Chào các bạn. Tôi là 行政書士 chuyên tư vấn và hỗ trợ các thủ tục về tư cách lưu trú (VISA) tại Nhật Bản.
Một trong những vấn đề mà tôi thường xuyên nhận được từ các bạn người Việt đang làm việc tại Nhật chính là: "Làm sao để bảo lãnh vợ/chồng hoặc con cái sang sống cùng?". Việc gia đình được đoàn tụ, ở bên cạnh nhau không chỉ giúp chúng ta yên tâm làm việc mà còn là nguồn động lực tinh thần rất lớn, đúng không các bạn?
Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể bảo lãnh được người thân một cách dễ dàng. Ngoài ra, sau khi sang Nhật, việc đi làm thêm của gia đình cũng có những quy định rất khắt khe.
Hôm nay, tôi sẽ giải thích chi tiết về VISA 「家族滞在」 một cách đơn giản nhất, giúp các bạn nắm rõ quy định mà không cần quá lo lắng về các thuật ngữ pháp lý phức tạp.
1. Đối tượng nào có thể xin VISA 「家族滞在」?
Điều quan trọng đầu tiên bạn cần lưu ý là: Không phải cứ là "người thân" thì đều có thể bảo lãnh sang theo diện này.
Dù tên gọi là 「家族滞在」 (Đoàn tụ gia đình), nhưng thực tế chỉ áp dụng cho 2 trường hợp sau:
-
Vợ hoặc chồng (đã kết hôn hợp pháp).
-
Con cái (bao gồm con ruột, con nuôi hoặc con ngoài giá thú đã được thừa nhận).
Lưu ý quan trọng: Không bảo lãnh được bố mẹ hay anh chị em Rất tiếc, theo luật hiện tại của Nhật Bản, bạn không thể dùng VISA 「家族滞在」 để bảo lãnh bố mẹ hoặc anh chị em sang sống cùng. Nhiều bạn có mong muốn đón bố mẹ già sang để phụng dưỡng, nhưng quy định của 入管 hiện nay chưa cho phép điều này.
Về trường hợp con cái, dù luật không ghi rõ giới hạn độ tuổi, nhưng điều kiện tiên quyết là người con đó phải "đang được bố mẹ nuôi dưỡng" (phụ thuộc về kinh tế). Nếu con đã trưởng thành và có thể tự lập, việc xét duyệt sẽ cực kỳ khó khăn. Xu hướng gần đây của 入管 là rất khó cấp VISA cho con cái đã quá tuổi tốt nghiệp trung học phổ thông.
2. Điều kiện bắt buộc để bảo lãnh gia đình
Để đưa được người thân sang, bạn (người bảo lãnh) phải chứng minh được mình đủ năng lực kinh tế để nuôi sống gia đình tại Nhật:
-
Có thu nhập ổn định: Mức lương hàng tháng của bạn phải đủ để chi trả cho cuộc sống của bản thân và gia đình.
-
Đóng thuế đầy đủ: Nếu bạn nợ 住民税 hoặc các loại thuế khác, hồ sơ bảo lãnh gia đình sẽ rất dễ bị từ chối.
3. Quy định về việc đi làm thêm của gia đình
Việc gia đình muốn đi làm thêm để hỗ trợ kinh tế là nhu cầu hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, các bạn cần nhớ rằng 「家族滞在」 vốn dĩ không phải là VISA để đi làm.
Để được đi làm thêm, người thân của bạn bắt buộc phải xin 「資格外活動許可」.
Quy tắc "28 giờ một tuần" – Tuyệt đối không được vi phạm Khi đã có giấy phép này, người thân có thể đi làm thêm, nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt giới hạn 28 giờ/tuần:
-
Tính cả thời gian làm thêm giờ (tăng ca), tổng cộng không được quá 28 tiếng.
-
Nếu làm nhiều công việc cùng lúc, tổng thời gian của tất cả các việc cộng lại phải dưới 28 tiếng.
