖြစ်စေ ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ တန်းတူလိုက်နာရမယ့် တာဝန်ဖြစ်ပါတယ်။

• နားလည်နိုင်သော ဘာသာစကားဖြင့် ပြသခြင်း (厚生労働省 လမ်းညွှန်ချက်) - 厚生労働省 ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်မှာ နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းကို လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေတွေ အသိပေးတဲ့အခါ "အဆိုပါ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမား နားလည်နိုင်မည့် ဘာသာစကားကို အသုံးပြုခြင်းစသဖြင့် အလေးထားဆောင်ရွက်ရန်" လို့ ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

• 入管 စစ်ဆေးမှုတွင် အဓိကကြည့်ရှုမည့်အချက်များ (出入国在留管理庁) - 在留資格 ခွင့်ပြုပေးရန် သတ်မှတ်ချက်အဖြစ် "ဂျပန်လူမျိုးများနှင့် တန်းတူ သို့မဟုတ် ထို့ထက်မနည်းသော လုပ်ခလစာ ရရှိခြင်း ရှိ၊ မရှိ" နဲ့ "အလုပ်သမားရေးရာ ဥပဒေများကို လိုက်နာခြင်း ရှိ၊ မရှိ" တို့ကို တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးပါတယ်။ စာချုပ်ပါ အကြောင်းအရာတွေမှာ လိုအပ်ချက်တွေရှိနေရင် သို့မဟုတ် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုရှိနေရင် ဗီဇာ ခွင့်ပြုမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

(ကိုးကားချက် - 厚生労働省 「外国人労働者の雇用管理の改善等に関して事業主が適切に対処するための指針」、出入国在留管理庁 「在留資格変更許可申請・在留資格認定証明书交付申请の審査基準」)

3. တိုက်ရိုက်အသုံးပြုနိုင်တဲ့ အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書 ရဲ့ ပုံစံနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ

လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်မှာ အသုံးပြုနေတဲ့ အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書 က ဘယ်လိုပုံစံမျိုး ရှိသလဲဆိုတာကို ကုမ္ပဏီတစ်ခုနဲ့ နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ရဲ့ ဥပမာအခြေအနေကို သုံးပြီး နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးပါမယ်။

【ဥပမာ အခြေအနေ သတ်မှတ်ချက်】

• ကုမ္ပဏီအမည် - Global Tech Solutions 株式会社 (Minato-ku, Tokyo)

• ဝန်ထမ်းအမည် - Mr. Michael Smith (အမေရိကန်နိုင်ငံသား - IT Engineer)

• လုပ်ငန်းတာဝန် - စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး (System Development) နှင့် ပြည်ပကလိုင်းရင့်များအား ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်း

ပုံမှန်အားဖြင့် အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書 ကို A4 စာရွက် ၂ ရွက်ကနေ ၃ ရွက်ဝန်းကျင်လောက်နဲ့ အနှစ်ချုပ် ရေးသားလေ့ရှိပါတယ်။ အဓိကကျတဲ့ အပိုဒ်ခွဲတွေနဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ကြည့်ရအောင်။

စာချုပ်ပါ အကြောင်းအရာများ၏ ခြုံငုံပုံစံ

အင်္ဂလိပ်လိုချုပ်ဆိုတဲ့ စာချုပ်တွေမှာ အကြောင်းအရာ တစ်ခုချင်းစီကို "Article (အပိုဒ်)" အလိုက် ခွဲခြားသတ်မှတ်လေ့ ရှိပါတယ်။

Article 1: လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေ အခြေခံအချက်များ (Working Conditions)

ဒီနေရာမှာ အလုပ်လုပ်ရမယ့်နေရာ၊ တိကျတဲ့ အလုပ်အကိုင်အမျိုးအစားနဲ့ အလုပ်ချိန်တို့ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပါတယ်။

• လုပ်ငန်းတာဝန် (Content of service) - "စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းနှင့် ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်သော လုပ်ငန်းများ" စသဖြင့် မိမိရရှိထားတဲ့ ဗီဇာအမျိုးအစား (技術・人文知識・国際業務 စသည်) ရဲ့ ဘောင်အတွင်း ဝင်ဆံ့မယ့် အကြောင်းအရာကို တိတိကျကျ ရေးသားရပါမယ်။

• အလုပ်လုပ်ရမည့်နေရာ (Workplace) - လက်တွေ့ ရုံးတက်ရမယ့် ရုံးလိပ်စာကို ရေးသားပါတယ်။ အိမ်ကနေ အလုပ်လုပ်ခြင်း (Remote work) ကိုပါ တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုမှာဆိုရင် အဲဒီအကြောင်းကိုပါ တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြပေးတာက ပိုပြီးသေချာပါတယ်။

• အလုပ်ချိန်နှင့် နားချိန် (Work hours / Break) - ဥပမာအားဖြင့် "နံနက် ၉ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ (နားချိန် ၁ နာရီ၊ အမှန်တကယ် အလုပ်လုပ်ချိန် ၈ နာရီ)" ဆိုပြီး ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပါတယ်။ လုပ်ငန်း လိုအပ်ချက်အရ အချိန်ပို (အိုဗာတိုင်) ဆင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ထည့်သွင်းရေးသားပါတယ်။

• နားရက်များ (Holidays) - စနေ၊ တနင်္ဂနွေ၊ အစိုးရရုံးပိတ်ရက်၊ နှစ်သစ်ကူးပိတ်ရက် စတဲ့ ကုမ္ပဏီက သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပိတ်ရက်တွေကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပါတယ်။

Article 2: လစာနှင့် ခံစားခွင့်များ (Wages)

ငွေကြေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အချက်တွေက ပြဿနာအဖြစ်အများဆုံးမို့လို့ အသေးစိတ်ကျကျ ရေးသားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

• အခြေခံလစာ (Monthly basic salary) - ဥပမာ "လစာ ၄၅၀,၀၀၀ ယန်း (သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ပိုဆင်းခ 〇 နာရီစာ အပါအဝင်)" စသဖြင့် ဂျပန်ယန်းငွေနဲ့ တိတိကျကျ ရေးသားပါတယ်။

• အချိန်ပိုကြေးနှုန်းထား (Extra wages) - အချိန်ပိုအလုပ်ဆင်းခြင်း (Overwork)၊ ညဆင်းအလုပ်လုပ်ခြင်း (Late-night labor)၊ ပိတ်ရက်အလုပ်ဆင်းခြင်း (Holiday labor) တွေရှိခဲ့ရင် ပေးရမယ့် ထပ်ဆောင်းတွက်ချက်မှုနှုန်းထား (ဂျပန်နိုင်ငံ အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေအရ ၂၅% မှ ၃၅% ထက်မနည်းသော နှုန်းထား) ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပါတယ်။

• ခရီးစရိတ်နှင့် အခြားခံစားခွင့်များ (Transportation fee / Others) - အလုပ်လာ၊ အလုပ်ပြန်အတွက် ကုန်ကျတဲ့ ခရီးစရိတ်အမှန်ကို ကုမ္ပဏီက အပြည့်အဝပေးမှာလား၊ သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ချက် (Limit) ရှိသလားဆိုတာကို ရေးသားပါတယ်။

• လစာတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် ဘောနပ်စ် (Revision of wages / Bonus) - လစာတိုးမြှင့်ခြင်းကို တစ်နှစ်လျှင် ၁ ကြိမ် လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် မူတည်ပြီး စဉ်းစားပေးမည့်အကြောင်းနဲ့ ဘောနပ်စ် (Bonus) ကို ကုမ္ပဏီရဲ့ အကျိုးအမြတ်ရရှိမှုနဲ့ ဝန်ထမ်းရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် အကဲဖြတ်ချက်အပေါ် မူတည်ပြီး ပေး၊ မပေး ဆုံးဖြတ်မယ့်အကြောင်းကို ရေးသားပါတယ်။

Article 3: လုပ်ငန်းခွင် စည်းကမ်းချက်များ (Service regulations)

နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ လိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်းချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ "ကုမ္ပဏီရဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကို လိုက်နာရန်"၊ "တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အပြန်အလှန် လေးစားသမှုရှိပြီး ရိုးသားစွာ အလုပ်လုပ်ရန်"၊ "ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ရန်" စတာတွေကို နားလည်လွယ်တဲ့ အင်္ဂလိပ်စာလုံးတွေနဲ့ သတ်မှတ်ဖော်ပြပါတယ်။

Article 4: လျှို့ဝှက်ချက် ထိန်းသိမ်းခြင်း တာဝန် (Duty of confidentiality)

ကုမ္ပဏီရဲ့ သုံးစွဲသူ အချက်အလက်တွေနဲ့ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို အလုပ်လုပ်နေစဉ် ကာလအတွင်းမှာသာမက အလုပ်ထွက်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာပါ ပြင်ပတတိယလူထံ လုံးဝ ပေါက်ကြားခြင်းမရှိစေရဘူးဆိုတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ကတိကဝတ် ဖြစ်ပါတယ်။

Article 5: အစမ်းခန့် ကာလ (Probationary employment period)

ဂျပန်ကုမ္ပဏီ အတော်များများ အလုပ်စဝင်ခါစမှာ သတ်မှတ်လေ့ရှိတဲ့ "အစမ်းခန့် ကာလ" နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အပိုဒ် ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ၃ လမှ ၆ လအထိ သတ်မှတ်လေ့ ရှိပါတယ်။ ဒီကာလအတွင်း အလုပ်အမူအရာ အလွန်အမင်း ဆိုးရွားခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ရေးရာဇဝင် အချက်အလက် အလိမ်အညာများ တွေ့ရှိရပါက စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

Article 6: အလုပ်ထွက်ခြင်းနှင့် အလုပ်မှရပ်စဲခြင်း (Resignation / Dismissal)

• မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် အလုပ်ထွက်ခြင်း - ဝန်ထမ်းကိုယ်တိုင် အလုပ်ထွက်ချင်တဲ့အခါ "အနည်းဆုံး ၃ ပတ် (သို့မဟုတ် ၁ လ) ကြိုတင်ပြီး စာရွက်စာတမ်းဖြင့် အကြောင်းကြားရမည်" ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို သတ်မှတ်ပါတယ်။

• အလုပ်မှ ရပ်စဲခြင်း (အလုပ်ထုတ်ခြင်း) - မတော်တဆ စိတ္တဇ သို့မဟုတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါဝေဒနာကြောင့် လုပ်ငန်းတာဝန်ကို ဆက်လက် မထမ်းဆောင်နိုင်တော့တဲ့အခါမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီရဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေကို အကြိမ်ကြိမ် ချိုးဖောက်ပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲလိုစိတ် မရှိတဲ့အခါမျိုး စတဲ့ ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကြောင့် ကုမ္ပဏီဘက်ကနေ စာချုပ်ရပ်စဲရမယ့် အခြေအနေတွေကို ရေးသားဖော်ပြပါတယ်။

နောက်ဆုံးမှာတော့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုမှု အောင်မြင်ကြောင်း သက်သေအဖြစ် စာချုပ်ချုပ်ဆိုသည့်ရက်စွဲ (Date)၊ ကုမ္ပဏီအမည်နှင့် ကိုယ်စားလှယ်လက်မှတ်၊ ဝန်ထမ်းကိုယ်တိုင်ရဲ့ လက်မှတ် (Signature) တို့ကို ထည့်သွင်းပြီး တူညီတဲ့စာချုပ် ၂ စောင် ပြင်ဆင်ကာ တစ်ယောက်တစ်စောင်စီ သိမ်းဆည်းထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

4. ပညာရှင်များပေးတဲ့ အကြံပြုချက်! နိုင်ငံခြားသားခန့်အပ်ရာမှာ မလွဲချော်စေဖို့ သတိပြုရမယ့် လက်တွေ့အချက်များ

အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書 ကို ပြင်ဆင်တဲ့အခါမှာရော၊ 入管 ကို ဗီဇာလျှောက်ထားတဲ့အခါမှာပါ 行政書士 ရဲ့ အမြင်ကနေ အထူးသတိပြုရမယ့် အချက် ၃ ချက်ကို အနှစ်ချုပ် တင်ပြပေးပါမယ်။

① ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 労働法 ကို အဓိက ဦးစားပေးရပါမယ်

အင်္ဂလိပ်လို ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းမွန်တဲ့ စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုထားပါစေဦးတော့၊ အဲဒီအကြောင်းအရာက ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေကို ချိုးဖောက်နေမယ်ဆိုရင် အဲဒီအပိုဒ်ခွဲဟာ အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ "အချိန်ပိုကြေး လုံးဝ မပေးပါ"၊ "လစာပါ အားလပ်ရက် (Paid leave) ခွင့်မပြုပါ" စတဲ့ ရေးသားချက်မျိုးတွေက လုံးဝ ဥပဒေနဲ့ မညီပါဘူး။ အင်္ဂလိပ်လို ရေးမယ့် 雇用契約書 ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အလုပ်သမားရေးရာ ဥပဒေတွေနဲ့ ရာနှုန်းပြည့် ကိုက်ညီမှု ရှိရပါမယ်။

② ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေ (就業規則) ကိုပါ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် တွဲဖက်ပြင်ဆင်ထားတာ အကောင်းဆုံးပါပဲ

စာချုပ်ထဲမှာ သေးမွှားတဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေ အကုန်လုံးကို ထည့်ရေးဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ စာချုပ်ထဲမှာ "အသေးစိတ်ကို ကုမ္ပဏီရဲ့ 就業規則 (Service regulations) အတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည်" လို့ ရေးသားထားတာက ယေဘုယျ ထုံးစံဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရေးကြီးတဲ့ 就業規則 က ဂျပန်လိုပဲ ရှိနေမယ်ဆိုရင် နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ စည်းကမ်းတွေကို နားလည်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကကျတဲ့ အပိုင်းတွေကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်ထားပြီး အချိန်မရွေး ဖတ်ရှုနိုင်အောင် ပြင်ဆင်ပေးထားခြင်းဖြင့် ကုမ္ပဏီရဲ့ စည်းကမ်းကို ပိုမို လိုက်နာစောင့်ထိန်းလာစေနိုင်ပါတယ်။

③ 入管 သို့ တင်ပြမည့် စာရွက်စာတမ်းများ အပြန်အလှန် ကိုက်ညီမှုရှိရပါမယ်

在留資格 (ဗီဇာ) လျှောက်ထားတဲ့အခါ ဒီ 雇用契約書 ရဲ့ မိတ္တူ သို့မဟုတ် 労働条件通知書 ကို တင်ပြရပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ "ကုမ္ပဏီဘက်က ရေးသားထားတဲ့ 採用理由書 အကြောင်းအရာ"၊ "ဝန်ထမ်းကိုယ်တိုင်ရဲ့ တက္ကသိုလ်မေဂျာ၊ အလုပ်အကိုင် ရာဇဝင်" နဲ့ စာချုပ်ထဲမှာ ရေးထားတဲ့ "လုပ်ငန်းတာဝန်" တွေဟာ အပြန်အလှန် တစ်ထေရာတည်း ကိုက်ညီနေဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီနေရာတွေမှာ လွဲချော်မှုတွေ ရှိနေရင် 入管 ဘက်ကနေ "မသင်္ကာဖွယ်ရာ လျှောက်ထားမှု" လို့ သတ်မှတ်ပြီး ထပ်ဆောင်း စာရွက်စာတမ်းတွေ တောင်းခံတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် အဆိုးဆုံးအနေနဲ့ ဗီဇာမကျတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်ခြေ မြင့်မားပါတယ်။

5. ဒါလေး သိချင်နေတာ! နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ခြင်းဆိုင်ရာ အမေးအဖြေများ (Q&A)

ကုမ္ပဏီရဲ့ ဝန်ထမ်းခေါ်ယူရေး တာဝန်ခံတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းတွေဆီကနေ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတွေကို Q&A ပုံစံနဲ့ စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