-
Quy định này áp dụng cho bất kỳ thời điểm nào, dù tính từ thứ Hai hay bất kỳ ngày nào trong tuần.
Chuyện gì sẽ xảy ra nếu vi phạm? Nhiều người nghĩ rằng "làm thêm một chút chắc không sao", nhưng thực tế hiện nay rất nghiêm ngặt. Thông qua hệ thống マイナンバー và 課税証明書, 入管 có thể nắm bắt chính xác mức thu nhập và thời gian làm việc của từng người.
Nếu bị phát hiện làm quá giờ (overwork), gia đình bạn không những không thể gia hạn VISA mà còn có nguy cơ bị trục xuất về nước. Thậm chí, việc này còn ảnh hưởng xấu đến kết quả gia hạn VISA của chính bản thân bạn. Vì vậy, hãy tuyệt đối tuân thủ quy định này.
4. Trường hợp đặc biệt: Vợ/chồng của 「高度専門職」
Nếu bạn đang sở hữu VISA 「高度専門職」, vợ hoặc chồng của bạn có thể được cấp một loại VISA khác gọi là 「特定活動」.
Trong trường hợp này, vợ/chồng bạn có thể làm việc toàn thời gian (Full-time) mà không bị giới hạn 28 giờ/tuần. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào quy mô công ty và các điều kiện làm việc cụ thể nên vẫn cần được kiểm tra kỹ lưỡng.
5. Cơ chế về thời hạn VISA
Có một thay đổi gần đây từ 入管 mà bạn nên biết: Thời hạn VISA của người thân thường sẽ khớp với thời hạn VISA của người bảo lãnh.
Ví dụ: Nếu VISA của bạn còn lại 2 năm 5 tháng, thì VISA của người thân khi mới sang cũng sẽ là 2 năm 5 tháng. Điều này nhằm đảm bảo người thân luôn đi kèm với tư cách lưu trú của bạn.
6. Giải đáp thắc mắc (Q&A)
Q1: Sau khi bảo lãnh vợ sang Nhật mà không may ly hôn, vợ tôi có thể tiếp tục ở lại không?
A: Về cơ bản là Không. Vì điều kiện của 「家族滞在」 là quan hệ hôn nhân. Khi ly hôn, tư cách lưu trú này sẽ không còn hiệu lực. Bạn cần thông báo cho 入管 và nếu vợ bạn không thể chuyển sang loại VISA khác (như 就労ビザ), cô ấy sẽ phải về nước.
Q2: Con tôi sau khi tốt nghiệp cấp 3 tại Nhật có thể đi làm luôn không?
A: Có thể, nhưng phải chuyển đổi VISA. Con không thể đi làm chính thức với tư cách 「家族滞在」. Sau khi tìm được việc, con cần chuyển sang các loại 就労ビザ như 「技術・人文知識・国際業務」, hoặc nếu đã đi học tại Nhật lâu năm, có thể xem xét chuyển sang 「特定活動」.
Q3: Thu nhập của tôi hơi thấp, nhưng gia đình có tiền tiết kiệm thì có bảo lãnh được không?
A: 入管 quan trọng "thu nhập ổn định hàng tháng" hơn là tiền tiết kiệm nhất thời. Nếu thu nhập thấp, bạn cần chuẩn bị 理由書 để giải thích chi tiết và thuyết phục về việc làm sao để đảm bảo cuộc sống lâu dài tại Nhật.
Lời kết
Việc chuẩn bị hồ sơ VISA 「家族滞在」 nhìn qua có vẻ đơn giản, nhưng nếu không giải trình rõ ràng về "mối quan hệ gia đình" hay "năng lực tài chính", hồ sơ rất dễ bị đánh trượt.
Nếu bạn còn cảm thấy lo lắng hay có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với các chuyên gia như 行政書士 để được tư vấn. Chúc gia đình bạn sớm được đoàn tụ và có cuộc sống hạnh phúc tại Nhật Bản!