Q1. ဂျပန်လို ရေးထားတဲ့ စာချုပ်နဲ့ အင်္ဂလိပ်လို ရေးထားတဲ့ စာချုပ်ကြားထဲမှာ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် လွဲမှားမှုတွေ ရှိခဲ့ရင် ဘယ်ဟာကို ဦးစားပေးမှာလဲ။

A1. ယေဘုယျအားဖြင့် "ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော ဗားရှင်းကို မူရင်း (ဦးစားပေး) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်" ဆိုတဲ့ အချက်ကို စာချုပ်ထဲမှာ ကြိုတင်ထည့်သွင်း ရေးသားထားခြင်းဖြင့် အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ကြိုတင် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာသာပြန်ဆိုချက်ရဲ့ နယူးအန့်စ် (Nuance) ကွဲပြားမှုကြောင့် အထင်အမြင် လွဲမှားတာမျိုး မဖြစ်စေဖို့ အင်္ဂလိပ်လို ရေးထားတဲ့ စာချုပ်ရဲ့ အဆုံးသတ်ပိုင်းမှာ "ဤစာချုပ်ကို ဂျပန်ဘာသာနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ထားသော်လည်း အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ကွဲလွဲမှုရှိပါက ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် ဖော်ပြချက်ကိုသာ ဦးစားပေးမည် (In case of any discrepancy, the Japanese text shall prevail.)" ဆိုတဲ့ စာသားတစ်ကြောင်းကို ထည့်သွင်းထားတာက လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်ရဲ့ အခြေခံကျတဲ့ နည်းလမ်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှသာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအပေါ် အခြေခံပြီး တိကျတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Q2. အစမ်းခန့် ကာလ (Probation period) ထဲမှာဆိုရင် ဘယ်အချိန်ဖြစ်ဖြစ် လွယ်လွယ်ကူကူ အလုပ်ထုတ်လို့ရတယ်ဆိုတာ အမှန်ပဲလား။

A2. မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါက အကြီးမားဆုံး အထင်မှား အမြင်မှား ဖြစ်ပါတယ်။ အစမ်းခန့် ကာလအတွင်းမှာပဲ ဖြစ်ပါစေဦးတော့ တရားဝင်ပြီး ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် မရှိဘဲ ကုမ္ပဏီဘက်ကနေ တစ်ဖက်သတ် အလုပ်ထုတ်ဖို့ဆိုတာ ဂျပန်ဥပဒေအရ အလွန်ခက်ခဲပါတယ်။ အလုပ်သမားစံနှုန်းဥပဒေအရ အစမ်းခန့် ကာလဖြစ်နေလင့်ကစား အလုပ်ခန့်ထားတာ ၁၄ ရက်ထက် ကျော်လွန်နေပြီဆိုရင် ပုံမှန်အလုပ်ထုတ်သလိုမျိုးပဲ ရက်ပေါင်း ၃၀ ကြိုတင် အကြောင်းကြားခြင်း သို့မဟုတ် အလုပ်ထုတ်ခြင်း ကြိုတင်အကြောင်းကြားစာ သက်ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ကြေး (လစာ) ပေးချေဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် "ဘာမှန်းမသိပေမဲ့ အလုပ်နဲ့ မကိုက်ညီဘူး ထင်လို့" ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးခံစားချက်သက်သက်နဲ့ အလုပ်ထုတ်ခွင့် မရှိပါဘူး။ အရည်အချင်း မပြည့်မီကြောင်း သက်သေပြနိုင်မယ့် အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီဘက်က ညွှန်ကြားပြသ သင်ကြားပေးခဲ့သော်လည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု မရှိခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်း အထောက်အထားတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ လွယ်လွယ်ကူကူ အလုပ်ထုတ်လိုက်ခြင်းက ပြင်းထန်တဲ့ အလုပ်သမားရေးရာ အငြင်းပွားမှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တာမို့လို့ မလုပ်ဆောင်ခင်မှာ 社労士 စတဲ့ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ သေချာတိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

Q3. 在留資格 (ဗီဇာ) လျှောက်ထားမှုက မတော်တဆ "မအောင်မြင် (မကျခဲ့)" ရင် ဒီ 雇用契約 က ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲ။

A3. ဗီဇာ မကျခဲ့တဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ စာချုပ်က အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်သွားစေဖို့အတွက် စာချုပ်ထဲမှာ 「停止条件」 သို့မဟုတ် 「解除条件」 ကို ကြိုတင် ထည့်သွင်းထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်က ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက် ဥပဒေအရ အတည်ဖြစ်တဲ့ 在留資格 က မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။ အကယ်၍ ဗီဇာမကျခဲ့ဘဲ စာချုပ်က အတည်ဖြစ်နေဦးမယ်ဆိုရင် ကုမ္ပဏီဘက်ကနေ "အလုပ်မလုပ်နိုင်တဲ့ ဝန်ထမ်းကို လစာပေးဆောင်ရန် တာဝန်ရှိနေခြင်း" ဆိုတဲ့ အဆိုးရွားဆုံး အခြေအနေမျိုး ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် "ဤစာချုပ်သည် ဝန်ထမ်းက ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရထံမှ တရားဝင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်သော 在留資格 ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီး ၎င်းကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည့် အခြေအနေပေါ်တွင်သာ အတည်ဖြစ်မည်" ဆိုတဲ့ အပိုဒ်ခွဲ (ဗီဇာမကျပါက အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်စေမည့် အပိုဒ်ခွဲ) ကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းထားပါ။

6. အနှစ်ချုပ် - သေချာစိတ်ချရတဲ့ နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းခန့်အပ်ခြင်းဟာ မှန်ကန်တဲ့ စာချုပ်နဲ့ ဗီဇာလျှောက်ထားခြင်းကနေ စတင်ပါတယ်

နိုင်ငံခြားသားတွေကို ခန့်အပ်တာဟာ ကုမ္ပဏီအတွက် စွမ်းအင်သစ်တွေ ရရှိစေမယ့် အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဘာသာစကား မတူညီတဲ့ လက်တွဲဖော်တွေကို ဖိတ်ခေါ်တာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ခန့်အပ်ခြင်းရဲ့ အစပြုမှတ်ဖြစ်တဲ့ "雇用契約書" ပြင်ဆင်ခြင်းကို အထူးဂရုစိုက် ဆောင်ရွက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိမိကိုယ်ပိုင် အတွေးအမြင်သက်သက်နဲ့ အင်တာနက်ပေါ်က ပုံစံခွက် (Template) တွေကို အလွယ်တကူ ယူသုံးတာမျိုး၊ သို့မဟုတ် 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးမှု စံနှုန်းတွေကို လျစ်လျူရှုပြီး စာချုပ်ချုပ်ဆိုတာမျိုးတွေ လုပ်မိရင် ဗီဇာမကျရုံတင်မကဘဲ အနာဂတ်မှာ ကြီးမားတဲ့ အလုပ်သမားရေးရာ ပြဿနာတွေကို ရင်ဆိုင်ရပါလိမ့်မယ်။

• မိမိတို့ ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေတွေက ဂျပန်ဥပဒေနဲ့ ကိုက်ညီမှု ရှိ၊ မရှိ စိုးရိမ်နေပါသလား

• အင်္ဂလိပ်လို 雇用契約書 နဲ့ 就業規則 တွေကို မှန်မှန်ကန်ကန် ပြင်ဆင်လိုပါသလား

• 入管 သို့ ဗီဇာလျှောက်ထားခြင်းကို ပထမအကြိမ်မှာတင် သေချာပေါက် အောင်မြင်ချင်ပါသလား

ဒီလိုမျိုး အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ဝန်ထမ်းခေါ်ယူရေး တာဝန်ခံများအနေဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 နှင့် ဗီဇာဆိုင်ရာ အထူးပြု 行政書士 ထံသို့ အချိန်မရွေး လွတ်လပ်စွာ လာရောက်တိုင်ပင် ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ သင်တို့ရဲ့ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် ဥပဒေရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူအနေနဲ့ အပြည့်အဝ ပံ့ပိုးကူညီပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဝန်ဆောင်မှုများ